T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/531 Esas
KARAR NO: 2019/471
DAVA: Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 18/04/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen 28.03.2014 dava tarihli dilekçesinde özetle; Dava konusu olayın 23.03.2014 günü akşam saat 23:00 de Atatürk Havalimanı Dış Hatlar terminalinde aralarında müvekkillerinin de bulunduğu 15 kişilik dalış grubunun Maldivler’ e 01:10 da kalkacak olan ....... sefer sayılı .......... uçağı için check-in işlemleri ve bagaj yerleştirme işlemlerini yapmak amacıyla sıraya girmeleri esnasında meydana geldiğini, Müvekkillerinin sıraya girmesi akabinde ekip içerisindeki bir arkadaşlarının spor ekipmanlarının bazı uçuşlarda ayrıca yük sayılmaması sebebiyle dalış çantalarının ücretsiz taşınıp taşınamayacağını kendi check-in işlemlerini yapan görevli personele sorduğunu, görevli şahsın bu konuda herhangi bir bilgisinin olmadığını söyleyerek 2 yan destekte çalışan görevlinin bu konuyu başka bir görevliye ilettiğini ve merkezi arayarak konu ile ilgili bilgi almasını istediğini, daha sonrasında grubun çoğu yolcunun işlemleri tamamlayıp pasaport kontrolüne yöneldikleri esnada desk personeli görevli .........'nun ayağa kalkarak sert bir üslupla " bunlar ücret ödemeliymiş dalış çantaları için, bunlardan ücret alınacak, durdurun bunları” şeklinde sesini yükselterek hitap ettiğini, bunun üzerine müvekkili ..........’un "hanımefendi siz bize sesinizi yükselterek bunları diye hitap edemezsiniz" dediğini ve kendilerine “bunlar" şeklinde hitap edilmesinin çok yanlış bir üslup olduğunu beyan ettiğini, akabinde ..........’ un kendisini şikayet edeceğini bu yüzden adını soyadını söylemesini istediğini, ancak şahsın ismini vermeyeceğini, kendisinin burada olduğunu kime isterse şikayet edebileceğini söylediğini, müvekkilinin ......... isimli şahsı şikayet etmek için destekte yetkili bir arkadaş bulamayınca çağırmalarını istediğini, bu sırada......... ismindeki personelin geldiğini ve müvekkili .........’ un kendisine .......... personeline bu tarz bir konuşmanın yakışmadığını söylediğinde......... isimli şahsın üzerindeki ceketi çıkararak "dışarıya gelin de orda görüşelim” şeklinde bağırarak müvekkillerinin gurubundaki erkekler ile dışarıya kavga edeceğini eli ile "dışarı gelin hadi” şeklinde ifadeler kullanarak belirttiğini, ayrıca yine...... isimli şahsın müvekkillerine görevli .........’nun sırf başörtülü diye kendisine böyle davranıyorsunuz şeklinde asılsız suçlamalarda bulunduğunu, aksine .........'nun polislere şikayette bulunurken müvekkili ....... için dekolteli bayan; .......... için ise sarışın bayan diyerek bahsettiğini, müvekkillerinin hiçbir şekilde .........'nun Başörtüsü hakkında bir yorumda veya herhangi bir beyanda bulunmadığını, daha sonrasında müvekkilleri ........ ve..... ....... pasaport işlemlerini tamamlayarak gatelerin bulunduğu yere geçtiğinde; müvekkili .......... ve .......... ise pasaport işlemlerini tamamlama aşamasında iken ......... isimli görevlinin şikayette bulunduğunu ve uçağa binemeyeceklerini öğrendiklerini, Müvekkilleri ........’a ve....... .......’e pasaport işlemleri yapılıp gatelerin olduğu yere geçtiklerinden sonra ......... isimli görevlinin şikâyette bulunduğunu ve uçağa binemeyeceklerini öğrendiklerini, müvekkilleri ........’a ve.... .......’ e pasaport işlemleri yapılıp gatelerin olduğu yere geçtiklerinden sonra ......... isimli görevlinin kendilerinden şikayetçi olduğu bu nedenle uçuşa katılamayacaklarını, polise ifade vermek zorunda olduklarını söylediklerini, müvekkilleri ........ ve . ....... sanki suçluymuş ya da kaçaklarmış gibi yetkili biri gözetiminde pek çok yolcunun gözü önünde tekrar pasaporttan geçirtilerek yukarı çıkartıldıklarını, müvekkilleri ........ ve ....... .......’ e eşlik eden bayan personelin tüm olanı biteni gördüğünü, müvekkillerinin haklı olduğunu düşündüğünü Personel ...... ve ........ ’ın olayı farklı yerlere çekmeye çalıştığını söylediğini, üst kata çıkıldığında polislerin müvekkillerinin ifadelerini aldıklarını, tüm yaşanan olaylar sonrasında dalış ekibinin liderinin de içinde olmak üzere 4 kişinin uçağa bindirilmediğini ve geri kalan 11 kişinin de tur lideri olmadan gittiklerini ve müvekkillerinin mağdur olduklarını, müvekkillerinin dalgıçlık yapmakta olup hepsinin kendi alanlarında saygın, eğitimli ve kültürlü bireyler olduğunu, müvekkillerinin yaşanan olaylar neticesinde kendilerini oldukça kötü hissettiklerini, hem bedensel hem de ruhsal anlamda büyük bir çöküş yaşadıklarını, Söz konusu yaşananlardan dolayı müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradıklarını, söz konusu zararın giderilmesinin gerektiğini, davalının MK 24. Ve 25. Madde ile TBK ‘nu kapsamında sorumlu olduğunu belirterek; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik her bir davacı müvekkili için 2.000 TL olmak üzere toplamda 8.000 TL maddi tazminat ile her bir davacı için 5.000 TL olmak üzere toplamda 20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından davaya cevap olarak verilen 26.05.2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kural dışı (Asi) yolcu tanımının; "Uçakta kalkış öncesinden uçak kapısının kapanmasından, indikten sonra tekrar açılmasına kadar olan sürede yolcu ve personelin düzenini veya güvenliğini tehlikeye atacak hareketlerde bulunan uçaktaki malzemelere zarar veren, tehdit eden veya havacılık alanında uygulanan mevzuat kurallarına ve mürettebatın uyarılarına uymayan kişiyi ifade eder." Şeklinde olduğunu, mezkur Yönetmeliğin 20. Maddesinde ise; "Havaalanı işletmecileri, terminal işletmecileri, hava taşıyıcısı, yer hizmetleri kuruluşları, kural dışı yolcuların havada veya yerde uçuş ve yer emniyeti ve güvenliğini bozucu tutum ve davranışları ile çalışanlara karşı olabilecek fiziksel veya sözlü saldırılarını ve düzen ve disiplini bozucu tutum ve davranışlarını önlemek ve bu tür yolculara gerekli yaptırımların uygulanmasını sağlamak amacıyla ........, ......... ve .......'nın belirlediği standartlarda ve ulusal mevzuat kapsamında MSHGP'de istenen önlemler alınır. Birinci fıkrada belirtilen kuruluşlar, kural dışı yolcuları en yakın polis birimine bildirir." denildiğini, ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından onaylanarak yürürlüğe giren, ....... Airport Handling Manual, .......... A.O. İç mevzuatı, ulusal ve uluslararası kurallar doğrultusunda hazırlanan Yer Hizmetleri El Kitabının 1.5.18 Kural Dışı Yolcu başlıklı maddesinde de Kural Dışı Yolcunun; "Yer ve uçuş (kokpit/kabin ekibi) personeli ve/veya yolcuların güvenliğini tehlikeye atabilecek, can ve/veya mal kaybına yol açabilecek, uçak veya ekip teçhizatına zarar verebilecek, personelin görevlerini engelleyecek veya performanslarının düşmesine yol açabilecek, emniyetli ve etkin operasyonu olumsuz etkileyebilecek şekilde saldırgan, tehditkar, tehlikeli, saygısız, lakayt ve rahatsızlık veren davranışlarda bulunan ve/veya Ortaklık talimatları ile hukuken uyulması gerekli her türlü kurala ve ilgili personelin bu kurallara dayanarak verdiği talimatlara aykırı hareket etmekte ısrar eden yolculardır” şeklinde tanımlandığını, aynı maddenin devamında ise; "1.5.18.1. Kural Dışı Davranışlar Check-in"den başlayarak uçuşun sonunda yolcuların uçağı terk edeline kadar geçen süre içerisinde karşılaşılabilecek kural dışı davranış biçimleri aşağıda açıklanmıştır; a) Saldırı, korkutma, gözdağı, tehdit ve hakaret vb saygısız, lakayt ve rahatsız edici davranışlarda bulunmak" şeklinde belirtrildiğini, müvekkil ......... A.O. yer hizmetlerinin ........... Yer hizmetleri A.Ş'den hizmet aldığını, davacının uçuşunun gerçekleştirilmemesine dayalı olan işlemin müvekkiline bu hizmeti veren ........... Yer Hizmetleri A.Ş personeli tarafından gerçekleştirildiğini, bu nedenle davanın müvekkiline değil ........... Yer Hizmetleri A.Ş'ye ye yöneltilmesi gerektiğinden davanın pasif husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini, Taleplerinin mahkemece kabul edilememesi halinde davanın ........... Yer hizmetleri A.Ş'ye ihbarım talep ettiklerini, yer personelinin görevlerini engelleyecek veya performanslarının düşmesine yol açabilecek saldırının, korkutma, tehdit, hakaret vb. davranışlarda bulunmak, 1.5.18.3 Kural Dışı Hareket Eden Yolcu Seviyeleri Kural dışı hareket eden yolcuların 4 seviyede değerlendirildiğini, söz konusu seviyelerin ; "SEVİYE 11: Sivil havacılık kurallarını ve uçuş emniyet ve güvenliğini ihlal ederek, güvenlik güçlerinin müdahalesini gerektiren kural dışı davranışlarda bulunma, yolcuların, yer ve uçucu personelin ve uçağın güvenliği için tehdit teşkil eden 1. Seviye davranışların sözlü uyarılara rağmen sürdürülmesi, SEVİYE II Kural Dışı Hareket Eden yolcu: sözlü ikazlara rağmen kural dışı davranışlara devam eden yolcu ilgili personel, yapılan işlemi durdurarak üst amirine bilgi verir. Yer Hizmetleri El kitabına göre bu ve benzer davranışlarda bulunan yolcu hakkında "Kural Dışı Olay Yolcu Raporu Düzenlenir" ve yolcu uçuşa kabul edilmeyebilir." Şeklinde olduğunu, 23.03.2014 günü davacıların 24.03.2014 tarihinde icra edilecek ........ sayılı Istanbul- Maldivler seferi için kontuara müracaat ettiklerini, davacıların işlemlerini yapan müvekkili ..........'nin yer hizmetleri için hizmet aldığı ........... Yer Hizmetleri A.Ş personelinin görev yaptığı kontuara müracaat ettiklerini, 24.03.2014 tarihli kuraldışı yolcu raporunda; personeli görevlisi, dalgıç eşyaları taşıyan davacıların bu eşyalarının serbest taşıma bagaj hakkını geçmesinden ötürü fazla bagaj ücreti tahsil edilmesi gerektiğini davacılara bildirmesi üzerine davacılar, ........... personeli yolcu hizmetleri memuru .........'na "türban taktığınız için fazla bagaj ücreti talep ediyorsunuz ..........'yi siz batırdınız" şeklinde yakışıksız, yaşam eden ifadelerde bulunarak sözlü taciz etmek ve görevli personeli üzerine yürümeleri üzere yolcu hizmetleri memuru tarafından savcılığa suç duyurusunda da bulunulduğunu, Davacı yolcuların görevli memura yolcu-memur ilişkisinin haricinde bir konuda diyaloga girmeleri, hem de bu konuşmayı memuru taciz ve tahkir eder seviyede yapmaları neticesinde uçuştan men edilmeleri halinde müvekkili ..........'ye atfedilecek bir kusurun olmadığını, davacıların bu duruma kendi kusurları ile sebebiyet verdiklerini, davacıların fazla bagaj ücretini ödeyerek yolculuklarına devam etmeleri ve memur ile başkaca bir diyolağa girmemeleri halinde diğer yolcular gibi seyahatlerini gerçekleştireceklerinin muhakkak olduğunu, maddi tazminatı dava yolu ile talep edebilmenin şartının, zararın somut ve gerçek olması olduğunu, maddi tazminat talebinin dinlenebilmesinin davacının ispat edilebilir somut zararının mevcut olmasının zorunlu olup, davacı tarafça iddia edilen bir maddi zararın olmadığını, bu manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, manevi tazminata hükmedebilmek için özel kanunlarda buna olanak veren açık hüküm bulunmasının veya BK. 49. maddesindeki koşulların mevcut olmasının gerektiğini, huzurdaki davada davacının yaşadığı olayda müvekkili Ortaklık tarafından davacıların ne bir kişilik hakkına saldırı, ne de davacıların şahıs ve malvarlığını koruyan emredici bir hukuk kuralına saldırı olmadığından davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava maddi manevi tazminat davasıdır.
Davacılar davalı personeli yüzünden uçuş yapamadıklarını ,bundan dolayı maddi zararlarının oluştuğunu,ayrıca manevi olarak üzüntü yaşadıklarını söyleyerek işbu davayı açmışlardır.
Davalı şirket çalışanı tarafından haksız surette uçuşa engel olunduğundan bahsedildiğinden olayın akabinde yapılan karşılıklı şikayet sonucunda Bakırköy ........ asliye ceza mahkemesinin ......... esas sayılı ceza davası sonucu oluşan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde .davacı .......... ve ....... .......'in mahkumiyet hükmü aldıkları yine davalı personeli dava dışı.........'ın da mahkumiyet hükmü aldığı görülmüştür.
Davacı taraf maddi tazminat kalemlerini,bir günlük uçuş yapılamaması nedeniyle taksi ücreti,bir günlük gecikme nedeniyle söz konusu tatilde Maldivler'de fazladan ödenen otel parası ve dalış yapılacak tekneye bir günlük geç ulaşılması nedeniyle fazladan ödenen bir günlük dalış parasını göstermişler.Davalı taraf ise davacıların kendi kusurları ile seyahatlerini gerçekleştiremediklerini davacıların maddi zararlarının olmadığını bir gün gecikme ile uçuşun .......... tarafından karşılandığını belirtmiştir.
Davacı delillere toplanmış,tanıklar dinlenmiştir.
Davacı tanığı İbrahim Torunoğlu "bir bayanın arkadaşlarına sert bir ifade ile durdurun bunları diye söylediğini , davacı arkadaşlarının gelmediğini turu düzenleyenin davacı .......... olduğunu ,bu nedenle gittikleri yerleri tanımadıkları ,kiminle buluşacaklar ne yapacaklar bilmedikleri için tur başkanıyla telefonla görüştüklerini turlarına geç başlamak zorunda kaldıkların bu turun 6-7 ay öncesinden planlandığını ve turu bu nedenle keyifsiz tamamladıklarını,diğer tanık......... ise davalı personelinin sert tavir ile "bunları tutun,bunların dalış malzemeleri var "dediğini arkadaşlarının kibar konuşması gerektiğini söyledikleri sonra da uçağa gelmediklerin ,organizasyonu serkan'ın yapması nedeniyle orada mağdur kaldıklarını bir gece fazladan kalıp tatilin tadını çıkaramadıklarını söylemiştir.
Davalı tanığı ......... ise dalıp ekipmanlarından ücret alındığını söylediğinde yolcuların kendisine hayır alınmıyor dediğini ,onun da süpervizöre sorduğunu ücret alınacağını onaylayınca davacıların kendisine hakaret ettiğini bunun üzerine şikayetçi olduğunu,.......... nin sıkıntı yaratan yolcuyu uçurmaya hakkında sahip olduğunu ,davacıların da sıkıntı yarattıklarını ancak yine de transferlerinin .......... tarafından karşılandığını söylemiştir.
Davacıların maddi tazminat kalemleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış Havayolu ile seyahat eden yolcuların haklarına dair yönetmeliğin 8 mad uyarınca 3500 km daha uzun uçuşlarda tazminatın 600 EURO olduğu ,bilet alındığı tarih itibariyle hesap edildiğini,ayrıca getirtilen yazışma sonucu ortalama bir gecelik otel bedelinin 31,41 EURO olduğunu belirterek hesaplama yapmıştır.
Davacı taraf her ne kadar taksi giderlerini de istemiş ise de buna ilişkin dosyaya delil sunulmadığından talep reddedilmiştir.
Davacılar Barış ve ....... uçuşun gecikmeli yapılması nedeniyle karşılıklı kusurlu sayılmış olduğundan yapılan hesaplamalarda %50 mutarafık kusur indirimi yapılarak maddi tazminatlarında hesaplamaya gidilmiştir.
Tazminat bedeli olarak 600 EURO ve bir gecelik otel konaklama masrafı olan 31,41 EURO maddi tazminat talebinde hesaplamada esas tutulmuş başkaca maddi talepler ispatlanamadığından reddedilmiştir.
Talep edilen Manevi tazminat davası Havacılık hukuku yönünden değil ,Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca müstakil bir dava olarak ayrıca değerlendirilmiştir.
Dinlenen tanık beyanlarında da vurgulandığı gibi tur başkanı olan ..........'ın ve ........'ın haksız yere uçuşunun davalı tarafından engellenmesi nedeniyle gerek Maldivlere gidemeyen davacılar ve gerekse diğer arkadaşları üzerinde manevi üzüntü ,gerginlik ,yaşandığı yönüdeki anlatımlar samimi bulunduğundan olayın oluş şekli ,de değerlendirildiğinde hak ve nesafet gözetildiğinden davacılar ........ ve ....... yönünden manevi tazminat davasının kısmen kabulü gerekmiş,diğer davacılar yönünden ise manevi tazminat davası reddedilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
1-MADDİ TAZMİNAT DAVASI YÖNÜNDEN
a)Davacı .......... ve ....... ....... yönünden açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, hesap edilen 1.747,00TL tazminatın (600 euro 2,75TL dan 1.650,00TL ve 31,41 euro, 3.08TL den 97,00TL) tazminatına tarafların olayın oluşundaki mutarafık kusurlu hareketleri nedeniyle takdiren %50 indirim yapılarak oluşan vicdani kanaat neticesinde 873,50TL maddi tazminatına dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikde davalıdan tahsiline,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
b)-Davacılar ........ ve .......... yönünden maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, hesap edilen 1.947,00TL tazminatın (600 euro 3.08 TL dan 1.850,00TL ve 31.41 euro 3.08TL'den 97,00TL) tazminatın davalıdan tahsili ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı tarafa AYRI AYRI ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-MANEVİ TAZMİNAT DAVASI (6098 sayılı BORÇLAR KANUNU UYARINCA) YÖNÜNDEN
a-Davacı .......... ve ....... ....... yönünden olay tarihindeki haksız fiildeki mutarafık kusur nedeniyle hak ve nesafet gözetilerek oluşan vicdani kanaat gereğince manevi tazminat davasının reddine,
b-Davacılar ........ ve .......... yönünden 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunununm m.56 vd.uyarınca manevi tazminat davasının haksız fiil nedeniyle duygusal sosyal ve kişilik değerlerinin incindiği, üzüntü elem hissettikleri yönünden oluşan vicdani kanaat gereğince sosyal ekonomik durum hak ve nesafet gözetilerek hesap edilen 5000 er TL manevi tazminat davalıdan tahsili ile davacılara dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ayrı ayrı ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 252,33TL ilam harcından peşin alınan 478,20TL harcı ve 8,70TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 234,57TL harcın karar kesinşleştiğinde ve talep halinde davacılara iade edilmesine,
4-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 252,33TL ilam harcının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 1.500,00TL bilirkişi ücreti, 173,45TL posta masrafı, 25,20TL Başvuru Harcı, 3,80TL vekalet harcı toplamı olan 1.702,45TL den kabul red oranına göre hesaplanan 739,51TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı tarafından sarf edilen 150,00TL posta masrafından kabul red oranına göre hesaplanan 84,84TL'nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-Maddi Tazminat Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine,
8-Maddi Tazminat Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
9-Manevi Tazminat Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacılar ........ ve ..........'a verilmesine,
8-Manevi Tazminat Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00TL vekalet ücretinin davacılar .......... ve ....... .......'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
9-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/04/2019
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim ......
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.