T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/215 Esas
KARAR NO: 2019/1381
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 05/03/2015
KARAR TARİHİ: 24/12/2019
KARAR YAZIM TARİH : 17/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Küçükçekmece de bulunan şahıs şirketi tekstil imalatı ile uzun yıllardır uğraştığını, kullanılan enerji bedelini düzenli şekilde ödediğini, iki iş yeri için kurulu bulunan ağır sanayi trafosunun enerjinin alındığını, trafodan geçen enerji miktarı ile tüketimin davalılarca düzenli olarak denetlendiğini, 2014 yılı Eylül ayı kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesi ile geriye dönük 1 yıllık fark tüketimi ile kaçak elektrik tüketimi cezası düzenlendiğini, ancak yapılan işlemin hatalı olduğunu, trafodan geçen elektrikten fazla fatura düzenlendiğini, makinelerin kapasitesi itibari ile de aylık elektrik tüketiminin 4.000'TL'yi geçemeyeceğini, sayacın arızalı olabileceği düşünülerek, 28/01/2014 tarihinde davalıya haber verildiğini, davalı tarafından sayacın sökülerek değiştirildiğini, sayaçta herhangi bir kusur bulunmadığının tespit edildiğini, önceki faturaların ödenmiş olmasına rağmen 102.600,00TL fark faturası düzenlendiğini, bu miktar enerjinin trafodan geçmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin geriye dönük tahakkuk edilen faturaları ödeme zorunda kalması nedeniyle 132.212,00TL haksız ödemeyi yapmak zorunda kaldığını, bunun yanı sıra aynı dönem için davalı tarafça 56.351,00TL'lik tüketim faturası düzenlendiğini, müvekkilinin bunlardan başka Eylül 2014 ile Ocak 2015 arası 28.970,00TL'lik faturayı ödemek zorunda kaldığını, bu durumda müvekkilinin yaptığı ödemeler ve kullanabileceği enerji miktarının belirlenerek toplam 160.570TL'lik faturalar yönünden borçlu olmadığının tespitine, haksız olarak düzenlenen 56.355TL'lik fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesinde menfi tespit davası, belirsiz alacak davası olarak açılarak 25.000TL'lik dava değeri gösterilmiştir.
Davalı ..... Perakende Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usule uygun olarak açılamayacağını, faturaları EPDK mevzuatına uygun olarak düzenlendiğini, aksi kabul halde dahi muhatabın müvekkili olmayıp dağıtım lisans sahibi davalı ...... olduğunu, müvekkilinin aboneliğe bağlı olarak tanzim edilen normal tüketim ve eksik tüketime ilişkin faturalar açısından taraf sıfatının bulunduğunu, kaçak tüketim faturalar nedeniyle müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini, kaldı ki davacının borcun varlığını kabul ederek borcunu taksitle ödeme yoluna gittiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muamele merkezi itibariyle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kaçak elektrik faturalarının müvekkilinin sorumluluğunda olması nedeniyle diğer davalının husumet itirazının bulunmadığın, 24/10/2014 tarihinde yapılan kontrolde mıknatıs kullanılarak sayacın kayıt yapılamaz hale getirilmesi nedeniyle kaçak elektrik düzenlendiğinin tespit edildiğini, bu kapsamda 28.963,30TL kaçak bedeli 102.600,10TL ek tahakkuk olmak üzere toplam 131.563,40TL bedelli faturaların düzenlendiğini, faturaların yönetmeliğin 26.maddesine uygun şekilde düzenlendiğini, sayacın müdahele edilmesi nedeniyle kaçak elektrik kullanıldığından önceki döneme ilişkin tahakkuk edilen fark faturalarının yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, davacı abonenin ticari işletmesinde kullandığı ileri sürülen kaçak elektrik nedeniyle düzenlenen fark faturaları, ve eksik tüketim bedeli faturaları nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve ödenen miktarın istirdadı talebine ilişkindir. Dava dilekçesinde davacı taraf 3 adet, fatura bedeli olan 160.570,00TL değerindeki haksız ödemenin istirdadı ile 56.325TL'lik fatura yönünden menfi tespit ve istirdat talep etmiştir.
Mahkememizin 16/01/2019 tarihli oturumunda davacı, istirdadını ve menfi tespitini talep ettiği, toplam dava değeri üzerinden eksik olan karar ve ilam harcının yatırması aksi takdirde Harçlar Kanunu 30 ve devamı maddeleri gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği davacı tarafa ihtar edilmiş olup davacı vekili 08/04/2019 tarihli dilekçesi ile tüm bedellerin ödenmesi nedeniyle davanın istirdad davası olarak devamına ve dava değerinin harcı ödenerek talep edilen 25.000,00-TL ye ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Davacı vekili 09/04/2019 tarihli duruşmada ise müvekkilinin 180.000TL ödeme yaptığını, talebin her iki davalı yönünden 25.000,00TL'nin tahsili olduğunu beyan etmiştir.
Bu durumda davacının davası kaçak elektrik ve fark tüketim nedeniyle düzenlenen fatura borçlarından fazla ödenen 25.000,00TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi olup mahkememizce yargılama buna göre yapılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesi, sayaç değişim tutanağı, kaçak elektrik tespit tutanağı ve önceki tüketim faturaları getirtilmiştir. 28/01/2014 tarihli sayaç bakım ve muayene formunda sayacın ve fazının arızalı olması nedeniyle kayıt yapılamadığı belirlenmiş olup 24/10/2014 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağında ise sayacın mıknatıs ile uyutularak kayıt yapılamaz halde kullanıldığı belirlenmiş, davacı imzadan imtina etmiştir. Yapılan tespite ilişkin görseller tespit sırasında çekilerek dosyaya eklenmiş ve bu tutanağa göre kaçak elektrik tüketim tutanağı ile fark tüketim bedeli davalılar tarafından düzenlenerek davacıya tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce düzenlenen kaçak elektrik faturası ile fark tüketim faturalarının tüketim ve kurulu güç ile ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığının belirlenmesi amacıyla elektrik mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden 25/05/2016 tarihli rapor alınmıştır. Raporun incelenmesinde; davacının eksik elektrik tüketmesi nedeniyle davalılar tarafından düzenlenen belgelerde kaçak elektrik enerjisi tüketildiği sabit olduğu, ilgili yönetmelik hükümlerine göre ......tarafından düzenlenen 20.010,69TL eksik elektrik faturası, 23.116,16TL kaçak elektrik faturası, dönem itibari ile 100.256,66TL eksik enerji tüketimi faturası ile, 28.970,90TL'lik normal tüketim faturasının yerinde olduğu belirlenmiştir.
İtiraz üzerine mahkememizce bilirkişi kurulundan 10/04/2017 tarihli ek rapor ile 04/04/2018 tarihli ikince ek rapor alınmış bilirkişi kurulu önceki raporlarını ısrar etmişlerdir.
Rapora itiraz edilmesi üzerine mahkememizce başka bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup dosya, elektrik mühendisi .....'a verilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen 18/03/2019 tarihli raporda özetle; sayaca müdahale edilerek kaçak elektrik kullanıldığının sabit olduğu, yönetmeliğin 28/a bendi gereğince tüketimi doğru olarak kaydetmiş sayaç değerine göre belirlenmesi gerektiğinden tahakkuk ettirilen toplam 43.263,61TL kaçak ve ek kaçak tahakkukundan davacının sorumlu olduğu, toplam 131.563,40TL'lik kaçak tahakkuku için toplam 88.299,79TL yönünden menfi tespit talebinde bulunulabileceği beyan edilmiştir. Taraflarca bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine mahkememizce bilirkişiden alınan 16/07/2019 tarihli ek raporda davacının, 56.325,00TL'lik normal fatura borcunun tamamından ve 54.196,60TL'lik kaçak tüketim faturalarından sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Her iki rapor arasında çelişki bulunması nedeniyle mahkememizce 3 kişilik bilirkişi kurulu oluşturularak önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi talep edilmiş, bilirkişi kurulunca 30/10/2019 tarihli rapor düzenlenmiştir.
Raporun incelenmesinde; 24/10/2014 tarihli kaçak tespit tutanağı üzerine davalı ......tarafından düzenlenen 28.963,30TL'lik faturanın 17.547,00TL'lik kısmının yerinde olmadığı yine aynı kaçak elektrik tutanağına göre düzenlenen 102.600,01TL'lik ek kaçak tüketim faturasının 82.914,00TL'lik kısmının yerinde olmadığı, 28.970,90TL'lik kısmında usulüne uygun şekilde düzenlendiğini, davalı ....... tarafından düzenlenen 2015 ikinci dönemine ilişkin 56.325,40TL'lik faturanın yerinde olduğu, sonuçta ......tarafından 100.460,50TL'lik fazla tahakkuk ettirilen kaçak ve ek kaçak bedelinin iadesi gerektiği bildirilmiştir.
Son alınan raporun önceki raporları irdelemesi ve kaçak, ek kaçak faturalarının yönetmeliğin 26 ve 28. Maddelerine uygun düzenlenmesi nedeniyle bilirkişi raporu yeterli görülmüş, yeniden rapor alınmamıştır.
Davanın istirdat davası olması ve dava değerinin 25.000,00TL olarak gösterilmesi nedeniyle mahkememizce fazlaya ilişkin kısım yönünden bilirkişi raporu ile belirlenen miktar dikkate alınarak dava miktarını aşması nedeniyle herhangi bir inceleme yapılmamış ve raporun fazla kısmının sonradan açılacak dava yönünden kesinleşmediği dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde her ne kadar davacı tarafından, davalı ..... Perakende Satış A.Ş'ye karşı 2015/2.döneme ait 56.325,40TL'lik fatura yönünden dava açılmış ise de düzenlenen faturanın usulüne uygun şekilde düzenlendiği ve gerçek tüketimi içerdiği, bu davalının kaçak elektrik tüketim faturasından sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılmakla bu davalıya yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Kaçak elektrik tüketimine ilişkin tahakkuk ve ek tahakkuk yönünden davalı ...... a yönelik istirdat davası yönünden yapılan incelemede ise davacı tarafından mıknatıs düzeneği ile sayacın eksik kayıt yapacak şekilde müdahale edilerek kaçak elektrik tüketildiğinin 24/10/2014 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı ile belirlendiği sabittir. Bilirkişi kurulunca doğru kayıt yapan önceki sayaca göre yapılan tespitlere göre 2014/10 döneminde 28.963,30TL'lik kaçak elektrik tüketim faturasının gerçekte 11.416,30TL olması gerektiği, davalı tarafından 17.547,00TL fazla kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk ettirildiği yine aynı davalı tarafından düzenlenen 102.600,10TL ek kaçak tüketim tahakkukunun 19.685,60TL olması gerektiği, bu fatura yönünden de 82.914,50TL'nin iadesi gerektiği bu durumda fazla tahakkuk ettirilen miktarın 100.461,50TL olduğu sabittir. Davacı talebi 25.000,00TL nin istirdadına ilişkin olup dava ve harcı yatırılan miktar dikkate alınarak bakiye miktar yönünden yargılama yapılması gerekmediği anlaşılmakla fazla kısım yönünden, harcın yatırılmaması nedeniyle raporun kesinleşmediği dikkate alınarak 25.000,00TL nin davalı .......'den alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ......'a yönelik davasının sabit görülmemesi nedeniyle reddine,
2-Davacının davalı ... 'ne yönelik davasının kabulü ile 25.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.707,75TL ilam harcından peşin alınan 426,94TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,81TL'nin davalı ......'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 2.750,00TL bilirkişi ücreti, 427,10TL posta masrafı, 221,80TL keşif harcı, 27,70TL başvuru harcı, 426,94TL peşin harç, olmak üzere toplam 3.853,54TL'nin davalı ..... 'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.000,00TL vekalet ücretinin davalı ......'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...... Perakende Satış A.Ş'ye verilmesine,
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzlerine karşı yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.