T.C.
BAKIRKÖY
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/97 Esas
KARAR NO: 2018/313
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 04/02/2015
KARAR TARİHİ: 27/03/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili 04/02/2015 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari merkezinde 20.06.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlıkta dava dilekçesinde bilgileri yazan 6 adet çekin çalındığı, çekler yönünden şikayetçi olunduğunu, ayrıca çeklerin iptali için Bakırköy ...ATM'nin .... esas sayılı dava dosyasında iptal davası açıldığını, çalınan çeklerden .... Bank .... Şb'ne ait 31.09.2014 keşide tarihli ....nolu 8.000,00-TL bedelli çekin davalının elinde bulunduğunu, yargılama sırasında anlaşıldığını, dava konusu çekin ....Tekstil San. Tic. Ltd.Şti. Tarafından taraflar arasındaki tiari ilişki kapsamında müvekkiline verildiğini, buna ilişkin fatura ve sevk irsaliyelerin dosyaya sunulduğunu, belirtilen cirantada sonra çekte cirosu bulunan .... Reklam - .... ile çekin müvekkiline veren .... ... Ltd.Şti. İle müvekkilinin herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, bu durumu dahi çekin çalınarak kötü niyetle ciro edildiğinin kanıtı olduğunu, zayi nedeni ile iptal davası açılan Bakırköy ....ATM'nin .... esas sayılı dava dosyasında 24.06.2014 tarihinde ödeme yasağı kararı verilerek bankaya bildirildiğini, çekin keşide tarihinin ise 30.01.2014 olduğunu, davalı faktoring şirketince çekin teslim alındığı sırada ödeme yasağı kararı bulunmasına rağmen çekin teslim alındığını, ayrıca davalı tarafından çekin gerçek bir ticari ilişki nedeni ile düzenlenip düzenlenmediğini dosyaya bildirilmediğinden davalının iktisabında kötü niyetli olduğunu ileri sürerek çekin ödenmemesi konusunda ihtayati tedbir kararı verilerek dava konusu çekin davalıdan alınarak müvekkiline teslimini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çekte cirosunun bulunmaması nedeni ile aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, ciro silsilesi düzgün olan çekin müvekkili tarafından son hamiline ciro yolu ile devir aldığını, yapılan cironun TTK.'nın 559 ve 589. Maddeleri ile finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkındaki yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, davalı tarafından teslim alınan çekin son ciranta .... .... Tic. ...'den 18.03.2014 tarih 100.000,00-TL bedelli faktoring kapsamında alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dava, cevap dilekçeleri, Antalya .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı... Vs.
Antalya .....İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından çeki ciro yolu ile aldığı ... aleyhine faktoring sözleşmesinin çekin karşılıksız çıkması nedeni ile feshin kaynaklanan 8.000,00-TL asıl alacak ve fer'ileri için ilamsız takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çek suretinin incelenmesinde; .... Bank .... Şubesine ait 30.09.2014 keşide tarihli ....çek nolu 8.000,00-TL çekin keşidecisinin.... Ltd.Şti. Olduğu çekin .... emrine düzenlendiği, bu kişinin cirosu ile davacının çeki iktisap ettiği ileri sürdüğü .... ....Ltd.Şti.'ne geçtiği, davacının cirosunun bulunmadığı, son ciranta tarafından çekin ciro edildiği, sonraki cirantanın .... Reklam .... olduğu onun cirosu ile .... ... .... Tic. - ....'ye, bu şirketin cirosu ile davacıya geçtiği, süresinde ibraz edilen çekin ödeme yasağı bulunması nedeni ile bankaca ödenmediği anlaşılmıştır. Davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde sunulan çek giriş bordrosuna göre dava konusu çekin ibraz edilen faturalar karşılığı .... ....Ltd.Şti.'den alındığı görülmüştür.
Davalı ile çekin ciro yolu ile aldığı .... .... Tic. - ... arasında düzenlenen 100.000,00-TL bedelli faktoring sözleşmesi dosya içerisinde bulunmaktadır. Sözleşme borçlusunun temerrüdü üzerine davalı tarafından faktoring borçlusuna Antalya .... Noterliği'nin 18.11.2014 tarih ....yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek dava konusu çek bedelinin ödenmemesi nedeni ile sözleşmenin fesh edildiğini belirterek çek bedeli ve giderlerinin ödenmesi talep edilmiştir.
6361 sayılı kanun 9/2. Maddesi gereğince faktoring şirketlerinin iktisap edebilecekleri kambiyo senetleri ile bunlara ilişkin begeler belirlenmiş olup, davalı tarafından 11.2.2015 tarihli dilekçe ile çeke esas faturanın ibraz edildiği, fatura ile çek tevdi bodrosunun ibraz edildiği görülmüştür. Faturanın incelenmesinde; dava konusu çekin davalıdan önceki ciranta olan.... İnş.-... ile bir önceki ciranta .... - .... arasında düzenlenen ticari ilişki nedeni ile düzenlenen 24.06.2014 tarih fatura kapsamından 14.07.2014 tarihinde davalıya çek tevdi bodrosu ile teslim edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının ciro yolu ile devir aldığı, .... ..... Ltd.Şti.'nin muhasebe görevlisi .... Kahramanmaraş.... .Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23.12.2015 tarihli oturumunda verdiği beyanında; çekin ticari ilişki nedeni ile davacıya verildiğini, davalı faktring şirketi ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını beyan ettiği görülmüştür.
Bakırköy ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dava dosyasında gönderilen gerekçeli kararın incelenmesinde; 23.06.2014 tarihinde zayi nedeni ile iptal davası açıldığı, mahkemece ödeme yasağına karar verildiği anlaşılmıştır.
Muhatap bankanın 12.04.2016 tarihli yazısında; 16.07.2014 tarihinde ödeme yasağının konulduğu görülmüştür. Yukarıda açıklandığı üzere davalının çeki temlik aldığı tarih 14.07.2014 tarihidir.
Davacının çeki ciro aldığı şirketçe mahkememize gönderilen 17.03.2016 tarihli cevapta çekin ticari ilişki kapsamında davacı şirkete teslim edildiğini beyan etmiştir.
Davalı tarafından Beyoğlu ... . Noterliği'nin 06 Mayıs 2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile çekten kaynaklı dava hakkı .... A.Ş.'ye devir edilmiştir.
Mahkememizce çekin taraf kayıtlarında ne şekilde kayıtlı olduğunun belirlenmesi amacı ile davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi tarafından ibraz edilen 16.01.2018 tarihli raporunun incelenmesinde; dava konusu çekin davacı tarafından ticari ilişki kapsamında teslim alındığının davacı ve dava dışı şirket defterlerinden anlaşıldığını, sonraki cirantalar ile davacı ve .... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davalının çeki 18.03.2014 tarihli sözleşme ile ....Malz. ... tarafından .... Reklam .... adına düzenlenen 24.06.2014 tarihli 13.806,00-TL faturaya istinaden 14.07.2014 tarihinde temlik edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır. Diğer yandan 6361 sayılı kanunun 9/2. Maddesi gereğince faktoring şirketi kurulunca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet karşılığında doğmuş, fatura ile tevsik edilmeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilmeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini isteyemez hükmü bulunmaktadır. Anılan 3'üncü fıkrasında ise bir kabiyo senedinin ciro yolu ile faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biri ile kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun, şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Belirtilen yasal düzenlemelerin somut olay bakımından değerlendirilmesinde davacının çeki dava dışı .... Ltd. Ticari ilişki kapsamında aldığının sabit olduğu, davacı cirosu bulunmaksızın çekin davacı tarafından zayi edildiği, .... ile .... ve ....Arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı ise çeki önceki cirantalar arasında düzenlenen 24.06.2014 tarihli fatura ve öncesinde .... İle düzenlenen faktoring sözleşmesi kapsamında 14.07.2014 tarihinde çeki 6361 Sayılı Kanunun 9/2-3. Maddelerine uygun şekilde iktisap ettiği, iktisap anında çek üzerinde ödeme yasağı bulunmadığı, ödeme yasağının iktisap tarihinden sonra 16.07.2014 tarihinde konulduğunu, muhatap banka yazısından anlaşıldığından TTK. Ve 6361 Sayılı Kanun kapsamında davalı iktisabının korunması gerektiği anlaşılmış olup davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90-TL harçtan peşin alınan 136,62-TL harcın mahsubu ile 100,72-TL'nin dosya kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Dosya Kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin/ davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/03/2018
Katip ...
¸
Hakim ...
¸