T.C.
BAKIRKÖY
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/319 Esas
KARAR NO: 2018/103
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2013
KARAR TARİHİ: 13/02/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... Ltd. Şti'ye yapmış olduğu tekstil işleri karşılığında bir kısım nakit ile ... Bankası ...Şubesi 01.06.2013 keşide tarihli 30.000,00 TL'lik çekini teslim belgesi ile teslim aldığını, çekin keşide tarihi 01.06.2013 olması nedeniyle davacının iş yerinde ve evinde yapmış olduğu aramalara rağmen çeki bulamadığını, kimseye vermemiş olduğunu, çekin kaybolduğunu, çekin kaybolduğunun keşideci tarafından bankaya bildirildiğini, Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosya ile çek iptali davası açtıklarını, davaya konu çeki davalı ... tarafından 07.06.2013'te bankaya ibraz edilerek arkasının yazdırıldığını ve....Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasına başvurulduğunu, mahkemece istirdat davası açma konusunda kendilerine süre verildiğini, davacının davalı ve....tekstil - ....'yi tanımadığı gibi bu şahıslarla hiç bir ticari ilişkisi olmadığını, herhangi bir kumaşda almadığını, davalının dilekçesinde tanık olarak bildirdiği .... davacı yanında çalışmakta iken fatura koçanı ve tahsilat makbuzunu alarak piyasaya 250.000,00 TL civarında davacı ile hiçbir ilişkisinin olmadığı firmalara faturalar kestiğini, bedelinin ödendiğine dair tahsilat makbuzu verdiğini, davacının durumu öğrendiği anda faturaların ve tahsilat makbuzlarının büyük bir kısmını firmalardan toplayarak iptal ettiğini ve ... işten çıkardığını, çekin davacıdan çalınarak davalı ve ... birlikte hareket etmekte olduklarını, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını belirterek davaya konu çekin istirdadı ve davacının haklı hamil olduğunun tespiti ile çek bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu çekin zayi edilmiş olmadığını, ...Tekstil - ... tarafından ciro edilerek kullanılmış, ciro yoluyla davalıya gelmiş olduğunu, ..., ...ve ... davalı ile tekstil ürünü yapmak için anlaştıklarını, istenilen ürünü yapmak için....tekstil yetkilisi ...'den kumaş almak için dava konusu çeki verdiklerini, kumaşçı....Tekstilin diğer kişileri tanımadığı için çeki davalının da ciro etmesini istediğini ve davalının çeki ciro ettiğini, çek karşılığında kumaşçı ...'den kumaş alınmış olduğundan ve çekte davalının cirosu bulunduğu için davalı tarafından çek bedelinin kumaşçı ...'ye ödendiğini, çekin kumaş karşılığı verilmiş olup zayi edilmiş olmadığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas - ....karar sayılı zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkin dosya ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ....esas sayılı takip dosyası celp olunmuş, incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlular ...Ltd. Şti. ile ... hakkında 01.06.2013 vadeli çekten kalan bakiye alacak açıklaması ile 18.687,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 20.845,00 TL alacak talebi ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığı, kapak hesabı yapılarak tophlam takip bedeli 24.616,28 TL'nin 27.12.2013 tarihinde borçlu tarafça yatırıldığı ve alacaklıya İcra Müdürlüğünce 23.250,38 TL ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının .... nolu soruşturma dosyası örneği celp olunmuş, incelenmesinde; müştekinin ..., Şüphelilerin ... ve ... olduğu, 01.11.2013 tarihinde uyuşmazlığın hukuki nitelikte bulunduğu belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "davacıya ait işletme defterlerinin tetkikinde; davacının davalıdan herhangi bir mal ve hizmet aldığına dair herhangi bir fatura kaydına rastlanılmadığı, davalının cevap dilekçesinde iddia ettiği....Tekstil şirketinden herhangi bir mal ve hizmet aldığına dair herhangi bir fatura kaydına da rastlanmadığı, davacı defterlerinde dava dışı .... Ltd. Şti'ne toplamı 89.418,58 TL satış faturaları düzenlendiği, dava konusu 30.000,00 TL bedelli çekin de söz konusu satışlar karşılığı alındığının anlaşıldığı, davalı tarafça incelemeye yasal defter ve belgelerin ibraz edilmediği, dava konusu çek bedelinin 11.313,23 TL'sinin keşidecinin banka hesabından 04.11.2013 tarihinde, 18.686,77 TL'sinin 27.12.2013 tarihinde takip dosyasına ödendiğinin görüldüğü, davacının dava konusu çekten dolayı davalıdan dava tarihi itibariyle 30.000,00 TL tutarında istirdat talebinin yerinde olduğu" ifade edilmiştir.
Dava konusu edilen çekin tetkikinde; keşidecisinin ... Ltd. Şti. olduğu, 01.06.2013 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çekte lehtar cirantanın ...Tekstil - ... olduğu, ardından ... ciro ve imzasının bulunduğu, bankaya ibraz ile 11.313,23 TL'nin ...'a vekaleten Av. .... 'a ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından verilen 07.04.2014 tarihli dilekçede; çek bedeli davalıya ödendiğinden davanın istirdat davası olarak devamına, 30.000,00 TL asıl alacak ve 6.616,28TL masraf ve giderler toplamı 36.616,28TL ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talebinde bulunulduğu, davalı vekili tarafından verilen 24.03.2014 tarihli dilekçede çek bedeli keşideci ...Ltd. Şti. tarafından ödendiğinden davanın konusuz kaldığının beyan edildiği anlaşılmıştır.
Davacı yan hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiası ile ödenen çek bedelinin istirdadı talebinde bulunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı uyarınca dava konusu edilen çekin arka yüzünde lehtar ciranta olarak davacı cirosundan sonra davalı cirosunun yer aldığı, yapılan bilirkişi incelemesi ile taraflar arasında dava konusu çekin davalıya verilmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığının anlaşıldığı, davalı yanın cevap dilekçesi içeriğinde belirtilen dava dışı.... firması ile davacı arasında bir ticari ilişki olmadığının bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği, davacı yanın bu çeki keşideci.... Ltd. Şti.ne yapılan satışların karşılığında aldığının ticari defter kayıtları ile sabit olduğu, davalı yanın yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, bu kapsamda çek üzerinde davalının hak sahipliğinin kanıtlanamadığı gibi cevap dilekçesi içeriğinde ileri sürülen hususların davalı tarafça kanıtlanamadığı anlaşıldığından çek bedeline mahsuben banka tarafından 04.11.2013 tarihinde ödenen 11.313,23 TL ile icra dosyasına 27.12.2014 tarihinde ödenen bakiye çek bedeli nedeni ile dava konusu çeke ilişkin yasal hak sahipliği kanıtlanan davacı tarafın 07.04.2014 tarihli dilekçeleri kapsamında çek bedelinin istirdadına ilişkin kanıtlanan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, 07.04.2014 tarihli dilekçe içeriğinde çek bedelinin aşan masraf ve giderlerin de tahsili talep edilmiş ise de, bu talebin harçlandırılmadığı anlaşıldığından çek bedeli üzerinden açılan davanın kabulüne karar verilmiş, iş bu karar davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine "zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış" gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Bozma ilamına uygun olarak yeniden dosya incelenmiştir.
Dava 6102 sayılı TTK m.792 uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkihn olup yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem çek bedelinin istirdadı olarak resen değiştirilimşitri.
Her ne kadar mahakememeizce çek üzerindeki hak sahipliğinin kanıtlanamaması gerekeçesiyle davanın kabulu cihetine gidilmiş ise de TTK 792 m. uyarınca çek eline geçmiş bulunan yeni hamil olan davalı nın çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu yönünde ispat yükü davacıda olduğundan, yeniden yapılan yargılamada,;
Davacı yetkili hamil olup, senedin rızası hilafına elinden çıktığını söylemiş ise de senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktasapda ağır kusurlu olduğunu İSPAT EDEMEMESİ nedeniyle TTK 792 mad uyarınca değerlendirme sonucunda davanın reddi cihetine gidilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90TL harçtan peşin alınan 512,35TL harcın mahsubu ile bakiye 476,45TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarf edilen 136,00TL Temyiz Yoluna Başvurma Harcı, 512,32TL Temyiz Karar Harcı, 50,00TL posta masrafı toplamı olan 698,32 TL'nin davacıdan alınarak davalı mirasçılara verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.600,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı mirasçı ...'a verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve mirasçı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır