T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/420 Esas
KARAR NO: 2019/158
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/05/2016
KARAR TARİHİ: 13/02/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili 02/05/2016 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisinin 10/02/2016 tarihinde ikametininde yapılan hırsızlık nedeniyle yatak odasında bulunan kasanın komple alındığını, kasa da döviz, çek yaprakları ve müşterilerden alınan çeklerinde bulunduğu, buna ilişkin İstanbul Anadolu Cum. Bşv.... soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi olunduğunu, ilgili savcılıkça çeklerin ibraz halinde muhafaza altına alınmasına karar verildiğini, dava konusu 05/03/2016 keşide tarihli, ....bank .... şubesine ait .... çek numaralı, 35.644,00TL bedelli çekin davacı şirket yetkilisi tarafındna ibraz edildiğini, çekin davalı tarafından Konya .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasında takibe konu edildiğini, itiraz üzerine bu kez Bakırköy icra müdürlüğünde takip başlatıldığını, ancak bir kısım borçlulara ödeme emri tebliğ edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu durumunda müvekkilinden sonra cirantaların el ve iş birliği içerisinde hareket ettiğinin kanıtı olduğunu, çekin çalınırken müvekkil cirosunun bulunmadığını, ciro ve kaşenin sahte olması nedeniyle Bakırköy cum başv. . .... Soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi bulunduğunu, müvekkilinden sonraki cirantaların el ve işbirliği içerisinde olayı gerçekleştirdiğini, çekte cirosu bulunan .... Mimarlık projenin adresinin yazılmadığını, borçlu olmasına rağmen ödeme emri gönderilmediği, diğer taraftan cirosu bulunan ...'ın adresinin yazılmasına rağmen ödeme emri gönderilmediği gibi adresinin de farklı şekilde yazıldığı, sahte cirolar nedeniyle ciro silsilesinin kopmuş olması nedeniyle davalının meşru hamil olmadığını, hamil olan şirket hakkında bir çok dolandırılcılık eylemi kullanıldığına ilişkin internet ortamında haberler bulunduğunu, bu nedenlerle davalının iyi niyetli olmadığını, müvekkili ile davalılar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, çekin basiretli bir tacir gibi davranılmayarak usulsüz şekilde iktisap edildiğini ileri sürerek müvekkilinin çek ve ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitine, çekin iadesine, bedelin ödenmesi halinde istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER: Dava, cevap dilekçeleri, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün.... esas sayılı takip dosyası bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı... Vs.
Çekin çalınmasından sonra davacı şirket yetkilisince şikayet bulunulmuştur.
Dava konusu çekin incelenmesinde,....bank .... Şubesine ait .... çek numaralı, keşidecisinin ....Ltd.Şti. İle .... İnş. Tarım adi ortaklığı olduğu, 05/03/2016 keşide tarihli, 35.644,TL bedeli çekin davacı emrine düzenlendiği, davacı cirosu sonrası çekin ..., onun cirosuyla .... Mimarlık'a sonrasında ise davalı şirketinin eline geçtiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalıya ulaşılamaması üzerine sicil adresi tespit edilerek TK 35.maddesine göre dava dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Konya ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından çeke dayalı olarak tüm çek borçluları hakkında takip başlatıldığı, yetki itirazının kabulü sonrası bir kısım davalılar yönünden Konya ...icra Hukuk Mahkemesinin ...Karar sayılı dosyasıyla yetkili icra dairesinin Bakırköy icra dairesi olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ....Soruşturma sayılı dosyası sonucu Bakırköy ... ACM'nin ....Esas sayılı dosyasında çekin sahte olarak düzenlenmesi nedeniyle .... aleyhine kamu davası açıldığı, henüz karar verilmediği anlaşılmıştır.
İcra dosyası içerisinde bulunan vekalete göre .... davalı şirketin yetkilisidir.
Mahkememizce çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmış olup, çekteki cirantaya atılan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmıştır.
Çek bedelinin Konya ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında ....Ltd.Şti.tarafından 03/06/2016, 31/05/2016 tarihinde ödenerek reddiyat makbuzları düzenlenmesi sonucu ödendiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacının yetkili hamili olduğunu ileri sürdüğü dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı çekin lehtarı olup, çekin hırsızlık olayı sonucu davacının elinden çıktığı ve lehtar cirosunun davacı şirket yetkilisine ait olmadığı sabit olup, davacı çek nedeniyle borçlu değildir. Bu nedenle menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmiştir. İstirdat talebinin değerlendirilmesinde TTK'nın 792maddesi gereğince çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupta hamil hakkının 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdiriyle o çekin geri vermekle yükümlüdür. Somut olay bakımından belirtilen maddelerin değerlendirilmesinde çekin davacı elinden rızası dışında çıktığı sabit olup, hamilin iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Mahkememizce yapılan yargılama da toplanan deliller davacı tarafından dosyaya sunulu olan 2014 yılına ait 2 adet internet çıktısı, davalı şirket yetkilisi hakkında açılan ceza davası, başlatılan icra takiplerinde bir kısım borçlulara tebligat yapılmaması, davalının çeki devir aldığı .... Mimarlık Proje'nin takip talebinde adresinin dahil yazılmamış olması, ondan önceki ciranta ....'ın adresinin belli olmasına rağmen sadece merkez/Konya olarka yazılmış olması dikkate alındığında, çekin kötü niyetli bir şekilde iktisap edilerek kanundaki ispat zorunluluğundan faydalanmaya çalışıldığı konusunda vicdanı kanıt olmakla davalı tarafından takip dosyasında tahsil edilen bedelin İİK'nın 72/ son maddesi gereğince istirdatına ve davacıya ödenmesine, ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile; davacının Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu edilen .... Bank .... Şb.'ne ait ... çek nolu 35.644,00-TL bedelli keşidecisi .... Ltd.Şti. - ... Ltd.Şti. Adi ortaklığı olan 05.03.2016 keşide tarihli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çekin icra dosyasında tahsil edilmiş olması nedeniyle 35.644,00-TL çek bedelini dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.434,84-TL harçtan peşin alınan 608,72-TL harcın mahsubu ile 1.826,12-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 608,72-TL peşin harç ile 29,20-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 600,00-TL bilirkişi ücreti ve 303,40-TL posta masrafı toplamı olan 1.922,30-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yatırılan yargılama gideri sarf edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 4.270,84-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Dosya kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.