T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/554 Esas
KARAR NO: 2019/787
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2016
KARAR TARİHİ: 02/07/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin matbaa işi ile uğraştığını işletme ihtiyaçları gereği davalıdan 03/04/2014 tarihli sözleşmesi ile 1 adet .. kontrol sistemi, 1 adet 2. El .... Banyo makinesi, 1 adet .... Soğutma sistemi, 1 adet ..., 1 adet .... programı ve bunlara ilişkin teknik hizmet ve garantilerini de kapsar şekilde ürün satın aldığını, müvekkilinin ödeme emrini yerine getirmesine rağmen davalının 60 gün gecikmeli teslim ettiği emtiada açık ve gizli ayıplar bulunduğunu teslim ve kurulum sonrasında sözleşmede belirtilen ürün erine daha küçük bir ürün teslim edildiğini bu makinenin de kurulum sonrasında programlarının çalışmadığını 2014 yılı içinde 24 kez, 2015 yılı içinde ise 14 kez teknik ekip gönderilmesine rağmen sistemin sağlıklı olarak çalıştırılamadığını kurulum ve servis nedeniyle müvekkilinin üretim kaybı yaşadığını ayrıca servise bağlı denemeler sırasında da müvekkilinin zararın oluştuğunu yazılı ve sözlü uyarılara rağmen sonuç alınmaması üzerine 27/04/2015 tarihinde Kadıköy ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarından sonuç alınmaması üzerine aynı noterliğin 05/02/2016 tarihli ihtarının keşide edildiğini ileri sürerek makinanın iadesi ile ödenen 40.000,00Euro karşılığı şimdilik 5.000,00Euro uğranılan kayıplar karşılığı 66.500,00TL'nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki sözleşme ile 2012 Model kullanılmış cihazın 40.000,00 Euro artı KDV bedelle davalıya satıldığını satım sözleşmesi uyarınca makinenin teslim edildiğini bir yıl süreli yedek parça hariç servis garantisi ve 3 yıllık yedek parça hariç diot garantisi verildiğini normal koşullarda genel uygulamalara göre 2. El makinelere bu şekilde garanti verilmemesine rağmen müşteri memnuniyeti sağlanması amacıyla ekstra garanti verildiğini ancak satılan makine yönünden sözleşme veya teklif de herhangi bir maksimum kalıp üretimin bulunmadığını, sipariş üzerine makinanın yurt dışından ithal edilerek kurulumunun sağlandığını ve personele gerekli eğitimlerin verildiğini, kullanılmış olan ikinci el makinenin kurulumu sırasında makinedeki ayıpların gözle görülebilir olduğunu gizli veya saklanmış bir ayıbın bulunmadığını yıllar içerisinde ortaya çıka servis ihtiyaçlarının düzenli şekilde karşılandığını, sözleşmeden 1 yıl sonra keşide edilen ihtarla zaten kurulumu sağlanan makinenin kurulumunun talep edildiğini sonraki ihtarla da kurulumun sağlanmadığı belirtilerek zararın tazmininin istendiğini oysa satım sırasında ikinci el olduğu bilinen makinenin 05/06/2014 tarihinde davalının çalışanlarına teslim edilerek kurulumu sağlanan makinenin ayıpsız olarak teslim edildiğini ihbar süresinin geçtikten sonra fesih bildiriminin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, satım sözleşmesine konu matbaa makinesi ve eklerinin ayıplı olması nedeniyle sözleşmenin feshi ödenen bedelin iadesi, ve uğranılan zararın tazmini istemlerine ilişkindir.
Davalı tarafça yapılan teklif sonucu dava dilekçesinde özellikleri yazılı ikinci el matbaa sisteminin ve eklerinin 40.000,00 Euro bedelli davalıya satılması konusunda anlaşma sağlanmış ve taraflar arasında yazılı satım sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme gereğince davalı 40.000,00 Euro bedelli makine için satış ve teslim koşullarının 14. Maddesinin 13. Bendinde belirtilen garanti vermiş, makine ile birlikte 1 yıl süreli arıza anında müdahale garantisi ile yedek parça hariç 3 yıllık diot garantisi verilmiştir. Sözleşme kapsamında davacının ücret ödeme edimini yerine getirdiği ve makinenin davacıya teslim edilerek 05/06/2014 tarihinde kurulumunun yapıldığı sabittir. Belirtilen tarihli teknik rapor belgesinde makinenin kurulumunun yapıldığı, programları ile ilgili eğitim verildiği bir kısım sorunların özellikle boş kalıpları basma problemi ve diğer problemlerin devam edildiği konu ile ilgili çalışmanın devam ettiği, cevap gelince sorumlulara bildirileceği rapor edilmiştir.
Daha sonra 09/07/2014 tarihinde başlamak üzere makinede çeşitli arızalar meydana gelmiş ve bu arızalar davacı tarafından giderilmiş buna ilişkin tespitler teknik raporları yazılmıştır. Bir kısım teknik raporlarda arızaların giderilmesine rağmen bir kısım arızaların devam ettiği belirilenmiştir. Davacı tarafça keşide edilen 05/02/2016 tarihli ihtarla makinenin çalışmaması nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi ve çalışır durumunda kurulumunun yapılması ihtar edilmiş 17/02/2016 tarihli cevabi ihtarda davalının yükümlülüklerini yerine getirdiği belirtilmiştir.
Davalı tarafça sunulan teknik raporda ve kuruluma ilişkin belgeler dosya içerisinde konulmuştur. Mahkememizce makine başında keşif yapılmış, keşif mahallinde davalı tanıkları dinlenmiş, tanık ... beyanında "makinenin ikinci el olduğu, bir kaç kez arızasının kendisi tarafından giderildiği en son optik sisteminin değiştirilmesi gerektiğini ancak davacının izin vermediğini, " tanık .... ise beyanında " makinenin ikinci el olması nedeniyle performansının yerinde olduğunu arızaların rutin arızalar olduğunu beyan etmiştir. " Davacı tanıkları ....beyanında "makinede sürekli arızalar meydana geldiğini, yılda yaklaşık 25-26 kez arıza verdiğini arızanın giderilmesinin uzun sürdüğünü makinece çıkarılan kalıpların ayıplı olduğunu beyan etmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi tarafından 13/11/2017 tarihli raporda, makinenin ikinci el olmasına rağmen sürekli arızalar verdiği, makinede açık ve gizli ayıplar bulunduğu belirtilmiştir. Mali Müşavir bilirkişi tarafından 19/12/2017 tarihli rapor sunulmuştur.
Davacı tarafından meydana gelen zararların somutlaştırılması üzerine mahkememizce matbaa konusunda uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi kurulu oluşturularak rapor alınmıştır. 15/02/2019 tarihli raporun incelenmesinde makinenin kurularak gerekli teknik desteği verildiği arıza oldukça onarımın davalı tarafından yapıldığı, servis raporlarından makinede lazer kilitlenmesinden kaynaklı çizgi hataları bulunduğu arızaların ayda iki üç kez tekrar ettiği bu nedenle makinede gizli ayıp bulunduğu iade ile ilgili takdirin mahkemede olduğu servis süresince harcanan kalıplar üretim esnasında verilmiş kalıp fireleri ve üretimin devam etmesi için başka yerlerden temin edilen kalıplardan kaynaklı davacı zararının 10.350,00TL olduğu belirlenmiştir.
Davacı tarafından sunulan zarara ilişkin özel mütalanın incelenmesinde davacının toplam 61,477,95TL zararının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili makine bedeli yönünden talebini 35.000,00 Euro arttırarak 40.000,00 Euro ıslah etmiş ve ıslah harcını ödemiştir.
Bilirkişi kurlunca düzenlenen son raporun hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle davalı itirazları red edilmiş yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Dosya kapsamında tüm delillerin birlikte değerlendirtesinde tarafları arasında satım sözleşmesinde özellikleri belirtilen matbaa sisteminin davalı tarafından davacıya teslim edilerek kurulumunun sağlandığı bu kapsamda makinenin kurulumunu 05/06/2014 tarihinde yapılarak teslim edildiği ancak kurulum aşamasında düzenlenen teknik raporda dahi makinede arıza bulunduğunun tespit edildiği görülmüştür. Teknik birikişi raporlarında da belirtildiği üzere makinenin sıklıkla arıza yaptığı arızanın ortalama ayda 2-3 kez meydana geldiği anlaşılmıştır. Yine bilirkişi raporlarında meydana gelen arızaların bir kısmı açık ayıptan kaynaklanmasına rağmen bir kısmı gizli ayıptan kaynaklanmaktadır. Satım sözleşmesinde satıcının asli edimi sözleşmeye uygun emtiayı alıcıya teslim etmesidir. Ticari işletme olan davacının ikinci el makine almış olması, makinenin sürekli arızalanmasını kabul ettiği anlamına gelmez basiretli bir tacir olan satıcının ticari işletmede kullanılacak nitelik ve özelliklerde ayıptan ari emtiayı davacıya teslim etmesi gerekir. Esasen hiçbir sözleşmede sürekli şekilde arızalanan bir makinenin satıma konu edilmesi hayatın olağan akışına uygunda değildir. Makinedeki ayıpların kuruluş aşamasından itibaren davalı tarafça bilinmesi ve servis formlarına yazılması nedeniyle ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmelidir. Esasen gizli ayıpların ortaya çıktığı andan itibaren derhal bildirilmesi gerekeceğinden servis ihbarının yapılması ve arızanın giderilmesi ayıp ihbarı olarak kabul edilmelidir. Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporu ve servis fişlerinden satıma konu emtianın sürekli şekilde arızalanması nedeniyle emtiadan beklenen faydanın sağlanamayacağı anlaşılmakla davacının TBK'nın 227. Maddesinde belirlenen seçimlik haklarını kullanabileceği davacının talebinin özetle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden önde olduğu, meydana gelen arızaların sürekliliği ve niteliği gereği tercih edilen seçimlik hakka mahkememizce yerinde görüldüğü anlaşılmakla ödenen 40.000,00 Euro bedelin davalıdan istirdatına, satılan makinenin davalıya iadesine; makinenin çalışması sırasında sık sık arızalanması nedeniyle davacının iş kaybına uğradığı, bunun yanı sıra makinedeki ayıplardan dolayı ürün kaybı yaşandığı anlaşılmakla bilirkişi kurulunca denetime elverişli şeilde belirlenen 10.350,00TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline fazlaya ilişkin talebin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (yargılama giderleri belirlenirken dava değeri olarak gösterilen 40.000,00 Euro dava tarihi olan 09/06/2016 tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek 1 Euro 3.3001 TL hesabıyla dava değeri bulunmuş yargılama giderleri buna göre hesaplanmıştır. )
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; 40.000,00EURO maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birlikte ifa kuralı gereğince taraflar arasındaki sözleşme ile satımı kararlaştırılan 1 adet kullanılmış 2012 modeol ... kalıba pozlandırma sistemi ile fiyata dahil olan 1 adet debris kontrol sistemi bir adet .... soğutma sistemi , 1 adet kullanılmış ..., 1 adet .... programı ve 1 adet kullanılmış .... Banyo makinasının davacıdan alınarak davalıya iadesine, iade tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince, EURO cinsi alacağın devlet bankalarınca 1 yıllık mevduat faizine uygulanan en yüksek faizin uygulanmasına,
2-Davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.350,00TL tazminatın dava tarihinden itibaren %9,50 oranını aşmamak üzere değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 9.726,66TL ilam harcından peşin alınan 1.408,90TL harç ve 4.004,68TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.313,08TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 177,00TL posta masrafı, 29,20TL Başvuru Harcı, 1.408,90TL Peşin Harç, 4.004,68TL ıslah harcı, 221,80TL keşif harcı toplamı olan 8.841,58TL den kabul red oranına göre hesaplanan 6.342,20TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen herhangi bir masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 14.141,20TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.522,54TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/07/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.