T.C.
BAKIRKÖY
5. Asliye TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1115 Esas
KARAR NO: 2019/480
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/07/2018
KARAR TARİHİ: 19/04/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
Davacı vekilin dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ve davalı şirket arasında 23/10/2017 tarihli bir sözleşme imzalanmış ve bu sözleşme doğrultusunda davalı, müvekkilime 2.105 m2’lik mermer ürünü belirtilen aralıklar ve adetler doğrultusunda teslim etmeyi taahhüt ettiğini, bu sözleşme doğrultusunda müvekkil şirket de davalı şirkete ürün bedeli olarak toplamda 200.000,00 TL vermeyi taahhüt etmiş ve bu doğrultuda keşidecisi müvekkilim olan, ....Bankası A.Ş’ne ait ... çek nolu23/04/2018 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli ve yine ....Bankası A.Ş ne ait ..... çek nolu 06/04/2018 keşide tarihli, 40.00(|,00 TL bedelli 2 adet çeki 23/10/2017 tarihinde davalı şirket yetkilisine teslim ettiğini, bunun dışında taraflar kalan 120.000,00 TL bedelin de müvekkilimin .....A.Ş şirketinden olan alacağına karşılık verilmesi hususunda anlaştığını, sözleşme doğrultusunda müvekkil şirket yetkilisi 02/11/2017 tarihinde ilk parti mal için ürün bilgilerini içeren talebini mail ve whatsapp mesajı vasıtası ile talep etmiş ancak davalı şirketten bir cevap alınamamıştır. Sözleşmeye göre bu bildirimden itibaren 14 gün içerisinde ürünlerin müvekkile teslimi gerekmekte olup bu teslim yapılmayarak temerrüde düştüğünü, taraflar arasında sözleşmeyi imzalayan ve kendisini davalı şirketin yetkilisi olarak tanıtan “....” ismindeki kişinin resmiyette bu şirketin yetkilisi olmadığı, şirketin yetkilisi olarak “....” isminde bir kişinin göründüğü öğrenilmiştir. Çekleri davalı şirket yetkilisi olduğunu söyleyen kişiye 23/10/2017 tarihinde veren müvelckilimi aradan geçen süre içerisinde pek çok faktoring firması da aramış ve çeki alıp almama konusunda, bu çeklere ilişkin fatura olup olmadığı hususunda müvekkilimden teyit almak istemiş ve müvekkilimin beyanı ile bu çekleri almaktan imtina etmişlerdir. Öncelikle müvekkilim tarafından davalı şirket yetkilisi olduğunu söyleyen kişiye verilen ....Bankası A.Ş.... Şubesi’ne ait .... çek nolu 23/04/2018 keşide: tarihli 40.000,00 TL bedelli ve yine ....Bankası A.Ş.... şubesine ait ..... çek nolu 06/04/2018 keşide tarihli 40.000 TL bedelli 2 adet çek hakkında ödeme yasağı konulmasına ve bu hususta ilgili bankaya derhal yazı yazılmasına karar verildiğini, bu tedbir talebimizin yukarıda bahsedilen hususlar ve müvekkilimin mağduriyeti gözetilerek öncelikle tazminatsız olarak kabulüne, aksi durumda teminatlı olarak kabulüne, müvekkilimin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, davalı şirket aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı adına duruşma gün ve saatini bildirir davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde duruşmalara katılmamış, böylece yokluğunda yargılama yapılarak karar verilmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... Asliye TİCARET MAHKEMESİ ..... EK SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
Davacı vekilin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı........ Ltd.Şti. Arasında 23.10.2017 tarihinde düzenlenen sözleşme kapsamında davalı müvekkiline 2.015 metre kare mermer ürünü temini yüklendiğini, sözleşme bedelinin 200.000,00-TL olduğunu, bu kapsamda müvekkilinin .... Bankası A.Ş.'ye ait 23.04.2018 keşide tarihli 40.000,00-TL bedelli .... çek numaralı çek ile aynı bankaya ait 06.04.2018 keşide tarihli ..... nolu 40.000,00-TL çeki...Gayrimenkul yetkilisine ettiğini, bakiye kısmın müvekkilinin ....A.Ş. Şirketindeki alacağından ödeneceğini karalaştırıldığını, emtianın teslimi ile davalı temerrüte düşmesi üzerine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dava dosyasında menfi tespit davasında çekler hakkında ödeme yasağı kararı alındığını, davanın açıldığı tarihte dava dışı şirket yetkilisinin keşide ettiği ihtar ile ürünleri teslime hazır olduğunu bildirdiğini, ancak ürünlerin teslim edilemediğini, müvekkilinin ticari ilişkide dolandırılıdığını, müvekkilinin 2 adet çek nedeni ile ödeme yasağı kararı aldığını, çeklerden 1 tanesinin çeklerden .... nolu çekin .... Faktoring Şirketine ciro edildiğini Bakırköy ......İcra Müdürlüğü'Nün .... esas sayılı takip dosyasındaki takip ile ödendiğini, daha sonra ..... nolu 40.000,00-TL bedelli diğer çekin İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ....esas sayılı takip dosyasında takibe konulduğunu, çekin davalı tarafından önce ...'e onun tarafından da .... Faktoring'e kötü niyet ile ciro edildiğini ileri sürerek her iki dosya arasındaki fiili ve hukuki ilişki nedeni ile dosyalarının birleştirilmesini, başlatılan takip nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ....esas sayılı takip dosyasında teminatsız karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeki müvekkili faktoring işlemi ile diğer davalı ...'ten iktisap edildiğini, diğer davalı ..., çekteki alacağı tevsik için...Gayrimenkul ...Ltd.Şti.'ne düzenlediği faturayı ibraz ettiğini, müvekkilin keşideci ile lehtar arasındaki ilişkiyi inceleme yükümlülüğü olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ...EK SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ve dava dışı........ İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. (.... Gayrimenkul) arasında 23.10.2017 tarihli bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşme doğrultusunda davalının müvekkiline 2.105 m2 lik mermer ürünü belirtilen aralıklar ve adetler doğrultusunda teslim etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin de...Gayrimenkule ürün bedeli olarak toplamda 200.000 TL vermeyi taahhüt ettiğini ve bu doğrultuda müvekkilinin ....Bankası A.Ş. ne ait ..... çek nolu 23.04.2018 keşide tarihli, 40.000 TL bedelli ve yine ....Bankası A.Ş. ye ait .... çek nolu 06.04.2018 keşide tarihli, 40.000 TL bedelli 2 adet çeki 23.10.2017 tarihinde...Gayrimenkul şirketi yetkilisine teslim ettiğini, Beyoğlu ...... Noterliği’nden 30.11.2017 tarih, ...... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini ve...Gayrimenkul mal teslimi hususunda son kez uyarıldığını, teslimin yapılmaması durumunda sözleşmenin taraflarınca feshedileceğini, verilen 2 adet çekin taraflarına iadesi hususları ihtar edilerek kendilerine 3 gün süre verildiğini, bu ihtarın muhatap şirkete 04.12.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen süre içerisinde bir cevap verilmemesi ve telefon ya da mail yoluyla da hiçbir dönüş yapılmaması sebebiyle...Gayrimenkule karşı Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyasından 08.12.2017 tarihinde menfi tespit davası açıldığını ve %115 oranında teminat mektubu yatırılarak çekler hakkında ödeme yasağı kararı alındığını, bu nedenle işbu davanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından açılan takibin durdurulması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini ya da birleştirme kararı verilmesi halinde birleşen dosyada mevcut olan tedbir kararının devam etmesi yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeki usul ve yasaya uygun şekilde...Gayrimenkul ... Ltd. Şti.'nden ciro aldığını, ciro silsilesinin düzgün olduğunu, müvekkili şirketin iyi niyetli son hamil olduğunu, davacınn kötü niyet iddialarının hiçbir somut dayanağı olmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava ve birleşenleri menfi tespit davasıdır
Menfi tespit davasına konu çekler
....Bankası A.Ş’ne ait ... çek nolu23/04/2018 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli
....Bankası A.Ş ne ait .... çek nolu 06/04/2018 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli 2 adet çekin,Davacı keşideci lehtarı........ inşaat Tur.San ve Tic LTD şti olan her iki çekin 23.10.2017 tarihinde tediye makbuzu ile davacı tarafından asıl davanın davalısı ...gayrimenkul'e tediye edildiği,yönündeki teslim bordrosu delil olarak sunulmuştur.
Dosyada bulunan noter vasıtası ile gönderilen ihtarnameler incelenmiştir.
Davacı tarafında 30 kasım 2017 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarnamede davacının 23.10.2017 tarihli sözleşme doğrultusunda 2105 m2 lik mermerin 14 gün içinde teslim edilmemesi halinde temerrüde düşüleceği ve malların tesliminin yapılmaması halinde teslim edilen 2 adet çekin iadesinin istendiği,
Davalı tarafça ihtarnameye cevap verildiği ve sözleşmede belirtilen usul ve şartlarda mermerleri teslim alınmasının istendiği aksi halde depo ücreti talep edileceğinin belirtildiği,
Davacı tarafça bunun üzerine teslim yerinin sorulduğu başka bir ihtarnamenin gönderildiği ancak asıl davalı tarafından teslim yerine dair herhangi bir iletişim evrakına dosyada rastlanılmadığı görülmüştür.
İlgili çeklerden .... nolu çekin asıl davalı tarafından ...'e bu ciranta tarafından da .... factoring e cirolandığı ,.... Factoring tarafından istanbul .... icra müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığı bunun üzerine mahkememizde .... esas sayılı dosya ile menfi tespit davası yapılarak iş bu asıl dava dosyamız ile birleştirildiği,
Diğer çek olan .... nolu çek ise asıl davalı tarafından .... factoring e cirolandığı .... factoring tarafından da Bakırköy .... icra müdürlüğünün ..... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı ,davacının bundan sonra istanbul .... .asliye ticaret mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açarak iş bu asıl dava dosyamız ile birleştirildiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK’nın 790. maddesinde ‘Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. hükmü ile TTK’nın 792. maddesindeki ‘ Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.’ Faktöring şirketleri ile ilgili mevzuat hükümlerine bakıldığında; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları .... alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz. Aynı Kanun'un 9/2. maddesinin yollamasıyla 04.02.2015 tarih ve ..... sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine göre de kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir. İstihbarat çalışmasının; a)Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, b)İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü ....amlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması, c)Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur.
Davacı tarafın iddialarının araştırılması maksadı ile taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır Bilirkişi tarafından yapılan incelemede tespitler:
Asıl davalı...gayrimenkule 80.000 Tl bedelinde 2 adet çekin verildiği,davalı tarafından ise davacı adına 24.10.2017 tarih a 187751 nolu fatura-39.980 TL olmak üzere- düzenlenmiş ise de faturaya konu emtianın mermer olduğu ancak emtianın nakline ilişkin herhangi bir belgenin taşıma irsaliyesi ,nakliye faturası dosyada bulunmadığı ,
.... Factoring defterlerinde...gayrimenkul ile ilgili cari hesap hareketlerinden fatura düzenlendiği bu faturanın...gyrm. Ve davacı ....San.Tic. LTD.ŞTİ arasındaki ilişkiyi belirlediği
.... factoring defterlerinde de ön ödeme talimatında ...-.... kaşesi altında imzasının bulunduğu ve ... tarafından...gayrimenkul ' e ait irsaliye fatura düzenlenip fatura içeriği malların teslim ediliğine dair bir belgenin olmadığı .... Factoring ile ... arasında Factoring sözleşmesi düzenlendiği,anlaşılmıştır,
Dava tüm deliller ışığında değerlendirildiği;
Davacı ....San tarafından ...gayrimenkul LTD ŞTİ adına düzenlenen herhangi bir fatura kaydına rastlanmadığı davalı...gayrimenkul LTD ŞTİ tarafından davacı adına düzenlenen , ancak davacı firma ticari defterlerine kayıtlı olmayan fatura içeriği malların davacı yana teslim edildiğine dair herhangi bir belgenin kaydın bulunmadığı ,davalı ... ile...arasında irsaliye fatura düzenlendiği ancak irsaliye fatura teslim bilgisinin olmadığı malların teslim edildiğine dair herhangi bir belgenin bulunmadığı anlaşıldığından davacı tarafın sözleşmeye uygun mermerin teslim edilmediği bu nedenle de ilgili çeklerden kaynaklı davalılar ...gayrimenkul LTD Şti ile davalı ...'e borçlu bulunmadığının tespiti gerektiği,
Factoring şirketleri olan .... Factoring ve ... Factoring'in düzgün ciro silsilesi ile teslim aldıkları çeklerden dolayı mevzuata uygun çek giriş bordrosu ile -fatura alacağına dayalı olarak-çeklerin alındığı ve factoring hizmet bedellerinin ödendiği,çekin kötü niyetle ve ağır kusurla iktisabı konusunda davacı tarafın yeterli delil sunamadığı görüldüğünden her iki factoring şirketi hakkında açılan davaların ayrı ayrı reddine ,
Devam eden tedbirin karar kesinleşince kadar devamı yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-.... esas sayılı asıl dava yönünden açılan davanın kabulüne,
a)....Bankası A.Ş .... şubesine ye ait .... çek nolu 23.04.2018 keşide tarihli 40.000TL bedelli ve ....bankası .... şubesine .... çek noli 06.04.2018 keşide tarihli 40.000TL bedelli 2 adet çek nedeniyle davacı şirketin davalı... . .... LTD ŞTİ NE BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b)Bu dosya yönünden verilen tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
c)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 5.464,80TL ilam harcından peşin alınan 1.366,20TL harcın mahsubu ile bakiye 4.098,60TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
d)Davacı tarafından sarf edilen 1.000,00TL bilirkişi ücreti, 180,00TL posta masrafı, 31,40TL başvuru harcı, 1.366,20TL peşin harç olmak üzere toplam 2.577,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.150,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
f)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
2-Birleşen... .Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosya yönünden;
a)Davalı ... yönünden davanın KABULÜNE
....bankası ..... şubesine .... çek noli 06.04.2018 keşide tarihli 40.000TL bedelli ÇEK NEDENİYLE, Davacı şirketin davalı ...'e BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b)Davalı ... yönünden davanın REDDİNE,
-kötüniyet tazminat talebinin reddine,
c)Bu dosya yönünden verilen tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
d)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.732,40TL ilam harcından peşin alınan 683,10TL harç ve 273,24TL ....amlama harcının mahsubu ile bakiye 1.776,06TL'nin davalı ...'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
e)Davacı tarafından sarf edilen 35,90TL başvuru harcı, 683,10TL peşin harç, 273,24TL ....amlama harcı olmak üzere toplam 992,24TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalı ... tarafından sarf edilen 100,00TL posta gideri, 35,90TL İstinar Karar Harcı, 98,10TL İstinaf Yoluna Başvurma harcı olmak üzere toplam 234,00TL'nin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
g)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.750,00TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
h)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.398,25TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...'e verilmesine,
i)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
3-Birleşen İstanbul ... .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden,
a)Davalı ... yönünden açılan davanın REDDİNE
-kötüniyet tazminat talebinin reddine
b)Bu dosya yönünden verilen tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
c)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 44,40TL ilam harcından peşin alınan 683,10TL harcın 255,89TL ....amlama harcı toplamı olan 938,99TL harçtan mahsubu ile bakiye 894,59TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
d)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Davalı ... tarafından sarf edilen 89,00TL posta gideri, 35,90TL İstinar Karar Harcı, 98,10TL İstinaf Yoluna Başvurma harcı, 35,90TL İstinar Karar Harcı, 98,10TL İstinaf Yoluna Başvurma harcı olmak üzere toplam 357,00TL'nin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
f)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.510,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...'e verilmesine,
g)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.