T.C.
BAKIRKÖY
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1121 Esas
KARAR NO: 2018/668
DAVA: Sözleşmenin Geçersizliğinin Tespiti - Menfi Tespit (Simsarlık Sözleşmesinden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/12/2017
KARAR TARİHİ: 30/05/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 31/05/2018
Davacılar tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili mahkememize sunmuş olduğu 11/12/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 01/01/2006 tarihli "gümrük müşavirlik hizmetleri" sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin 31/12/2016 tarihine kadar yürürlükte bulunduğunu, ancak söz konusu sözleşmenin gümrük mevzuatına aykırı olduğu gibi sözleşmenin tarafı olan davalı ...'in gümrük müşaviri olmaması nedeniyle böyle bir sözleşme düzenleyemeyeceğini, bu bağlamda söz konusu sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile sözleşme kapsamında oluşan alacakla ilgili davacıya müvekkilleri tarafından verilen ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... takip sayılı dosyasına konu edilen 29/12/2015 tanzim, 01/01/2017 ödeme tarihli, 2.250.000-TL'lik bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilleri mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, taraflar arasında düzenlenen ve 10 yıl uygulanan sözleşme ile müvekkili tarafından davacı şirkete kazandırılacak müşterilerle ilgili ödenecek primin düzenlendiğini, sözleşmenin içerik itibariyle TBK 520.maddesinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi olduğunu, sözleşme kapsamında müvekkilinin hak etmiş olduğu alacağın bir kısmının nakit olarak kendisine ödendiği, bir kısmının üç adet dairenin müvekkili adına tesciliyle ödendiği, bakiye kısımla ilgili olarak da dava konusu bononun düzenlenerek müvekkiline verildiğini, sözleşmenin geçerli olduğunu, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar tarafından davalı aleyhine mahkememiz nezdinde dava konusu yapılan sözleşmenin geçersizliği ile sözleşme kapsamında verilen bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespiti talep edildiği, aynı sözleşmeyle ilgili Bakırköy ... AHM ... esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararına yönelik istinaf incelemesinde İBAM ... .HD .... - ... EK sayılı ilamında taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin TBK 520.maddesinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi olduğu kabul edilerek taraflar arasındaki ihtilafın bu sözleşme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiş, mahkememizce de tarafların açık beyanları ve sözleşmenin içeriği de dikkate alındığında dava konusu yapılan sözleşmenin münhasıran TBK 520.maddesinde (eBK 404/1.maddesinde) düzenlenen simsarlık sözleşmesi olduğu kabul edilmiştir.
Her ne kadar davacılar tarafından mahkememiz nezdinde TBK 520.maddesinde düzenlenen simsarlık sözleşmesinin geçersizliğinin ve sözleşmeye bağlı olarak verilen bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespiti talep edilmiş ise de, taraflar arasındaki somut uyuşmazlığın taraflarca inkar edilmeyen 01/01/2006 başlangıç tarihli simsarlık sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı tarafın tacir olmadığı, bu bağlamda ihtilafın her iki tarafın ticari işletmesiyle de ilgili bulunmadığı, TBK 520.maddeside düzenlenen simsarlık sözleşmesinin de TTK 4.maddesinde ticari dava olarak nitelendirilen müesseseler arasında yer almadığı, bu nedenlerle taraflar arasındaki temel ilişki (simsarlık sözleşmesi) dikkate alınarak görevli mahkemenin genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu (İBAM 37.HD 2017/581-592 EK, YARGITAY 19.HD 2016/19351 ESAS 2017/5869 KARAR, YARGITAY 20.HD 2015/16600 ESAS 2016/3171 KARAR, YARGITAY 20.HD 2016/840-3181 EK, YARGITAY 20.HD 2016/2549 - 4655 EK sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere) mahkememizce değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan davada geçersizliği ileri sürülen 01/01/2006 başlangıç tarihli sözleşmenin içeriği ve tarafların açık beyanlarına göre TBK 520.maddesinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi olduğu, sözleşmenin geçersizliğiyle birlikte simsarlık sözleşmesine bağlı olarak verilen bonodan dolayı ayrıca borçlu olunmadığının tespitinin de talep edildiği, her ne kadar bono, kambiyo senedi olarak TTK'da düzenlenmiş ise de, kambiyo senedinin doğumuna neden olan temel ilişkinin simsarlık sözleşmesi olduğu, davalının celp edilen kayıtlara göre tacir olmadığı, bu bağlamda davanın TTK'da sayılan mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde bulunmadığı, temel ilişkiyi oluşturan simsarlık sözleşmesinin geçerli olup olmadığı ve geçersiz ise bu sözleşmeye bağlı düzenlenen bonodan dolayı davacı tarafın borçlu olmadığının genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiği ve bu nedenlerle açılan davanın usulden reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davada mahkememizin görevsiz olması nedeniyle açılan davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Davanın esası hakkında karar verilmediği için İİK 72/4 maddesinin uygulama alanı bulunmadığından tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına,
4-Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemesince değerlendirilmesi,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2018
Başkan ... ¸e-imzalıdır
Üye ... ¸e-imzalıdır
Üye ... ¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır