T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/205 Esas
KARAR NO: 2019/32
DAVA: İtirazın İptali (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2017
KARAR TARİHİ: 15/01/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili 02/03/2017 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 17.05.2010 tarihli bayilik sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme uyarınca davalının petrol ürünlerini satmayı müvekkilininde petrol ürünlerini satın almayı üstlendiğini, davalının sözleşme aşamasında müvekkilinden ....Bank ... Şb.'nden verilen 12.06.2015 tarihli 20.000,00-TL meblağlı kesin teminat mektubu aldığını, sözleşmenin 5 yıl süre için düzenlendiğini, davalı şirketin zaman zaman taahhütlerini yerine getirmemesi nedeni ile müvekkilinin ... ... Noterliği'nin 15.04.2015 tarih ve....yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin süre sonunda yenilenmeyeceğini bildirerek sözleşmeyi fesh ettiğini, sözleşme uyarınca müvekkiline teslim edilen her türlü makine teçhizat ve benzeri ekipmanların davalıya teslim edilmesine rağmen 20.000,00-TL bedelli teminat mektubunu iade edilmeyerek nakde çevrildiğini, haksız bedeli tahsili amacı ile Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ....esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 2 tarafa borç yükleyen sözleşme olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı hareket ederek eksik akaryakıt aldığını, bu nedenle teminat mektubunu ''her türlü cari alacak, cezai şart ve kar kaybı olmak üzere'' müvekkilince nakde çevrildiğini, müvekkilinin sözleşmeye aykırılıktan doğan cezai şart kar mahrumiyeti alacağının bulunması nedeni ile bedelin iade edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin cari hesap borcu bulunmadığı gibi sözleşmedeki edimlerini de süresine yerine getirdiğini, süresi dolan sözleşmenin yenilenmeyeceğini davalıya noter aracılığı ile ihtar edilmesine rağmen bedelsiz kalan teminat mektubunun iade edilmediğini ileri sürmüştür.
Davalı vekili 2. Cevap dilekçesinde de sözleşmeye aykırılık nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu kar kaybı ve cezai şart alacağı nedeni ile teminat mektubunun irat kayıt edildiğini savunmuştur.
DELİLLER: Dava, cevap dilekçeleri, Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.. vs.
Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, 09/02/2017 tarihinde 20.000,00-TL teminat mektubu bedeli ile 6.625,05-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam; 26.652,05-TL'nin tahsili amacı ile ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin 15.02.2017 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine süresinde 20.02.2017 tarihinde borç ve fer'ilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 17.05.2010 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davalının davacıya akaryakıt ürünleri satması, davacınında aldığı ürünlerin perakende şekilde satışına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, sözleşmenin 7. Maddesi gereğince teminat mektubu verileceğini kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5 yıllık süre için düzenlendiği, taraflar arasında mutabakat sağlanması halinde aynı süre ile yenileneceğini belirlendiği görülmüştür.
Davacı tarafça keşide edilen ... ... Noterliği'nin 15 Nisan 2015 tarih....yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin 17.05.2015 tarihinde sona ermesinden sonra yenilenmeyeceğini bildirilerek teminat mektubunun iadesi talep edilmiştir. İhtar davalıya 24.04.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup, dosyada bulunan ....Bank hesap dekontuna göre 20.000,00-TL değerli teminat mektubunu 12.06.2015 tarihinde davalı tarafça nakde çevrildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme kararı verilmiş olup, davalının ticari defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeni ile davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı defterlerine göre davalının herhangi bir alacağının bulunmadığı, davalı tarafça taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında davacının taahhütlerinin eksik yerine getirdiği veya bu konuda uyarıldığına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, sözleşme uyarınca davacıya teslim edilen ekipmanların iade edildiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığının tespit edildiği görülmüştür.
Davalı vekili bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu beyan dilekçesinde ispat yükünün davacıda bulunduğunu savunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, bayilik sözleşmesi nedeni ile davalıya verilen teminat mektubu bedelinin istirdatı amacı ile başlatılan takibe vaki itirazının iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki 17.05.2010 başlangıç tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinin süre sonunda yenilenmeyerek davacı tarafça fesh edildiği sabittir. Bunun yanı sıra sözleşme uyarınca davacı tarafça verilen 20.000,00-TL bedelli kesin teminat mektubu bedeli olan 20.000,00-TL davalı tarafça 12.06.2015 tarihinde nakde çevrilerek tahsil edilmiştir. Davalı vekili, cevap ve 2. Cevap dilekçesindeki beyanları ile yargılama sırasındaki beyanlarında davacının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeni ile, müvekkilinin kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı bulunduğunu, teminat mektubunu bu nedenle irat kayıt edildiğini savunmuştur. HMK.'nın 190. Maddesince ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen bir vakia bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Somut olayda, davalı yan teminat mektubunu sözleşmenin ifasındaki eksiklikten, eksik yakıt alımından kaynaklı kar kaybı ve cezai şart alacağının tahsili amacı ile irat kayıt edildiğini belirtmesine rağmen tacir olan davalı iddiasını ispat çerçevesinde hiçbir kanıt sunmadığı gibi ticari defter ve belgelerini de mahkememize ibraz etmemiştir. Kar kaybı ve cezai şart alacağının davalı tarafça savunması karşısında ispat yükü davalıdadır. Davalı tarafça, teminat mektubunu nakde çevirme nedenleri konusunda hiçbir delil sunulmadığından teminat mektubunun haksız şekilde nakde çevrildiği anlaşılmakla mahkememizce teminat mektubu yönünden açılan itirazın iptali davasının kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça, takip talebinde 6.652,00-TL gecikme faizi talep edilmiş olup, %20'i mevduat faizi uygulanmak sureti ile bu miktar bulunmuştur. TBK.'nın 117. Maddesi gereğince davalı tarafça haksız tahsilat yapılan 12.06.2015 tarihinde takip tarihi olan 09.02.2017 tarihine kadar davacının faiz isteme hakkı bulunduğu, mahkememizce bu tarihler arasında değişen oranlardaki avans faiz oranlarına göre yapılan hesaplamaya göre faiz alacağının 3.476,30-TL olduğu anlaşılmakla bu miktar faiz yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine hükmedilen alacağın %20'i oranında icra inkar tazminatını davalıdan tahsiline ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 20.000,00-TL asıl alacak 3.476,30-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam; 23.476,30-TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 4.695,26-TL icra inkarın tazminatının, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 1.603,66-TL harçtan peşin alınan 321,90-TL harcın mahsubu ile 1.281,76-TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 321,90-TL peşin harç ile 31,40-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 1.600,00-TL bilirkişi ücreti ile 131,50-TL posta giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.525,18-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.817,15-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-Dosya Kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır