T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/240 Esas
KARAR NO: 2019/974
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/03/2017
KARAR TARİHİ: 17/09/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki sözleşme ile müvekkilinin davalıya ait Küçükçekmece ilçesi .... ada ..... parsel de bulunan projenin satış ofisinin hareketli ve sabit mobilyalarının imalat ve montajını yüklendiğini, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen davalının avansı dahi ödemediğini, eserin haksız yere kabulden kaçınarak hak edişlerden kesinti yapmak istediğini, davalı tarafından eserin kabulünün yapılmadığı gibi teslime ilişkin belgelerin imzalanmadığını bu hususun davalıya noter aracılığıyla bildirilerek düzenlenen faturaların tebliğ edildiğini ancak faturaların Bakırköy ...... Noterliğinin 29/11/2016 tarihli ihtarı ile iade edildiğini, belirtilen ihtar ekinde tebliğ edilen hesaplama ekinde fatura kesilmesi şartıyla 77.379,91TL'nin ödeneceğini bildirilerek bir hesaplama pusulası gönderildiğini, ancak bildirilen rakamın sözleşmedeki birim fiyatlara aykırı olduğunu müvekkilinin başka alacağından vazgeçemeyeceği ve birim fiyatlara aykırı fatura düzenlemeyeceği için talebi kabul etmediğini, yapılan davalı hesabında müvekkilinin KDV hariç 116.769,32TL hakedişinin bulunduğunun sabit olduğunu, hakedişden 25.589,25TL gecikme cezası 1.550,00TL tutanaklı kesinti, 11.954,38TL nefaset kesintisi, örnek daire ile ilgili olarak 12.000,00TL fiyat farkı kesintisi yapıldığını ancak yapılan kesintilerin hiçbir dayanağının bulunmadığını müvekkilinin gecikmesinin olmadığını, sadece mobilya ve imalatı ve montajının müvekkilince üstlenildiğini, müvekkilinin edimini yerine getirmesi için mobilya ya ait uygulama projelerinin hazırlanarak tesliminin davalının yükümlülüğünde olduğunu projelerin düzenlenip teslim edilmemesi nedeniyle gecikmenin davalının kusurundan kaynaklandığını, sözleşmenin 8.3. Maddesinde de yükleniciye işin zamanında teslim edilmemesi veya projedeki değişiklikler nedeniyle işin uzaması halinde makul bir süre uzatılacağının düzenlendiği; imalatların tam olarak yapılması nedeniyle nefaset kesintisinin yerinde olmadığını; örnek daire mobilya imalatı fiyat farkı yönünden yapılan kesintinin de yerinde olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 2 nolu dip notu ekinde sunulan sözleşme ile satış ofisinin sabit ve hareketli mobilyalarının imalat işlemlerinin yapılması için anlaşma sağlandığını daha sonra ise örnek dairenin sabit ve hareketli mobilyalarının yapılması için sözleşme olmaksızın davalının sipariş gönderdiğini fakat sözleşme konusu satış ofisi işindeki davalının sözleşmeye aykırı davranışları avans ödemeleri ile ilgili yaşanan sıkıntılar, satış ofisine ilişkin imalatların yapılmış olması halinde teslim alınmaması nedeniyle müvekkilinin davalının kusurlu hareketleri nedeniyle örnek dairelerinin işlemlerini yapmayacağını Antalya ..... Noterliğinin 21/11/2016 tarihli ihtarı ile bildirildiğini, sözleşmenin satış ofisine ilişkin olduğunu örnek daireye ilişkin sözleşmenin ise başka bir sözleşme olduğunu bu nedenle bu alacaktan kesinti yapılamayacağını, müvekkilimin alacağını tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın 70.166,36TL üzerinden iptaline, takibin devamına, %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait projenin satış ofisinin hareketli ve sabit mobilya işlerinin yapım ve montajı için 24/08/2016 tarihli sözleşme düzenlendiğini sözleşme gereğince işin 01/09/2016 tarihinde başlayarak 30/09/2016 tarihinde anahtar teslimi şeklinde teslim edileceğinin ancak davacının yükümlülüklerine aykırı hareket ederek işin bir kısmını hiç yapmadığını bir kısmını eksik ve hatalı yaparak işi taahhüt ettiği sürede tamamlamadığını, davacının sözleşme ile kararlaştırıldığı süreye uymadığını, malzemeleri dahi şantiyeye geç getirdiğini, yeterli sayıda eleman çalıştırmadığını, gecikme yaşanması üzerine Kartal .... Noterliğinin 24/10/2016 tarih .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirim yapılarak gecikme bedeli ve cezai şart uygulanarak tazminat talep edileceğinin bildirildiğini, esasen yapılan işin projenin görünür yüzü olup satış ofisi ve örnek dairenin zamanında tamamlanmaması nedeniyle müvekkilinin planladığı satışları başlayamadığını, satış ofisinde çalışacak elemanları başka yere yönlendirdiğini, davacının yapmadığı örnek daire imalatının daha fazla bedelle başka bir şirkete yaptırıldığını, yapılan imalatlarda eksik ve ayıp bulunduğunu Bakırköy ..... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarı ile bildirildiğini ihtarda projedeki eksik ve ayıpların ayrı ayrı gösterildiğini, eksik ve ayıplı imalatlar ile geç teslim nedeniyle müvekkilinin zararları bulunduğunu, sözleşme gereğince işin tamamlanmasından sonra paranın 90 gün vadeli çekle ödeneceğini, hak ediş hesaplamasının yapılabilmesi için yapılan imalatların kusursuz olarak yapılıp teslim edilmesi gerektiğini ancak davacının belirtilen yükümlülüğe uymaksızın fatura düzenlendiği, müvekkilinden kaynaklı herhangi bir gecikme bulunmadığını, yer teslimine ilişkin yazışmalar bulunduğunu, uygulama yapılacak alanda başka herhangi bir imalat veya hazırlık çalışması gerekmediğini, ihtarname ekinde gönderilen iki adet faturanın süresinde iade edildiğini, örnek dairenin yapımı için davacı tarafından teklif verildiğini müvekkilininde verdiğini bu nedenle örnek dairenin yapılması konusunda sözleşme kurulduğunu, davacının müvekkilinin uzun süre oyaladıktan sonra örnek daireyi yapmayacağını beyan ettiğini işin süresinde yapılmaması nedeniyle her takvim günü için %1 oranında gecikme cezası uygulanacağını yapılan imalat, nefaset kesintisi dikkate alındığında davacı alacağının ihtarla bildirildiğini, örnek dairenin davacı tarafından 22.000,00TL bedelle yapılacak olmasına rağmen, yapılmadığını, bu mobilyaların 34.000,00TL bedel karşılığında dava dışı şirkete yapıldığını, bu nedenle 51.193,63TL nefaset kesintisi yapıldığını, kesintinin yerinde olduğunu savunarak davanın reddi ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklı hakediş alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 145.977,92TL asıl alacak ve 1.577,25TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 147.555,67TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı ödeme emrinin 17/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafça borcun 77.379,31TL'lik kısmın kabul edilerek bakiye kısma itiraz ettiği, bu nedenle takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen satış ofisi hareketli ve mobilya işlerine ilişkin sözleşmede davacı yüklenici olarak yer almıştır. 24/08/2016 tarihli sözleşme açık şekilde satış ofisi hareketli ve sabit mobilya işlerine ilişkindir. Sözleşmede davalı iş sahibidir. Sözleşmedeki birim fiyata dahil olan işler beşinci madde de sayılmış olup işin yaklaşık tutarı 120.000,00TL+KDV olarak hesaplanmış, işin tamamen yapılması sonrası hakedişin düzenlenerek hakediş maddesinde yazılı şartlarda ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. 6. Maddede yüklenicinin vereceği teminat karşılığı 48.000,00TL bedelli 60 günlük çek verileceği düzenlenmiştir. Hakediş ödemeleri 7. Madde de düzenlenmiş olup 48.000,00TL avansın yanı sıra bakiye ücretin işin bitiminde ödeneceği belirlenmiştir. Sözleşmenin 8. Maddesinde işin süresi ve başlaması belirlenmiş olup 01/09/2016 tarihinde işi başlanarak 30 günde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. İş programına göre gecikme meydana gelmesi halinde işverenin, yükleniciyi yazılı olarak uyaracağı buna rağmen işin tamamlanmaması halinde hakedişin kısmen veya tamamen durdurabileceği sürenin her türlü iklim ve çalışmaya engel olabilecek diğer sebepler göz önünde tutularak tespit edileceği zorlayıcı sebepler dışında sürenin uzatılamayacağı düzenlenmiştir. İşin tamamlanmaması halinde iş sahibinin yüklenici nam ve hesabına işi tamamlayabileceği düzenlenmiştir. Sözleşmenin 8.4 maddesinde işyeri tesliminin düzenlendiği buna göre yer teslim tutanağı ile işin teslim edileceği belirlenmiştir. Sözleşmenin 10. Maddesinde cezalar düzenlenmiş olup 12. Maddesinde teminat hususu düzenlenmiştir.
Davacı tarafça 07/10/2016 tarihli fatura ile 14/10/2016 tarihli 2 adet fatura düzenlenerek Kartal ..... Noterliğinin 24/10/2016 tarihli ihtarına cevap olarak 08/11/2016 tarihinde davalıya fatura bedellerinin ödenmesi talep edilmiştir. Davalı tarafça gönderilen Kartal..... Noterliğinin 24/10/2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarında ise işin 30/09/2016 tarihinde teslimi berkirken teslim edilmediğini, bu nedenle hakediş de kesinti yapılarak işin başka kişilere verileceği bildirilmiştir.
Davalı tarafından keşide edtilen 29/11/2016 tarihli Bakırköy ..... Noterliğininin .... yevmiye nolu ihtarında projenin örnek dairesi ile ilgili siparişin yapılmayacağını, davacı tarafından bildirildiği, yüklenilen işin bir kısmının hiç yapılmadığı bir kısmının ise eksik yapıldığı geç teslim nedeniyle davalının zararının oluşması nedeniyle düzenlenen 2 adet faturanın kabul edilmediği, davacı alacağının 77.379,31TL olduğu, bu miktarda fatura düzenlenmesi halinde miktarın ödeneceği ihtar edilmiştir.
Taraflarca verilen cevaba cevap ve 2. Cevap dilekçeleri dosyaya konulmuştur.
Mahkememizce eser sözleşmesine ilişkin belgeler, taraflarca sunulan fotoğraf ve görseller, yazışmalar getirtilerek dosyaya konmuştur. Taraflar arasındaki yazışmaların incelenmesinde davacı tarafından gönderiline 25/08/2016 tarihli elektronik posta da ölçü alınabilmesi için duvar ve kolon kaplamaların bitirilmiş olması gerektiği, bu nedenle hareketli mobilyalara başlanamadığı bildirilmiştir. Davacı tarafça gönderilen 02/09/2016 e-posta ekinde sözleşme konusu olmayan örnek daire ile ilgili fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür. 19/09/2019 tarihli e-mail de davacı taraf satış ofisinin imalatına başlanabilmesi için çizimleri yaparak onay almak için başvuruda bulunmuş, 20/09/2016 tarihli e-mailde de benzer husus belirtilmiştir. 22/09/2016 tarihli davacı yazışmasında davalının isteğiyle yapılan değişiklik bildirilmiştir. Örnek daire ile ilgili taraflar arasında 14/11/2016 tarihinde yazışma yapılmış davacı tarafından yeniden teklif sunulmuştur.
Mahkememizce davacı yüklenicinin edimini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğinin belirlenmesi amacıyla konusunda uzman bilirkişi kurulu oluşturularak taşınmaz başında keşif yapılmıştır. Keşif mahalinde dinlenen davacı tanığı ..... beyanında özetle; Davacı şirketin montaj işinde çalıştığını, montaj yapacağı yerde başka çalışmaların bulunması nedeniyle bir kaç gün çalışamadığını, yapılan çalışmaların montaj çalışmalarını da aksattığını, imalatın tamamlanmasından sonra bir kısım imalatın sökülerek davalı tarafından kendilerine verildiğini beyan etmiştir. Davacı tanığı ..... beyanında özetle; uygulama yapılacak yerde davalı tarafıondan yapılması gereken kaba inşaat işleri, elektrik, boya vb. İşler tamamlanmadığı için imalata geç başlandığını, imalatın tamamlanmasından sonra çekilen fotoğraflara göre de herhangi bir ayıp bulunmadığnı imalatın yapılmasından sonra davalının talebiyle de bir kısım imalatkın sökülerek yenilendiğini, davacı tarafından gönderilen ilk çizimlerde detay ve ölçü bulunmadığı için yeniden ölçü alındığını, çizim ve ölçüyle ilgili olarak davalıya yardımcı olduklarını beyan etmiştir.
Davalı tanığı ..... beyanında özetle; Davacının sözleşmede kararlaştırlan tarihten 10 gün sonra malzemelerin bir kısmını getirebildiğini, malzemelerin getirilebilmesi için sahadaki betonun geç döktüklerini, davacının taşımasında kolaylık olması için imalatın geciktirildiğini, epoksi tabir edilen zemindeki malzemenin aypıplı olduğunu, davalı tarafından yapılan imalatların davacının mobilya uygulamalarını geciktirecek nitelikte olmadığı, personel eksikliğiyle gecikme yaşandığını, davacının projeye gerekli özeni göstermemesi nedeniyle yazılı ve sözlü olarak uyarıldığnıı, bir kısmı ayıpların tolere edildiğini ancak tolere edilmeyecek ayıpların satış ofisinin bir an önce kullanılması için nefaset kesintisi yapılarak kabul edildiğini, örnek dairenin satış için zorunlu olduğunu, beyan etmiştir.
Davalı tanıkları .... beyanında özetle; projeleri çizereke davacıya teslim ettiğiğini, görüşlerini alarak düzeltme yaptığını, kullanılan renklerin uygun olmaması nedeniyle davacıyı uyardığını, işe başlama ve teslimde gecikme olduğunu ancak gecikmenin ne kadar olduğunu bilmediğini beyan etmiştir.
Davalı tanığı .... beyanında özetle; imalatın 68 gün gecikmeli yapıldığını, davalıdan kaynaklı 16 günlük gecikme bulunduğunu, bu nedenle imalatın en geç 17/10/2016 tarihinde tesilimi gerektiğini ancak imalatın 07/11/2016 tarihinde bitirildiğnii, bu nedenhle 22 günlük gecikme süresi üzerinden kesinti yapıldığnı, proje detaylarının davacıya teslimine rağmen malzemelerin geç getirldiğini ve projenin detay çözümlemelerinde gecikmelerin bulunduğunu beyan etmiştir.
Mahkememizce talimat yolu ile davacının defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 15/02/2017 tarihli raporun incelenmesin de iki adet 145.997,92TL alacağın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan keşif ve davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 01/08/2018 tarihli raporun incelenmesinde; taraflar arasındaki 01/09/2016 başlangıç tarihli satış ofisinin hareketi ve sabit mobilya işlerinin imalat ve montajının 120.000,00TL + KDV bedeli olarak 24/08/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesi ile davacıya verildiği, sözleşmenin 8.3 maddesi ile uygulama projelerinin temininde yüklenicinin sorumlu tutulduğu, daha sonra örnek daire düzenlemesi için davacı tarafından 06/10/2016 tarihinde 22.000,00TL + KDV bedelle teklif sunularak onay istendiği, davalı tarafça 07/10/2016 tarihinde onay verildiği, 9. Madde gereğince iş miktarının %30 u kadar ek iş yapılabileceği bu nedenle örnek daireye ilişkin teklif ve kabul kapsamında da davalın bu işi yapması gerektiği davalının yapılmayan işe 34.000,00TL + KDV bedelli üçüncü kişiye yaptırdığı, davalı tarafından yapılan kesinti sonucu düzenlenen kapak hesabında 77.379,31TL'nin kabul edildiği bildirilmiştir. Davalı tarafından yapılan hak ediş kesintisinde bu tutarlar yönünden yapılan incelemeler dikkate alındığında ayıp ve eksikler nedeniyle yüklenicinin hak edişinde 4.500,00TL nefaset kesintisi yapılabileceği bu nedenle alacağın KDV hariç 112.269,32TL olduğu, geç teslim nedeniyle davacı alacağından 25.689,00TL gecikme cezası düşülebileceği aynı şekilde yapılmayan örnek daire nedeniyle 12.000,00TL maliyet farkının da talep edilebileceği bildirilmiştir.
İtiraz üzerine mahkememizce 15/06/2019 tarihli rapor alınmış, bilirkişi kurulu aynı görüşlerini muhafaza etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında eser sözleşmesi niteliğinde satış ofisinin kurulumu ve montajına ilişkin sözleşme ilişkisi kurululuğu sabittir. Uyuşmazlı yer tesliminin davacıya usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise belirtilen sürede işin tamamlanıp tamamlanmadığı, yapılan işte ayıp bulunup bulunmadığı varsa nefaset kesintisinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki yazışmalar ve dinlenen tanık beyanlarında iş sahibi davalının, sözleşmenin uygulanması gereken proje alanın süresinde davacı yükleniciye teslim etmediği, teslime ilişkin herhangi bir tutanak ve belge sunulmadığı dosya kapsamında delillerden uygulama yerinde başka imalatların yapılması nedeniyle yüklenicinin projeye belirtilen sürede başlamadığı anlaşılmakla davacının gecikme nedeniyle herhangi bir alacağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan taraflar arasındaki sözleşmenin satış ofisinin düzenlenmesine ilişkin olduğu daha sonra 06/10/2016 tarihli teklifle örnek daire işinin de 22.000,00TL + KDV bedeli ile yapılabileceğini iş sahibine bildirildiği iş sahibinin de bu hususu kabul ettiği bu nedenle taraflar arasında sözleşme ilişkisinin kurulduğu anlaşılmış ise de yapılan esas sözleşmeye ilişkin iş konusunda taraflar arasında hukuki sorunlar yaşanması üzerine yüklenicinin bu işi yapılamayacağını davalıya bildirdiği, teslimde herhangi bir gecikme bulunmamasına rağmen asıl işe ilişkin hakkedişlerin ödenmemesi nedeniyle taraflar arasındaki güven ilişkisinin zedelenmesi karşısında davacı yüklenicinin örnek daireye ilişkin sözleşmeyi fesh etmesinin yerinde olması karşısında sonraki yüklenici ile yapılan sözleşmede ödenen farkın davacı hak edişinden düşülemiyeceği anlaşılmıştır. Bilirkişilerce belirlenen nefaset kesintisi sonrası davacının bakiye 70.176,36TL alacağının bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne , davalı itirazının iptaline alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile; davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 70.176,36-TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9,75 ve artan oranlarda reeskont faizi uygulanarak takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebi reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 4.793,74TL ilam harcından peşin alınan 460,66TL harcın mahsubu ile bakiye 4.333,08TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 203,50TL posta masrafı, 31,40TL başvuru harcı, 460,66TL peşin hariç olmak üzere toplam 3.695,56TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.069,39TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.