T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/337 Esas
KARAR NO: 2020/736
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 06/04/2017
KARAR TARİHİ: 29/12/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında Almanya- Türkiye arasında yapılacak taşıma işi konusunda anlaşma yapıldığını, Davalı şirket tarafından taşınacak ürünler kapsamında hangi ölçülerde araç gerektiği yine sözleşmede davalı taraf tarafından bildirildiğini, keza tüm araçların gümrüğe gelmesi ile evrak teslimi sonrasında teslim edileceği de açık olduğunu, Davalı tarafın yüklemeleri müvekkil şirketin yükleme alanına gerekli olan tüm araçlarını sözleşmede belirtilen ölçüdeki yükleri almak üzere hazır bulundurduğunu, ancak davalı taraf yüklemesi yapılacak olan yükün ölçülerini sözleşmede 15.60*4.50*3.80 olarak bildirilmiş ise de araç yükleme yerine gittiğinde yükün ölçülerinin 15.80*4.50*3.80 olduğu görülmüş ve gönderilen araca sığmadığı ve taşan kısımlar ile taşımanın yapılabilmesi mümkün olmadığını, Bu sebeple uygun ölçülerdeki araç Almanya gönderilmiş ve 15.80*4.50*3.80 ölçülerindeki yükün taşıma işlemi gerçekleştirildiğini, Söz konusu son taşıma öncesinde diğer araçlar 29.02.2016 tarihinde gümrüğe varmış ise de davalı şirketin ölçüleri yanlış bildirmiş olması nedeniyle yük 08,03,2016 tarihinde yüklenmiş ve son taşıma 24.03.2016 tarihinde gümrüğe geldiğini, bu nedenler ile doğan bekleme ücretine dair 01/04/2016 tarihli ve 50.858.00 Euro bedelli fatura ile yükleme alınındaki beklemeden doğan 7.400,00 Euro ile yurtdışı gümrük hizmet bedeli olan 1.800.00 Euro ihtarname ile davalıya tebliğ edilmiş ise de haksız olarak Bakırköy .... Noterliğinin .... yevmiye ve 6 nisan 2016 tarihli ihtarnamesi ile iade edildiğini, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydı ile, yükleme alnı bekleme bedeli olan 7,400.00 Euro, varış bekleme bedeli olan 50.858.00 Euro, yurtdışı gümrük hizmet bedeli olan 1.800,00 Euro'nun (fiili ödeme günü üzerinden Türk lirası karşılığı olarak ) davalıdan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Sözleşmeye göre yüklemenin 72 saat, boşaltmanın ise 96 saatte yapılacağı, yükleme işini davacının dava dışı 3. şirkete taşere ettiği için davacının süresinde araçları tedarik edemediği, Taşıma sözleşmesine göre 9,10,11,12 Şubat 2016 tarihinde araçların taşıma alanında hazır edilmeleri gerektiği, davacı şirketin, davalı şirkete Almanya projesine 12.02.2016'da başlanacağını bildirdiği, henüz taşımanın başında davacının 4 gün geciktiği, Davacının mail yoluyla 15.30 ölçülerindeki .... türündeki taşıyıcının 15.02.2016'da hazır olacağını bildirdiği ancak ölçülerin 15.60 olması gerektiği ve davacının sözleşmeye göre 7 gün geciktiği, 24.02.2016 tarihli mailde davacının davalı şirkete gönderdiği ... aracın 04.03.2016'da geleceğini belirttiği, Davalı firmanın, vinci hazır ettiği saat başına 1200 Euro ücret verdiği halde yükleme araçlarının hazır olmamasından dolayı boşa ödemeler yaptığı, Davacının önce 4 Mart 2016 tarihinde hazır olacağını belirttiği araçların Alman makamlarından izin alınamadığı için 8 Martta geleceğini bildirdiği, Davacının 09.02.2016'da hazır tutması gereken aracın bir (1) ay geçtikten sonra 09.03.2016'da geldiği, Davacının tırlara takılan uzatmaları takmadan getirdiği, tırların uzatmaların takmak zorunda kalan davalının zaman kaybına uğradığı, taşınan ürünlerin ölçülerinin davalının iddia ettiği gibi değil sözleşmedeki gibi olduğu, Gümrükleme işleri tamamlanıp taşınan emtianın gümrükten çıkmasına rağmen davacının tırları boşaltma yerine getirmediği, davalının mallarının çalındığı düşüncesiyle Edirne Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü'ne şikayette bulunduğu ve bu ekiplerin yapmış olduğu araştırmada araçların gümrüğün 300 m. uzağında bir benzin istasyonunda tır parkında park halinde bulunduğunun tespit edildiği, tır şoförlerinin beyanlarında firmaların para konusunda anlaşamadıkları nedeniyle nakliyeci firmanın talimatı ile araçların bekletildiğini söyledikleri, davacının taşınan ürünleri gizleyerek sanki taşıma işi uzun sürmüş süsü vererek davalıdan daha fazla para koparmak derdine düştüğü, yüklemesi yapılan ilk tır Edirne Gümrüğüne girdiği halde son tırın 1 ay gecikmeli girdiği, son tırın gecikmesinden dolayı ilk tırın gümrükte beklemek zorunda kaldığı hususları ileri sürülerek davacının davasının reddine, yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında taşıma sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşme gereğince davacının edimini yerine getirerek yüke ve sözleşmeye uygun araç temin edip etmediği, taşımadaki gecikmenin hangi tarafın edimini yerine getirmemesinden kaynaklandığı ve bu kapsamda davacının alacağı olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir. Yükleme ve boşaltma süreçlerinde bekleme ve gecikme olup olmadığı, oluşmuşsa kimin sorumluluk tasarruf alanında meydana geldiği, davacının bekleme ve masraf adı altında taleplerinin dosya kapsamına uygun olup olmadığı hususlarında ihtilafın çözümlenmesi gerekmektedir.
Mahkememizce tırın uzunluğuna ilişkin talimat yoluyla keşif yapılarak bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyasından görevlendirilen bilirkişi ....; 05.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle, taşımaya esas makinenin tünel uzunluğunun (kapak fitilleri dahil) 15,58 metre olarak ölçüldüğü, fitil kalınlığının her iki tarafta da 0,05 metre olup makinenin taban uzunluğunun kapak fitilleri hariç 15,48 metre olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Rapor ekinde, makine planı-çizim ve çeşitli fotoğraflar ile, taşımaya alınan makine ölçüleri ortaya konulmuş; uygun taşıma için özel olarak yüke uygun araç temini suretiyle taşıma yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
04.02.2016 Tarihli Yurt Dışı Taşıma Sözleşmesi, faturalar, ihtarnameler, Edirne Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve istihbarat Müdürlüğü araştırma tutanağı, 29.03.2016 tarihli Kapıkule Gar Gümrük Müdürlüğü Gümrük Beyannamesi, 30.03.2016 tarihli ekspertiz raporu, e-mail yazışmaları dosyamız arasına alınmıştır.
Söz konusu sözleşme incelendiğinde,
- Yüklemenin 09-12.02.2016 tarihinde yapılacağı, -Taşımada iki (2) adet low bed araçlardan biri için 20.000 EURO, biri için 15.500 EURO navlun belirlenmiş, standart taşıtlar için 2.700 EURO navlun belirlendiği,- işin "proje şeklinde" alındığı, 7-8 gün taşıma süresi verildiği, teklifin 30.02.2016 tarihine kadar geçerli olduğu,- Yüklemede tırlar-standart taşıtlar için 72 saat SERBEST SÜRE, boşaltmada ise tüm araçlar için 96 saat SERBEST SÜRE kararlaştırıldığı,- Normal taşıtlarda aşan günler için 100 EURO, low bed taşıtlarda Almanya'da günlük 700EURO, Türkiye'de günlük 350 EURO bekleme ücreti öngörüldüğü,- 12.02.2016 tarihi-son gün olarak low bed yükleme yapılamazsa, her gün için davacıya yansıtılan 1200 EURO'dan da davalının sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Yükleme-Araç Takip Çizelgesi incelendiğinde; l.low bed yüklemesinin 15.02.2016, 2.low bed yüklemesinin 08.03.2016 tarihli olduğu,- 11 adet standart tır yüklemelerinin ise 12.02.2016-29.02.2016 tarihleri arasında gerçekleştiği, Buna göre sözleşmede belirtilen 09-12.02.2016 yüklemelerinin taahhüt edildiği gibi yapılamadığı, Yükün tamamının proje şeklinde ancak 30.03.2016 tarihinde boşaltılabildiği tespit edilmiştir.
Davacı yükleme aşaması bekleme bedeli olarak 7.400,00 Euro, varışta-boşaltmada bekleme kaynaklı olarak ise 50.858,00 EURO bekleme bedelleri talep etmektedir. Oysa varma yerinde bekleme gerekçesi işin proje işi olması ve bir bütün olarak gümrük işlemlerinin yapılacak olmasından kaynaklıdır. Davacı, tüm taşımaları birlikte tamamlayıp boşaltma yapmak durumunda kaldığı için beklemiştir. Nitekim 09-12.02.2016 tarihinde yüklemeyi yapıp; taahhüt edilen sürelerde taşıma süreci tamamlansa idi; bu beklemeler olmayacaktı. Oysa, yüklemelerde sarkmalar, tedarik edilen araçlarda gecikme ve araç uyumsuzluğu taşımanın gecikmeli ve beklemeli oluşmasına sebep olmuştur. Daha baştan, davacı iki (2) adet low bed taşıtla taşıma taahhüt ederken; yükün proje yükü olduğunu bilmekte, ancak tedarik ettiği araçlardan biri uyumsuz çıkmıştır. Ayrıca 11 adet taşıtta da tam bir düzen sağlanmamıştır. Bunun sebebi, davalının bildirim yükümlülüğüne aykırılık, yük ölçülerini doğru vermiş olmaması ve aynı zamanda davacının da en yüksek taşıyıcı özenini göstermemesinden kaynaklanmıştır. Bu durumda, gecikme, vinç harcamaları gibi hususlar davalının sorumluluk alanında, bekleme bedeli veya araç iptal kaynaklı harcamalar davacı sorumluluk alanında tespit edilmektedir. Davalının gecikme kaynaklı zararları, davacının ise bekleme kaynaklı zararı kendi tasarruf alanlarında meydana gelen hata ve özensizliklerden kaynaklı olduğu değerlendirilmektedir. CMR hükümlerinde zaten bekleme ücreti şeklinde tanımlı bir zarar kaynağı yoktur. Akdi olarak taraflar kararlaştırmış, davacı ise varma yeri beklemesinde proje işi olduğunu bildiği halde tüm araçları tam hazır edememekten beklemiş; çıkış yerinde ise araç uygunsuzluğu sorunu yaşanmıştır.
Dosya içeriği deliller, e-posta yazışmaları, tanık anlatımları, bilirkişi raporu ve taraf iddia ve savunmaları gözetilerek mevzuat ve somut olayda yapılan uygulama gözetilerek yapılan incelemeler ile değerlendirmeler neticesinde; bilirkişi raporuyla; davacının sözleşmeye dayanan bekleme ücreti taleplerinin somut olaya ve taraflar arası ticari ilişkiye uygun olmadığı, davacının taşıma işini bir proje olarak üstlendiği ve tüm yükün bir arada taahhüdüne uygun sürelerde taşımasının tamamlanmadığı, gecikme ve beklemelerde her iki tarafın da üstüne düşen özeni gereği gibi göstermediğinin tespit edildiği, meydana gelen gecikme ve beklemelerin sorumluluk doğuran sonuçlarının taraflar üzerinde kalması gerektiğinin değerlendirildiği, davacının 1.800,00 Euro ek hizmet bedeli bakımından sunduğu hizmeti veya sarfını ispatlaması halinde davalıdan talep edebileceği tespit edilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları üzerine bilirkişiden ek rapor alınarak itirazlar değerlendirilmiş olup sonuç itibariyle kök raporda değişiklik yapılmamıştır. Yeni rapor talebi üzerine dosya bilirkişi .....'a teslim edilmiş olup raporunda ilk rapordaki hususlara iştirak ettiğini beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu ve ek rapor doğrultusunda; davacının taşıma işini bir proje olarak üstlendiği ve tüm yükün bir arada taahhüdüne uygun sürelerde taşımasının tamamlanmadığı, gecikme ve beklemelerde her iki tarafın da üstüne düşen özeni gereği gibi göstermediğinin tespit edildiği, meydana gelen gecikme ve beklemelerin sorumluluk doğuran sonuçlarının taraflar üzerinde kalması gerektiğinin değerlendirildiği, ek hizmet bedeli yönünden ispatlanan bir alacak kalemi de olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 59,30TL ilam harcından peşin alınan 31,40TL harcın 4.061,00TL tamamlama harcı toplamı olan 4.092,40TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.033,10TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarf edilen 696,00TL bilirkişi ücreti, 44,70TL posta gideri toplamı olan 740,70TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 24.591,90TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.