T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/565 Esas
KARAR NO: 2018/350
DAVA: Alacak (Zaman Aşımına Uğramış Çeklerden Dolayı)
DAVA DEĞERİ: 10.025.200-TL
DAVA TARİHİ: 15/06/2017
KARAR TARİHİ: 04/04/2018
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 05/04/2018
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 15/06/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalıların keşideci ve ciranta olduğu ve dava dilekçesinde ayrıntısı belirtilen toplam 4 adet çek bedeli olan 2.840.000-USD doları kapsamında dava dilekçesinde ilk üç sırada belirtilen davalılar aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, borçluların takibe itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğunu, duran icra takibine yönelik olarak itirazın iptali davası açmadıklarını, ancak müvekkilinin son hamil olarak kendisine intikal eden 4 adet çekten dolayı alacaklı bulunduğunu, bu nedenlerle 2.840.000-ABD Dolarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ..., ... ve ... vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davacı tarafın alacağına dayanak teşkil eden çeklerin zaman aşımına uğradığını, zaman aşımına uğrayan çeklerden dolayı talepte bulunulamayacağını, bu nedenlerle müvekkilleri yönünden öncelikle davanın zaman aşımı nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise söz konusu çeklerden dolayı müvekkillerinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığından esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; dava konusu çeklerin müvekkili tarafından davalılardan ...'e aralarındaki güven ilişkisi kapsamında tahsil amacıyla verildiğini, ancak davalı ...'ın kötüniyetli olarak çeki tanıdığı olan davacıya ciro ederek verdiğini, çeklerden dolayı müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... adına duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edildiği halde duruşmaya katılmamış böylece yokluklarında yargılama yapılarak karar verilmiştir.
Yargılama aşamasında davalı ... vekilinin mahkememizin görev ve yetkisine yönelik itirazları ara karar ile reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ...takip sayılı dosyasının celp ve tetkikinde davacı tarafından davalılar ... AŞ, ... LTD ŞTİ ve ... aleyhine zaman aşımına uğramış 4 adet çekten dolayı toplam 2.840.000-USD üzerinden ilamsız icra takibi yaptığı, borçluların takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve itirazın iptaliyle ilgili alacaklı tarafından dava açılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından dava konusu yapılan alacak miktarı üzerinden eksik harç ikmal edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacının alacağına dayanak teşkil eden çeklerin asıllarının mahkememize sunulmasında çeklerin keşide tarihlerinin 30/11/2012, 06/12/2012, 13/12/2012 ve 20/12/2012 tarihli olup süresinde bankaya ibraz edilmediği ve çeklerin de zaman aşımına uğradığı, çeklerin incelenmesinde davalı ...AŞ'nin keşideci, diğer davalıların ise ciranta olduğu ve ciro silsilesine göre çeklerin davacıya intikal etmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklerin keşide tarihi dikkate alındığında 3 yıllık zaman aşımına tabi oldukları, ayrıca TTK 732.maddesine göre zaman aşımına uğrayan çekler yönünden 1 yıllık sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açma hakkı bulunduğu, bu bağlamda davacı tarfından 3+1 olan dava açma süresi henüz dolmadan bir kısım davalılar aleyhine 30/05/2016 tarihinde icra takibi yaptığı, TTK 750.maddesine göre bu tarih itibariyle zaman aşımının kesildiği, TTK 751/2 maddesine göre kesilme tarihinden itibaren yeni bir 1 yıllık zaman aşımı süresinin işlemeye başladığı, olayımızda yeniden işleyen 1 yıllık zaman aşımı süresi (30/06/2017) dolduktan sonra davanın 15/06/2017 tarihinde açıldığı, bu nedenlerle süresinde zaman aşımı itirazında bulunan davalılar ... AŞ, ...LTD ŞTİ ve ... yönünden açılan davanın zaman aşımına uğradığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Dava konusu çeklerde ciranta olan davalı ...'a TTK 732/3.maddesi gereğince müracaat edilemeyeceği, sebepsiz zenginleşme davasının ancak keşideciye karşı açılabileceği olayımızda keşideci olan SEIKON Elektrik San. Ve Tic AŞ yönünden de dava zaman aşımına uğradığından davalı ... yönünden TTK 732/3.maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Davacı tarafın zaman aşımına uğrayan çekler yönünden çek hamili olarak temel ilişkiye dayanarak kendinden önceki ciranta olan davalı ...'e müracaat edebileceği, ancak bu davalı yönünden de alacağın varlığı hususunda ispat külfetinin davacıda olduğu, davacı vekillerinin duruşma sırasındaki beyanlarında dava konusu çekler dışında davalı ... ile aralarında herhangi bir alacağın varlığına ilişkin sözleşme bulunmadığının beyan edilmesi karşısında bu davalı yönünden de temel ilişki kapsamında alacak ispatlanamadığından davanın reddedilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafın alacağına dayanak teşkil ettiği çeklerin TTK 749/1 maddesi gereğince 3 yıllık zaman aşımına uğramış çekler olduğu, davacı tarafın zaman aşımına uğramış çeklerden dolayı TTK 732.maddesi gereğince sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep de bulunabileceği, TTK 732.maddesine göre zaman aşımına uğramış olan çeklerden dolayı dava açma süresinin 1 yıllık zaman aşımına tabi olduğu, davacı tarafın 3+1 yıl olan zaman aşımı süresi içinde icra takibi yaptığı, icra takibi ile zaman aşımının kesildiği, ancak zaman aşımını kesen 30/05/2016 tarihli takip talebinden sonra zaman aşımını kesen herhangi bir işlem bulunmadığı, 30/05/2016 tarihinden itibaren 1 yıllık dava açma süresi geçtikten sonra iş bu davanın açıldığı(Yargıtay 11.HD 2015/8864-11442 EK sayılı ilamında da belirtildiği üzere), bu nedenlerle bir kısım davalıların süresinde yapmış oldukları zaman aşımı itirazının kabulü ile davanın bu davalılar yönünden zaman aşımı nedeniyle, zaman aşımı itirazında bulunmayan ve çekte ciranta konumunda bulunan ... yönünden ise davanın TTK 732/3 maddesi gereğince, davalı ... yönünden davacının temel ilişkiye dayanarak alacağın varlığı hususunda zaman aşımına uğramış çekler dışında dosyaya herhangi bir delil sunmadığından bu davalı yönünden de davanın sübuta etmediğinden reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... AŞ, ...LTD ŞTİ ve ...'ın zaman aşımı itirazlarının TTK 732/4 maddesi gereğince KABULÜ ile iş bu davalılar yönünden açılan davanın ZAMAN AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davalı ...'a yönelik davanın da TTK 732/3 maddesi gereğince REDDİNE,
3-Davalı ... aleyhine açılan davanın da sübuta ermediğinden REDDİNE,
4-Peşin alınan 16.031,40-TL + 113.472-TL harçtan, 35,90-TL ilam harcının mahsubu ile, bakiye 129.467,50-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
5-....İcra Müdürlüğünün ...takip sayılı dosyasına yatırılan ve mahkememize yatırılacak harca mahsup edilen peşin harcın da istek halinde ve karar kesinleştiğinde icra müdürlüğü tarafından davacı tarafa iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar ... AŞ, ... LTD ŞTİ ve ... vekilleri için vekili için AAÜT 3/2 maddesi gereğince belirlenen 165.452,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalılara verilmesine,
8-Davalı ... vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 165.452,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ... ¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır