T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/876 Esas
KARAR NO: 2019/157
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 29/09/2017
KARAR TARİHİ: 13/02/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23/11/2016 tarihinde .... marka bir aracı 96.935,01TL söz konusu araç alındıktan yaklaşık 3 ay sonra 14/01/2017 tarihinde araç debriyaj setinde yaşanan sorun nedeniyle çalışamaz halde çekici ile yetkili servis olan davalı şirkete teslim edilmiş, 17/01/2018 tarihinde araç tamir edilerek teslim alındığını, yine aynı araçta 31/01/2017 tarihinde bu kez motor arızası uyarısı ve çekiş gücünün düşmesi nedeniyle yetkili servis davalı şirkete çalışamaz halde teslim etmiş, aracını 2 ay sonra teslim aldığını, müvekkilinin araç değişimi yapmak istediğini, araçta değer kaybı oluştuğunu, iş bu aracın müvekkilinin işçilerinin ulaşımının gerçekleştirildiğini, işçilerin ulaşımını taksi ile sağlamak zorunda kalındığını belirterek söz konusu aracın yenisi ile değiştirilmesini, müvekkilinin söz konusu aracın tamiri sırasında işçilerin ulaşımına harcadığı, ileri sürerek ... plaka sayılı arasın birebir yenisi ile değiştirilmesini, müvekkilinin belirsiz olan zararının tespiti ile arasın tamiri sırasında işçileri için harcadığı ulaşım bedelinin tespiti ile dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini dava konusu arasın gördüğü tamir ve bakımdan sonucu değişen parçaları nedeniyle değer kaybı bulunduğundan değişim talebinin reddi halinde değer kaybının faizi ile birlikte tahsil talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının ayıp ihbar sürelerinde uymadığını, araçta meydana gelen arızaların sebebinin kullanıcıdan kaynaklandığını, davacının başvurusu sonucu gerekli olan tahlillerinin yapılarak aracın iade edildiğini arızanın nedininin yakıt kalitesi ve dizel egzos sıvısı standartlarına uyulmamasından kaynaklandığını, araçtan üretimden kaynaklı bir arıza bulunmaması nedeniyle misliyle değişim talebinin yerinde olmadığını, davacının zararını somutlaştırmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER: Dava , cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı vs.,
Mahkememizce savcılarca bildirilen deliller toplanmış dava konusu aracın davalı tarafından davacıya satıldığı, tescil kaydının davacı adına olduğu, aracın tamiri için 14.01.2017 tarihinde teslim edildiği 17.01.2017 tarihinde tamiri tamamlanarak aracın iade edildiği, bunun yanı sıra 31.07.2017 tarihinde aracın davalıya teslim edildiği, tamirin 22.09.2017 tarihinde tamamlandığı, diğer tamire ilişkin belgede ise aracın 31.07.2017 tarihinde bakımının yapılarak teslim edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili cevabı cevap dilekçesinde özetle; TBK nın 223. Maddesi gereğince olağan gözden geçirme ile ortaya çıkarılmayacak bir ayıp bulunması halinde ayıbın sonra ortaya çıktığında hemen satıcıya bildirileceğini düzenlendiğini, araçta ayıp ortaya çıkınca, süresinde yetkili servise aracın teslimi ile aylık ihbar edildiğini, bu durumda araçta ayıbın bulunmadığını kanıtlama yükünün davalıda olduğunu, müvekkili tarafından aracın 23.11.2016 tarihinde 0 km satın alındıktan sonra 3 ay dolmadan birçok arıza meydana geldiğini, bu durumda araçtaki gizli ayıbın müvekkilin kusurundan kaynaklanmadığını, aracın tamir ve bakımı nedeniyle değişen parçzaları bulunduğunu değer kaybı bulunduğunu ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde somut olayda 6502 sayılı kanunun uygulanamayacağını, aracın onarılarak teslim edilmesi nedeniyle taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce araçtaki tamir ve bakıma ilişkin belgeler getirtilerek, davacının ileri sürdüğü olgular gerçekliği ile varsa zararının belirlenmesi amacıyla oluşturulan bilirkişi kurulunda alının 09.05.2018 tarihli raporun incelenmesinde, davacı tarafından satın alınan iki ayrı arızası nedeniyle tamir gördüğü, ikinci arızanın tamirinin 2 ay sürdüğü, tamir sırasında araçtaki volan parçasının değiştirilmesinin yapısal bir arızanın varlığına işaret ettiğini, bu arızanın 3 günlük süre içerisinde giderildiği, ikinci arızanın ise kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, gizli ayıp niteliğinde olduğu ve parça değişiklikleri yapılarak aracın onarılması nedeniyle değer kaybının bulunmadığı, garanti belgesi uygulama esaslarına dair yönetmeliğe göre 30 gün içerisinde tamirin yapılması gerekmesine rağmen 60 günde tamirat yapıldı, onarım süresi 10 günü aşması nedeniyle davalı tarafından davacıya bir aracın tahsisi gerektiğinden 10.500.00 TL kiralama bedelinden davalının sorumlu olduğu bildirilir.
Taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine mahkememizce İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyelerinden oluşan bilirkişi kurulundan 26.09.2018 tarihli rapor alınmıştır. Raporun incelenmesinde araçta yapılan tamiratların gizli ayıptan kaynaklandığı, arızanın kullanıcı kaynaklı olmayacağı, yapılan tamiratların niteliği dikkate alındığından aracın piyasa değerinden 4.000.00 TL değer kaybına neden olacağı, aracın tamirde kaldığı süre dikkate alınarak 53 günlük süre için 10.600.00 TL araç bedeli gerekeceği belirlenmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen rapora yönelik itirazda bulunmuş ise de raporun usulune uygun şekilde düzenlendiği, maddi vakaaların denetime elverişli şekilde tartışıldı, itirazların hukuki nitelikte olduğu anlaşılmakla yeniden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava,ticari satıma konu araçtaki ayıp nedeniyle aracın misliyle değiştirilmesi, olmadıağı takdirde değer kaybı ve aracın kullanılmamasından kaynaklı zararın tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamında bulunan belgelere gföre dava konusu edilen ... plakalı aracın davalı tarafından 0 KM araç olarak davacıya satıldığı sabittir. Aracın kullanımı sırasında bilirkişi kurulunca da belirlenen ilk arızası 14.01.2017 tarihinde meydana gelmiş olup, 3 günlük süre içerisinde debriyaj seti değiştirilerek araç teslim edilmiştir. Daha sonra aracın meydana gelen arızası nedeniyle 31.07.2017 tarihi itibariyle teslim edilmiş olup, yapısal arızaları giderildikten sonra 22.09.2017 tarihinde araç onarılarak davacıya iade edilmiştir. Sonraki tamir ön ve arka fren balatalarına ilişkin olup, olağan tamir olarak görülmüştür. TTK nın 23. Maddesi gereğince satılanda ayıp bulunması halinde alıncının, satılanı gözden geçirerek 2 gün içerisinde satıcıya ihbarı, aybın olağan bir gözden geçirme ile fark edilmeyecek ayıplardan olması halinde ise 8 gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucu malın ayıplı oludğunu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğu, diğer durumlarda ise TBK nın 223. Maddesinin 2. Fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir. TBK'nın 223.maddesinin son fıkrasında alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal etmesi halinde satılanın mevcut şekilde kabul etmiş sayılacağı, ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkaramayacak bir ayıp bulunmaması halinde bu hükmün uygulanamayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılması halinde satıcıya bildirileceği düzenlenmiştir. Somut olayda bilirkişi raporlarında belirlendiği üzere araçtaki ayıp olağan bir kontrolle dahi farkedilmeyecek gizli bir ayıp olduğundan ve ayıbın ortaya çıkması ile birlikte süresinde onarım için davalıya başvurulması nedeniyle ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmiştir. TBK'ın 227.maddesinde alıcının seçimli hakları düzenlenmiş olup, öncelikle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alı koyup ayıp oranında satış bedelinde indiirm isteme, aşlı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafların satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme hakları kanunca alıcıya tanınmıştır. Davacı alıcı son bentte belirlenen imkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme hakkını kullanmıştır. Devam eden bentte alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verilebilir, düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda satılanın gizli ayıbının ortaya çıkmasından sonra süresinde ihbarda bulunulduğu ve 2.onarımın 60 günde tamamlanarak aracın teslim edilmiş olması nedeniyle TBK'nın 227/3.maddesi gereğince sözleşmeden dönme veya zararın miktarı dikkate alınarak ayıpsız misli ile değiştirme talebi mahkememizce yerinde görülmemiştir. Ancak aracın tamiri dikkate alındığında, araçtan 4.000,00TL değerinde değer kaybı bulunduğu ve aracın kaldığı sürenin olağan tamir sürenin çok aşması nedeniyle mahrum kalınan kazanç veya ikame araç alacağı bulunduğu, bu miktarında denetime elverişli bilirkişi raporuyla 10.600,00TL olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, misli ile değiştirilme talebi yasada ki hüküm kapsamında takdiri olarak yerine getirilmediğinden red nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; davacının aracın misli ile değiştirilmesi veya bedelinin iadesi talebinin reddine,
2-Aracın kullanılmadığı süre için takdiren 10.600,00-TL maddi tazminat ile 4.000,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam; 14.600,00-TL dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gereken 997,32-TL harçtan peşin alınan 1.655,41-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 658,08-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.700,00-TL bilirkişi ücreti ile 113,00-TL posta masrafı toplamı olan 3.813,00-TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Misli ile değiştirilme talebi yasada ki hüküm kapsamında takdiri olarak yerine getirilmediğinden red nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına,
8-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.