T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/64 Esas
KARAR NO: 2019/491
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 30/03/2018
KARAR TARİHİ: 25/04/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA yönünden ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ...bank .... şubesine ait, 18/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin.... Ltd. Şti. Olan 50.000,00TL bedelinde, .... numaralı çekin, davalıdan istirdatına, müvekkil bankanın haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkil bankaya teslimine, çek bedelinin tahsili durumunda müvekkil bankanın ve keşidecinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından bu zarara sebebiyet vermemek açısından dava konusu çek ile ilgili, davanın devamı süresince öncelikle teminatsız olarak, mahkemeniz aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında icra takibine ve ihtiyati haciz kararına konu edilmemesini, icra takibine konu edilmesi halinde ise icra takibinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi .... EK sayılı dosyası yönünden; Davacı vekilinin Bakırköy nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu 0702/2018/harçlandırma tarihli dava dilekçesinde ; müvekkili bankanın ... Ltd. Şti. Ünvanlı müşterisinden , aralarındaki mevcut banka ilişkisi kapsamında dava konusu 1 adet çeki tevdiat bordrosu ile 06/11/2016 tarihinde teslim aldığını, ilgili çkin müvekkili bankanın başka birimine gönderilmek üzere ... kargo firmasına teslim edildiğini, .... isimli şahsın sevk ve idaresindeki.... plakalı araçtan gerçekleşen sogun vakasında dava konssu çekin de içinde olduğu birçok çekin kargo aracından çalındığını, söz knousu olay üzerine Bakırköy CBS'ye suç duyurusunda bulunulduğunu ve savcılık tarafından dava konusu çekler hakkında el koyma kararı verildiğini, aynı zamanda dava konusu çek ile ilgili olarak müvekkili banka tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, ödeme yasağı kararı ve savcılığın el koyma kararlarının ilgili çekin bankasına bildirildiğini, savcılık soruşturması ve çek iptal davasının henüz sonuçlanmamasına rağmen davalının dava konusu çekin iktisap ve ibraz edildiğini, davaya konu çekin ibrazında... Bankası...Şubesi yetkilileri tarafından söz konusu çekin arkasına mahkemenin ödemeden men kararına atıf yapılmak suretiyle şerh düşüldüğünü ve herhangi bir işlem yapılmadan .... nolu çekin son ciranta Mahfus Ekdi'ye iade edildiğini, davaya konu çek ile aynı soygun kapsamında çalınan çeklerden ... seri numaralı çekin de yine davalı tarafından ve aynı ciro silsilesi takip edilerek ibraz edilmiş ve söz konusu çekin istirdadı için de Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas sayıl ıdosyasında adva açıldığını, çeklerin çalındıktan çok kısa bir süre osnra ibraz edilmesinin , bu süre içerisinde taraflar arasında bu denli yüksek miktarda ticari ilişki olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, keşideci ile ciranta şirketlerinin ticari faaliyet alanlarının farklı olduğunu, davalının davaya konu çekleri gerçek bir hukuki ilişki çerçevesinde iyi niyetli ve hayatın olağa akışına uygun bir şekilde elinde bulundurduğunu söylemenin imkansız olduğunu, çeki ibraz eden davalının çeki iyi niyetli meşru hamil olarak elinde bulundurmadığını açık şekilde gösterdiğini, bu kapsamda mahkemece çekin ümvekkili bankaya iadesine karar verilmesini, davanın kabul edilmesini, davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, Vade Tarihi:11.12.2017, Miktarı: ¨131.800,00, Seri No:.... ve Keşidecisi:... A.Ş. olan çekin davalıdan istirdatını,müvekkili bankanın haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkil bankaya teslimini, dava konusu çek ile ilgili, davanın devamı süresince öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında icra takibine ve ihtiyati haciz kararına konu edilmemesini, icra takibine konu edilmesi halinde ise icra takibinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... EK sayılı dosyası yönünden; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın kabulüne, ....Bankası .... Şubesine ait, Vade tarihi: 14.12.2017 , miktarı: 86.078,00.TL, Seri No: .... ve keşideci:...Ltd.Şti.olan çekin, davalıdan istirdatına, müvekkil bankanın haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkil bankaya teslimine, çek bedelinin tahsili durumunda müvekkil bankanın ve keşidecinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından bu zarara sebebiyet vermemek açısından dava konusu çek ile ilgili, davanın devamı süresince öncelikle teminatsız olarak, mahkemeniz aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında icra takibine ve ihtiyati haciz kararına konu edilmemesini, icra takibine konu edilmesi halinde ise icra takibinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... EK sayılı dosyası yönünden;Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu bir adet çeki 06/11/2017 tarihinde müşterisinden teslim aldığını, çekin kargo firması ile bankanın başka bir birimine gönderilmek için 09/11/2017 tarihinde ... Kargoya teslim edildiğini, kargo aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucu müvekkili bankanın hamili olduğu, dava konusu çekin çalındığını ve davalı tarafından keşidecisi ile çekte cirosu bulunan müşterileri ve diğer cirantalar aleyhine icra takibi yapıldığını, takibin halen devam ettiğini, davalı aleyhine açmış oldukları aynı mahiyetteki davaların Bakırköy ... ATM nin .... esas sayılı dosyası üzerinde birleştirildiğini, davanın kabulüne, dava konusu ....Bankası .... şubesine ait, 19/12/2017 vade tarihli, 85.881,19 TL bedelli, ... çek nolu, keşidecisi ....Ltd Şti olan çekin davalıdan istirdatına, müvekkili bankanın haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkili bankaya teslimine, çek bedelinin tahsili durumunda müvekkili bankanın ve keşidecinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından bu zarara sebebiyet vermemek açısından çeke dayalı olarak İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava devam ederken Davacı .... Ltd Şti asli müdahale dava dilekçesi vererek Bakırköy .... ATM nin .... ve Bakırköy .... ATM nin ... esas sayılı dosyalarındaki 86,078 Tl ve 85.881.19 Tl bedelli çeklerden dolayı İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün .... ve...esas sayılı dosyalarında davalı ya borçlu bulunmadıklarının tespitini istemiş 13 adet çekin davacı ...bank ... Şubesine çek tevdi bordrosu ile tevdi edildiğini ,çeklerin operasyon merkezine gönderilirken .... Kargo 'da çalındığını çalıntı çekleri ele geçiren davalı ....nin kendisi adına icra takiplerine geçtiğini bu nedenle çeklerden dolayı davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitini talep ettiğinden tam dava harcı yatırılmak sureti ile asli müdahilliğine karar verilmiştir.
Dava istirdat davasıdır.Davacı asıl dava ve birleşen davalarda , kaybolan çeklerin yasal meşru hamil olmaları nedeni ile kendilerine istirdadını talep etmiş,asli müdahil ise haklarında icra takibine geçildiğinden bu çeklerden dolayı davalı tarafa borçlu bulunmadıklarının tespitini istemiştir.
Davalı taraf ön inceleme duruşmasında bulunmamış olup verdikleri beyanda meşru hamil olarak icra takibine girişildiğini ,ticari ilişki nedeniyle çeki istisap ettiklerini söylemiş davanın reddini savunmuştur.
Bakırköy C.Başsavcılığı'nin ...soruşturma sayılı dosyasının getirtilip incelenmesinde şikayetçinin....bank A.Ş olduğu .... Kargo firmasına kurye gönderim formu ile birden fazla çekin teslim edildiğini araçta soygun nedeniyle çeklerin hırsızlandığını söyleyerek şikayetçi olunmuş,savcılık el koyma kararına rağmen ilgili çeklerin icra takibine konu edildiği iddiası ile davalı tarafın kötüniyetli olduğu iddia edilmiştir.
Getirtilen istanbul ... asliye ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde talep eden ....bank 'ın müşterisi .... Ltdr ştii ati keşidecisi .... lojistik... Olan 50.000 Tl bedelli ....bank .... çarşı şubesine ait çekin zayi nedeniyle iptalinin talep edildiği ödeme yasağı kararı alındığı anlaşılmıştır.
Getirtilen Bakırköy ... ATM nin ....esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacı fininsbank ... arasında çekin istirdadı davası açıldığı ibraz eden davalının çekin yasal hamil olmadığının iddia edildiği tensiben icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.
17.11.2017 tarihinde...bank A.Ş ye Bakırköy C.Başsavcılığının ilgili dosyasından yazılan yazıda çeklerin ibrazı halinde çeke el konularak ibraz edenin açık kimlik bilgilerini istendiği görülmüştür.
.... şubesine ...tarafından tevdi edilen çeklerin İstanbul Bahçeşehir şubesinden verilen .... Bankası .... Şubesine ait 131.800,67TL bedelli, 11/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin ...A.Ş. Tarafındna keşide edilen ... nolu , ....bank ... şubesine ait, 18/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin ...Ltd. Şti. Olan 50.000,00TL bedelinde, .... numaralı çek ....Bankası .... Şubesine ait, istanbul 19/12/2017 keşide tarihli, ... ltd. Şti.ne ait, ... numaralı, 85.881,19TL bedelli çek,
....bankası .... şubesine ait, istanbul 14/12/2017 keşide tarihli, .... Ltd. Şti.ne ait, ... numaralı, 86.078,00TL bedelli çekler olduğu ibraz edilen çek tevdi bordrosundan anlaşılmıştır
.Davacı ve asli müdahil iddiaları davacı ....bank cirosu dışında herhangi bir cironun bulunmadığı yönündedir.
Yasal meşru hamilin belirlenmesinde en önemli unsur ciro silsilesinin düzgün devam etmesidir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.06.2002 tarihli... Esas, ....Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi T.T.K.'nun 697 maddesi uyarınca çekler, kanunen emre yazılı senetlerdir. Çek, nama, emre ya da hamile yazılabilir. Hamile yazılı senetlerde, hak sahipliğinin (alacaklılık, temsil yetkisini haiz olmak) senet vasıtasıyla ispatı, “hamile teşhis kaydı” nın sonucu olarak yalnızca senedin ibrazı suretiyle olur. Muhatap, emre yazılı senetlerde, hamilin meşru hamil olup olmadığını cirolar arasında bulunması gereken teselsülün tetkikiyle tespit edebilir(TTK. 713). Lehtarlardan başlayarak son hamilde nihayet bulan cirolardan ilki lehtarın imzasını ve daha sonrakiler ise, bir evvelki cirodaki lehtarın imzasını taşımak suretiyle devam ediyorsa, ciro silsilesi muntazam sayılır.
Hamile yazılı çeklere gelince; burada muhatabın araştırma mükellefiyeti adeta kaldırılmış gibidir. TTK' nun 703 maddesi hükümlerine göre hamile yazılı çek, menkul mülkiyetinde olduğu gibi tarafların anlaşmaları ve zilyetliğin devri ile bir başkasına devredilebilir (MK 687). Hamile yazılı bir çekin cirosu esas itibarıyla devri gösteren bir ispat vasıtası olarak anlam taşıyabilir fakat hakkı devredici bir fonksiyonu yoktur. Hamile yazılı çekte, hak sahipliği senedi elinde bulundurmakla tesis edildiğinden, böyle bir cironun ayrıca hak sahipliğini teşhis fonksiyonu da mevcut değildir. Hamile yazılı çekteki cirolar arasındaki muntazam bir ciro zincirinin varlığı önem taşımaz. Bu gibi çeklerde mündemiç olan hak, muntazam ciro zinciriyle değil, sadece, senedin verilmesiyle intikal eder ( Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 2. Bası s. 1148 vd. Y. 12. H.D. 15.09.2012 gün E.2520, K.10324, Y. 11H.D. 27.06.1994 gün E.1710, K.5517)
Davalı taraf basiretli tacir gibi çekin unsurlarını tespit edip çek ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığına bakarak kabul ettiğini ,çekin rıza dışı elinden çıktığını bilecek durumda olmadıklarını söylemiş ise de,
C.savcılığından ibraz edilerek el konulan çeklerin incelenmesinde davacı bankanın kaşesinin tipekslendiği,gözle görülecek şekilde bu kaydın silindiği görüldüğünden çekin ciro silsilesinin iş bu bozukluğundan dolayı basiretli tacirin ciro silsilesinin bozukluğuna rağmen çeki teslim almasında ağır kusur ve kötüniyet bulunduğu yönünde mahkemece vicdani kanaat oluştuğundan ,
Davacı Banka'nın tevdi bordrosundaki çekleri ... kargo yoluyla taşıttığı sırada yapılan hırsızlama olayı nedeniyle elinden istemeden çıktığı ,her ne kadar davalı asıl ve birleşen davalardaki ilgili çekleri icra takibine konu etmiş ise de ciro silsilesindeki bozukluğa rağmen ağır kusurlu olarak kabul ederek icra takiplerine başladığı yönünde oluşan kanaat uyarınca açılan davaların kabulü ile çeklerin bankaya istirdadı ve asli müdahilin de bu zikredilen 2 adet çek nedeniyle açılan icra takiplerinden dolayı borçlu bulunmadıklarının tespiti yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
a-.... şubesinden verilen .... Bankası .... Şubesine ait 131.800,67TL bedelli, 11/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin .... A.Ş. Tarafındna keşide edilen ... nolu
b-....bank ....şubesine ait, 18/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin ....Ltd. Şti. Olan 50.000,00TL bedelinde, .... numaralı çek,
c-....Bankası .... Şubesine ait, istanbul 19/12/2017 keşide tarihli, .... ltd. Şti.ne ait, .... numaralı, 85.881,19TL bedelli çek,
d-....bankası .... şubesine ait, istanbul 14/12/2017 keşide tarihli, ....Ltd. Şti.ne ait, .... numaralı, 86.078,00TL bedelli çeklerin davacı bankaya İSTİRDADINA, bu hususta verilen teminatların dava kesinleşinceye kadar devamına,
2-Yukarıda zikredilen çeklerden dolayı Asli Müdahil .... Ltd. Şti.'nin İstanbul .... İcra müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyada ki ...Bankası ... Şubesine ait, istanbul 19/12/2017 keşide tarihli, ... ltd. Şti.ne ait, .. numaralı, 85.881,19TL bedelli çek,
İstanbul ... İcra müdürlüğünün ....Esas sayılı dosyada ....bankası .... şubesine ait, istanbul 14/12/2017 keşide tarihli, .... Ltd. Şti.ne ait, .... numaralı, 86.078,00TL bedelli çekler yönünden daval....'ye borçlu olmadığının tespitine, Bu dosyayla ilgili konulan tüm tedbirlerin karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Asıl Dava Yönünden (....bank ....şubesine ait, 18/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin .... Ltd. Şti. Olan 50.000,00TL bedelinde, ... numaralı çek);
a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 3.415,50TL ilam harcından peşin alınan 853,88TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
b)Davacı tarafından sarf edilen 336,00TL posta masrafı, 35,90TL başvuru harcı, 853,88TL peşin harç olmak üzere toplam 1.225,78TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.850,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
d)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
4-Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... EK sayılı dosyası yönünden (....şubesinden verilen ....Bankası ... Şubesine ait 131.800,67TL bedelli, 11/12/2017 keşide tarihli, keşidecisinin ... A.Ş. Tarafındna keşide edilen ... nolu çek);
a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 9.003,50TL ilam harcından peşin alınan 2.250,83TL harcın mahsubu ile bakiye 6.752,47TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
b)Davacı tarafından sarf edilen 35,90TL başvuru harcı, 2.250,83TL peşin harç olmak üzere toplam 2.286,73TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 13.294,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
d)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
5-Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ....EK sayılı dosyası yönünden (....bankası .... şubesine ait, istanbul 14/12/2017 keşide tarihli, ....Ltd. Şti.ne ait, .... numaralı, 86.078,00TL bedelli çek);
a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 5.879,98TL ilam harcından peşin alınan 1.470,00TL harcın mahsubu ile bakiye 4.409,98TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
b)Davacı tarafından sarf edilen 35,90TL başvuru harcı, 1.470,00TL peşin harç olmak üzere toplam 1.505,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.636,24TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
d)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
6-Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ....EK sayılı dosyası yönünden (....Bankası ... Şubesine ait, istanbul 19/12/2017 keşide tarihli, .... ltd. Şti.ne ait, .... numaralı, 85.881,19TL bedelli çek);
a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 5.866,54TL ilam harcından peşin alınan 1.466,64TL harcın mahsubu ile bakiye 4.399,90TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
b)Davacı tarafından sarf edilen 35,90TL başvuru harcı, 1.466,64TL peşin harç olmak üzere toplam 1.502,54TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Asli Müdahil tarafından sarf edilen 35,90TL başvuru harcı, 2.937,00TL peşin harç, 35,90TL Başvurma Harcı olmak üzere toplam 3.008,8TL'nin davalıdan alınarak asli müdahile verilmesine,
d)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.620,49TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
e)Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.