T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/66 Esas
KARAR NO: 2018/731
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 15/03/2010
KARAR TARİHİ: 20/06/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davadava davacı vekilinin dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davalı arasındaki satım sözleşmesi ilişkisinde davalıdan 299.514,24-TL bedelli gıda takviyesi aldığını, 186.814,00-TL bedelin ödendiğini, bakiye 112.700,00-TL borç için ise dava dilekçesinde yazılı olan değişik bankalara ait toplam; 11 adet çekin davalıya teslim edildiğini, ürünler hakkında 24 ile 26 Şubat 2010 tarihlerinde değişik gazete ve haberlerde sağlığa aykırı hususlar tespit edildiğine ilişkin yayınlar yapıldığını, davalıca ürünlerin bitkisel içerikli olduğu iddia edilerek satıldığını ancak Sağlık Bakanlığı incelemelerine göre gıda takviye maddesinde insan sağlığını tehtid eden sentetik madde bulunduğunu belirlendiğini, edimin ayıphlı olduğunu ileri sürerek ürün bedeli olark verilen 11 çek yönünden müvekkilinin çek bedelleri olan 112.700,00-TL tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı olan ... Dış Tic. .... cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacının ticari ilişkiden sonra kendisinden aldığı ürünleri sattığını, yerine piyasadan daha ucuz mal tedarik ettiğini, davacının bakiye borcundan kurtulmak amacıyla böyle davrandığını ve davacının iddia ettiği gibi sattığı ürünler yönünde her hangi bir yasaklamanın olmadığını, ürünlerin direk davacıya satılmadığını, bu nedenle haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen .... esas sayılı dava dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; asıl davadaki beyanlarını tekrar ederek, asıl davaya konu edilen ... Bank ... şubesine ait 05.06.2010 tarihli 10.000,00-TL miktarlı çekin asıl davada davalı emrine keşide edildiğini, çekin ciro yolu ile birleşen dosyadaki davalının eline geçtiğini, keşide edildiğini, tüm çekler nedeni ile açılan asıl davada tedbir kararı verildiğini, lehtar .... 'nın eldeki çeki çaldırması nedeni ile Bakırköy ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasında dava açtığını çekin Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu edilidğini ileri sürerek müvekkilinin çek nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Menfi Tespit davasının davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle:Takip konusu belgenini kambiyo senedi olması imzaların istiklali prensipi gereği davacını veya başka cirantaların kendi aralarındaki münasebetlerin müvekkilini bağlamayacağını bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen ... esas sayılı dava dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... Dış Tic. - .... 'ya verdiği hizmet karşısında keşidecisi davalı olan 07.08.2010 tarihli.... Bank A.Ş. ... Şb.'ne ait ... nolu 10.000,00-TL bedelli çeki aldığını, çek bedelinin ödenmemesi üzerine Fatih .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeni ile müvekkiline müracaat hakkının bulunmadığını, davacı ile ciranta arasında temel ilişkinin bulunmaması nedeni ile davanın reddi gerektiğini, dava konusu çek yönünden asıl davada menfi tespit davası açıldığını, aralarında bağlantı bulunan davaların birleştirilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRİLMESİ;
Birleşen ... esas sayılı dava dosyasındaki; Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, ... tarafından ... Hijyen Pas ... Ltd.Şti. Aleyhine ... Bank .... Şb.'ne ait 05.06.2010 keşide tarihli 10.000,00-TL'lik .... nolu çek nedeni ile kambiyo takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu çekin keşidecisi asıl davada davacı ... Pazarlama ... Ltd.Şti. Lehtarının ... Dış Tic. - ... olduğunu, çekin lehtar cirosu ile .... onun cirosu ile ...'e geçtiği, süresinde ibraz edilen çek üzerinde ödeme yasağı bulunması nedeni ile bankaca ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Birleşen .... esas sayılı dava dosyasındaki; Fatih ..... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, .... Gümrük Müş. ... Ltd.Şti. Tarafından .... Hijyen ... Ltd.Şti. İle .... aleyhine .... Bank .... Şb.'ne ait 07.08.2010 keşide tarihli 10.000,00-TL'lik .... nolu çek nedeni ile ilamsız takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu çekin keşidecisi asıl davada davacı ... Pazarlama ... Ltd.Şti. Lehtarının ... Dış Tic. - ..... olduğunu, çekin lehtar cirosu ile ...... Gümrük Müş. ... Ltd.Şti'ne geçtiği, çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmemesi nedeni ile kambiyo hukukundan kaynaklı müracaat yollarının tükendiği, bu nedenle ilamsız takip yapıldığı, ödeme emrinin 18.10.2010 tarihinde .... ... Ltd.Şti.'ne tebliğ edildiğini, 22.10.2010 tarihli itiraz üzerine takibin durduğu, dava ve itirazın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Asıl davada davaya konu çekler ile davacı ile davalıya ait ticari hesap ekstresi ve gazetede bulunan görseller davacı tarafından dosyaya sunulmuştur. Davacı tarafça, keşide edilen 15 Mart 2010 tarihli ihtar ile sözleşme konusu emtianın ayıplı olması nedeni ile çeklerin iadesi talep edilmiş olup, davalı ... tarafından keşide edilen 30 Mart 2010 tarihli cevabi ihtarda ise satılan ürünlerde herhangi bir ayıp bulunmadığı, söz konusu ürünlerin başka firmalardan temlik edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Davacı tarafından, emtiaya ilişkin resmi yazışmalar dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce dava konusu emtiada ayıp bulunup/ bulunmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Kimya mühendisi bilirkişi ibraz ettiği 28.01.2013 tarihli ön raporda, resmi kurumlarca yapılan analiz sonuçları ile raporların dosyaya kazandırılmasından sonra rapor düzenleneceğini beyan etmiştir. Eksikliklerin giderilmesinden sonra bilirkişi kurulunca düzenlenen 12.06.2013 tarihli raporun incelenmesinde; davacı defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlendiği, kayıtlara göre davacının 4 adet fatura karşılığı 299.464,24-TL tutarında ... - ... & .... isimli bitkisel gıda takviyesi ilacı satın aldığı bir kısım ödemelerin nakden, bir kısmının ise çek ile yapıldığı, düzenlenen iade faturasını deftere işlemesi sonucu davacının 217,89-TL kayden alacaklı olduğu, davacı tarafından verilen 69.900,00-TL tutarındaki çeklerin ödenmemesi nedeni ile davacının bu miktar davalıya borçlu olduğunu, gıda maddesinde belirtilen kimyasalların insan sağlığına zararlı olması nedeni ile ürünlerin toplanıp iması gerektiği ancak buna ilişkin bir bilginin dosya içerisinde bulunmadığını, hangi ürünlerin ne kadarının ima edildiğinin kanıtlanmadığı görülmüştür. İtiraz üzerine alınan ek raporda birleşen .... esas sayılı dava dosyası yönünden inceleme yapılmış olup, birleşen dosya davacısının takip tarihi itibari ile 6.536,16-TL alacağı bulunduğu belirlenmiştir.
Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava yönünden davacı ile davalı ... Tic. - .... arasında ticari ilişki bulunduğu bu ticari ilişki kapsamında davacının ödeme yaptığı ve bakiye bir kısım bedelinin kaldığı hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık , davalının davacıya satmış olduğu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, davacının iddisına göre bu ürünlerden davacının beklediği faydayı ortadan kaldıran ayıbın bulunup bulunmadığı dolayısıyla bu ürünler için verildiği çekişmesiz olan dava konusu çekler yönünden davacının bakiye borcunun bulunup bulunmadığı hususundadır. Davacının dosyamız ile birleşen ve davalı ... e aleyhine açtığını menfi tespit davası yönünde ise uyuşmazlık Bakırköy .... İcra dairesinin .... E Sayılı dosyasından dolayı borcunun bulup bulunmadığı ve hamile karşı asıl borçlu dan kaynaklı hususların ileri sürülüp sürülemeyeceği hususundadır.
Mahkememizce yapılan teknik incelemede; asıl ve birleşen davada davacı tarafından .... 'dan satın alınan gıda takviyesi emtiasında insan sağlığına zararlı emtia bulunduğu, bu nedenle emtianın toplanıp iması gerektiği tespit edilmiş ise de davacı yan usulüne uygun deliller ile emtiayı ima etiğini kanıtlayamadığı gibi emtianın hali hazırda da iadeye hazır şekilde davacının elinde bulunmadığı bu durumda, davacının emtiayı ticari olarak kullanması karşısında salt emtiada ayıp bulunduğu iddiası ile menfi tespit kararı verilemeyeceği bunun yanı sıra davacının emtiada sağlamayı umduğu faydadan daha az bir fayda sağladığını da ileri sürerek kanıtlayamadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen .... esas sayılı davaların reddine karar verilmiştir.
Birleşen ..... esas sayılı dava dosyası üzerinden yapılan değerlendirmeye gelince, davacı ... Müşavirliği ... Ltd. Şti. Hizmet karşılığı almış olduğu, 10.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak ilamsız takip başlatılmıştır. Çekin keşidecisi .... Pazarlama .. Ltd.Şti. Lehtarı ... - .....'dır. Dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda birleşen dosya davacısı .... Gümrük Müşavirliği .. Ltd.Şti.'nin çek lehtarı - cirantasında 6.536,16-TL alacağı bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunmamasına rağmen süresinde ibraz edilmeyip zamanaşımına uğrayan çek yönünden keşidecinin TTK.'nın 732. Maddesi gereğince sorumluluğu bulunmaktadır. Keşideci çek nedeni ile sebepsiz zenginleşmediğini, asıl davadaki red gerekçesindeki kabule göre kanıtlayamadığından belirlenen miktar yönünden birleşen davanın kabulüne, alacak likit olduğundan takip ve dava tarihi itibari ile %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... Pazarlama San. ... Ltd.Şti.'nin asıl davasının reddine,
2-Davacı ... Pazarlama San. ... Ltd.Şti.'nin birleşen 2011/15 esas sayılı davasının reddine,
3-Birleşen .... esas sayılı dava dosyasında davacı ... ... Ltd.Şti.'nin davasının kısmen kabulüne, davalının Fatih .... İcra Müdürlüğü'nün .... (İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün .... ) esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın 6.536,16-TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %16.00 aşmamak üzere değişen oranlarla avans faizi uygulanarak takipteki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Hükmedilen alacağın %40 oranında olan 2.614,00-TL'nin birleşen dosya davalısı ... Hijyen ... Ltd.Şti.'den tahsili ile birleşen dosya davacısı ... Gümrük ... Ltd.Şti.'ne verilmesine,
Asıl Dava Yönünden;
5-Alınması gereken 35,90-TL harçtan peşin alınan 1.673,60-TL harcın mahsubu ile 1.637,70-TL'nin dosya kesinleştiğinde ve talep halinde asıl davada davacı İADESİNE,
6-Davacı tarafından yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Asıl davada davalı ... Tic. Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 11.766,00-TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan tahsili ile asıl davada davalı ... Tic. - .... 'ya verilmesine,
Birleşen .... esas Dava Yönünden;
9-Alınması gereken 35,90-TL harçtan peşin alınan 148,50-TL harcın mahsubu ile 112,60-TL'nin dosya kesinleştiğinde ve talep halinde davacı İADESİNE,
10-Davacı tarafından yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı ... tarafından yapılan 50,00-TL gider avansının birleşen dosya davacısından tahsili ile birleşen dosya davalısı ...'e verilmesine,
12-Birleşen dosya davalısı ... Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacısından tahsili ile birleşen dosya davalısı ...'e verilmesine,
Birleşen .... esas Dava Yönünden;
13-Alınması gereken 446,48-TL harçtan peşin alınan 101,44-TL harcın mahsubu ile 345,04-TL'nin birleşen dosya davalısı .... Hijyen Paz. ... Ltd.Şti.'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
14-Birleşen dosya davacısı tarafından yatırılan 18,40-TL başvuru ile 101,44-TL peşin harcın birleşen dosya davalısı ... Hijyen Paz. ... Ltd.Şti.'den tahsili ile birleşen dosya davacıya ödenmesine,
15-Birleşen dosya davacısı tarafından sarf edilen 70,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 44,00-TL'nin birleşen dosya davalısından tahsili ile birleşen dosya davacısına verilmesine,
16-Birleşen dosya yönünden davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
17-Avukatlık ücret tarifesine göre, hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısı ..... Hijyen ... Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
18-Red edilen miktar yönünden hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin .... Gümrük Müşavirliği Hiz. Ltd.Şti.'den tahsili ile davalı ... ... Ltd.Şti.'ne verilmesine,
19-Dosya Kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine,
Dair asıl davada davacı vekili ile birleşen davada davacı ... vekilinin yüzlerine karşı diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2018
Katip ...
¸
Hakim ...
¸