T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1025 Esas
KARAR NO: 2021/1016
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2019
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilin yetkili hamili olduğu ancak çalınması sonucu davalılardan ... tarafından icra takibine konu edilen 30.11.2018 vade tarihli, 14.600,00 TL bedelli, ...... Bankası ...... Şubesi ....... IBAN numaralı hesaba ait ve ...... seri numaralı, keşidecisi dava dışı ...... ORT. ...... olan; Yine 30.11.2018 vade tarihli, 12.275,00 TL bedelli, ....... bank ...... Şubesi ...... IBAN numaralı hesaba ait ve ....... seri numaralı, keşidecisi dava dışı ....... Otomotiv San Ve Tic Ltd Şti olan çeklerin veya çeklerin bedelinin istirdadına davalıların çek bedelinin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;keşideci-Lehdar-ciranta arasındaki şahsi def'iler hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden, iyiniyetli hamil olan müvekkile karşı açılan davanın reddine, aynı zamanda davalının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilerek, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini ve davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ....... Ambalaj Ağaç Süs Bitkileri İth. Peyzaj İnş. ve Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava konusu çekin incelenmesinde, ....... Bankası ....... şubesine ait, 30/11/2018 tarihli, ...... seri numaralı, keşidecisi ....... olan 14.600,00TL bedelli çek ile ..... bank ...... şubesine ait 30/11/2018 tarihli, ..... seri numaralı, keşidecisi ....... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan 12.275,00TL bedelli çekler olduğu cirantaların davalılar olduğu görüldü.
Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
Davalılar hakkında dolandırıcılık, resmi belgde sahtecilik, hırsızlık suçlarından birçok şikayet ve soruşturmanın bulunduğu anlaşılmıştır.
Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalı şirket aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile bir çok davalar açıldığı, dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı ve önceki cirantalara yönelik aynı mahiyette yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde birçok davanın açıldığı, Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Ticari defterlerin incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda; davacı ile 2. Ciranta olan davalı ....... Ambalaj... Ltd. Şti. arasında ve diğer davalılar arasında ticari ilişki olduğuna dair herhangi kayıt bulunmadığı belirtilmiştir.
Soruşturma sonucunda; takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilmesi halinde mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının borçlu olmadığının sabit olması nedeniyle soruşturma dosyası bekletici mesele yapılmamıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu dava konusu çekin kargo şirketine ait araçta meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda dava konusu çekin zayi olduğu, hırsızlık sonucunda zayi olan çekteki cirantaların davalılar olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalı ...'a intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirketler aleyhine birçok dava açılması, yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine açılan davaların Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çekten dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin kötüniyetli iktisabı kanıtlandığından söz konusu çek nedeniyle davacının, hamil olan ... yönünden istirdat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise istirdat davasının ancak hamile karşı açılabileceği dikkate alınarak pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı ... aleyhine açılan davanın KABULÜ ile takibe konu ....... Bankası ....... şubesine ait, 30/11/2018 tarihli, ...... seri numaralı, keşidecisi ...... olan 14.600,00TL bedelli çek ile ...... bank ...... şubesine ait 30/11/2018 tarihli, ....... seri numaralı, keşidecisi ....... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan 12.275,00TL bedelli çeklerin davalı ...'dan alınarak davacıya İSTİRDADINA,
2-Davalı ... yönünden çek bedellerinin %20'si olan 5.375,00TL kötüniyet tazminatının davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalılar ...... Çiçekcilik Ambalaj .. Ltd Şti ve ....... Çelik İnş San Tic A.Ş aleyhine açılan davaların pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.835,83TL ilam harcından peşin alınan 458,96TL harcın mahsubu ile bakiye 1.376,87TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından sarf edilen 900,00TL bilirkişi ücreti, 247,50TL posta masrafı, 44,40TL başvuru harcı, 458,96TL peşin harç olmak üzere toplam 1.650,86TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır