T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/342 Esas
KARAR NO: 2021/803
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 17/05/2019
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.08.2019 vadeli .............. çek nolu 63.000 TL tutarlı çek, .............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.09.2019 vadeli-........... çek nolu 63.000 TL tutarlı çek, ............. Demir Çelik Ltd. Şti. Keşidecili ........... Bankası ............ Şubesine ait ........... hesap nolu 20.07.2019 vadeli ............. Çek Nolu 30.000 TL tutarlı çek, .............. Keşidecili .......... Bankası .......... Şubesine ait ........... hesap nolu 30.11.2019 vadeli ........ Çek nolu 10.000 TL tutarlı çek, Keşidecisi tespit edilemeyen ........ Bankası .......... Şubesine ait ......... hesap nolu 23.07.2019 vadeli ........... Çek nolu 1.893 TL tutarlı çek ve ............ adına düzenlenen borçluları .......... ve ............ olan bir adet 18.01.2018 düzenlenme, 05.07.2020 ödeme tarihli 53.100 TL tutarlı senedin kaybolduğu veya çalındığından bahisle, muhatabın ödemeden tedbiren men edilmesine ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava:TTK.md.818/1-s md.delaleti ile 757.md uyarınca açılmış olan kıymetli evrak niteliğindeki çekin iptali talebinden ibarettir.
TTK.md.762'de öngörülen ilanlar birer hafta ara ile Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırılmış, ilan süresince müracaat eden olmamıştır. İlan süreleri ile çekin keşide tarihine göre beklenmesi gereken yasal süre beklenmiştir.
Kaybolma ve yitme anlamına gelen zayi olma; genel olarak çekin kullanılamaz hale gelmesi ya da çek elde bulunmakla birlikte içeriği anlaşılmayacak derecede yıpranmış olması hallerini kapsar. (............; ‘Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziyaı ve İptali’ Ankara 2009, s. 49.) Çekin zayi olması; sel, deprem gibi doğal bir felaket ya da çalınma, yağmalama gibi bir olay sonucu çek zilyetliğinin kaybedilmesi veya yanma, yırtılma, karalanma gibi bir nedenle çekin kullanılamaz hale gelmesidir. (..........; ‘Kıymetli Evrakın Zayi Olması ve İptal Davası’ Kasım 2007, s. 82)
İptal; kıymetli evrakta hak ile senet arasındaki sıkı bağlılığın, senedin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuş olup, zayi edilen senedin hak sahipliliğinin teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak, dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratmak, bu hakkı senetsiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza konusu bir işlemdir.( .........; ‘Açıklamalı-İçtihatlı Tüm Yönleriyle BONO POLİÇE ÇEK’ ....... Yayınları, 5. Baskı, Ankara 2010 s. 1018)
İptal konusunun düzenlendiği TTK nın 651/1. maddede yer alan ‘Ziya’ kavramı, yalnız senedin rıza dışı elden çıkması değil, elde olmakla beraber işe yaramaz durumda bulunmasını da kapsar. O halde; iptal kararı, senet elde fakat işe yaramaz durumda olduğu takdirde ya da rıza dışı elden çıktığı zamanda ancak kimin elinde bulunduğunun bilinmediği durumlarda söz konusu olabilecektir.
Mahkememizce yapılan yargılamada; .............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.08.2019 vadeli .............. çek nolu 63.000 TL tutarlı çek, .............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.09.2019 vadeli-......... çek nolu 63.000 TL tutarlı çek ve ........... adına düzenlenen borçluları .......... ve .......... olan bir adet 18.01.2018 düzenlenme, 05.07.2020 ödeme tarihli 53.100 TL tutarlı senet yönünden zayi hususunun ispatlanması ve ibraz edilmemiş olmaları dikkate alınarak iptallerine karar verilmiştir.
............. Demir Çelik Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bankası .......... Şubesine ait ........... hesap nolu 20.07.2019 vadeli ......... Çek Nolu 30.000 TL tutarlı çek yönünden çekin ibraz edilmesi üzerine Bakırköy ...... ATM ............ Esas sayılı dosyada istirdat davası açıldığından konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Keşidecisi tespit edilemeyen ....... Bankası ........... Şubesine ait ........... hesap nolu 23.07.2019 vadeli ........... Çek nolu 1.893 TL tutarlı çek yönünden de uzlaşma sağlandığı ve çekin teslim edildiği anlaşılmakla konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
.......... Keşidecili ......... Bankası ........ Şubesine ait ...... hesap nolu 30.11.2019 vadeli ....... Çek nolu 10.000 TL tutarlı çek yönünden ise feragat nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı davasının KISMEN KABULÜ ile; .............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.08.2019 vadeli .............. çek nolu 63.000 TL tutarlı çek, .............. Gıda Tarım Ltd. Şti. Keşidecili ............ Bank ............. Şubesine ait ................ hesap nolu 27.09.2019 vadeli-.......... çek nolu 63.000 TL tutarlı çek ve .......... adına düzenlenen borçluları ........... ve ...........olan bir adet 18.01.2018 düzenlenme, 05.07.2020 ödeme tarihli 53.100 TL tutarlı senedin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2- ............. Demir Çelik Ltd. Şti. Keşidecili ........... Bankası .......... Şubesine ait ............. hesap nolu 20.07.2019 vadeli ......... Çek Nolu 30.000 TL tutarlı çek ve Keşidecisi tespit edilemeyen ........ Bankası .......... Şubesine ait .......... hesap nolu 23.07.2019 vadeli ............ Çek nolu 1.893 TL tutarlı çek yönünden esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-.........Keşidecili .......... Bankası. ........ Şubesine ait ......... hesap nolu 30.11.2019 vadeli ........... Çek nolu 10.000 TL tutarlı çek yönünden feragat nedeniyle talebin REDDİNE,
4-HMK'nın 392/2 maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren 1 aylık süre dolduktan sonra teminat üzerinde herhangi bir tedbir veya haciz şerhi yoksa teminatın iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2021
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ..........
¸e-imzalıdır