T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/494 Esas
KARAR NO: 2021/801
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/07/2019
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Huzurdaki dava konusu çek, çek hırsızlığına ve sahteciliğe konu bir çek olup, arka yüzündeki hamile ait kaşe ve imza sahtedir. muhtemelen sonraki ciro edenlerin kaşe ve imzası da sahtedir. Davalılar hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarına ilişkin tespit edebildiğimiz 64 civarında soruşturmanın bulunması neticesi davalılar müvekkil aleyhine kötüniyetli olarak icra takibi başlatacaktır. Huzurdaki davaya konu ve olası takibe konu çek bedeli lehdar olan ... firmasına başka çekler keşide edilerek ödenmiş olup cari hesap ekstresi ve çek ödeme makbuzları ektedir. ... çek iptali ve davalılar aleyhine menfi tespit davası açtığını, yapılacak icra takibi doğal olarak kesinleşecek olup olası kesinleşmeden sonra takibin devam etmesi halinde müvekkilimin ticari faaliyetleri ve bankalar nezdindeki kayıtları olumsuz etkilenecek, olası bir haciz ve tahsilat durumunda mükerrer ödeme halini alacak, iş bu davanın kabulü halinde tahsil edilen paraların iadesi veya istirdatı da alacaklının mevcut durumu gözönüne alınarak mümkün olmayacak ve müvekkilim telafisi imkansız zararlara maruz kalacaktır." şeklinde beyanda bulunarak tüm bu sebeplerle tensip ile birlikte mahkemenizce belirlenecek nakit veya teminat mektubu şeklinde paranın depo edilerek tensip ile birlikte, müvekkil aleyhine dava konusu çek kapsamında takip yapılmasının tedbiren yasaklanması ve dava konusu çek takibe konduğu takdirde takibin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı.......- ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil iyi niyetli hamildir ve çek, çek şartlarına haizdir.Çeki cirantasından almıştır.Herkes imzasından sorumludur.Müvekkilin kusuru yoktur.Müvekkil bir ticaret ürünü olarak yapmış olduğu işe karşılık bu çeki almıştır.Müvekkil borçluların kötü niyetinden ve borçların ödenmemesinden dolayı büyük zarara uğramıştır.Biz çeklerin daha önceki akıbetlerini daha önce ne durumda olduğunu bilebilecek durumda değiliz." şeklinde beyanda bulunarak müvekkil davalı tarafın bu işlemleri nedeniyle telafisi mümkün olmayacak zararlara uğradığından davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava konusu çekin incelenmesinde, ....... Bank ...... Şubesinin 28/06/2019 keşide tarihli 143.866,08TL bedelli ...... seri numaralı çek olduğu cirantaların davalılar olduğugörüldü.
Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
Davalılar hakkında dolandırıcılık, resmi belgde sahtecilik, hırsızlık suçlarından birçok şikayet ve soruşturmanın bulunduğu anlaşılmıştır. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ......soruşturma sayılı evrakının celp ve tetkikinde; dava konusu çekin kargo aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda çalınmış olduğu ve söz konusu çek ile ilgili zayi nedeniyle iptal davası açıldığı anlaşılmıştır.
Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalı şirket aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile bir çok davalar açıldığı, dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı ve önceki cirantalara yönelik aynı mahiyette yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde birçok davanın açıldığı, Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Ticari defterlerin incelenmesinin dosyaya yenilik katmayacağı değerlendirilerek UYAP üzerinden Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde açılan davalara ilişkin UYAP bilgi yazısı dosyamız arasına alınmıştır.
Soruşturma sonucunda; takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilse bile mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının borçlu olmadığının sabit olması nedeniyle soruşturma dosyası bekletici mesele yapılmamıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu dava konusu çekin kargo şirketine ait araçta meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda dava konusu çekin zayi olduğu, hırsızlık sonucunda zayi olan çekteki cirantaların davalılar olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalı ............'a intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirketler aleyhine birçok dava açılması, yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine açılan davaların Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çekten dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin kötüniyetli iktisabı kanıtlandığından söz konusu çek nedeniyle davacının borçlu olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının ...... Bank ....... . Şubesinin 28/06/2019 keşide tarihli 143.866,08TL bedelli ....... seri numaralı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-İİK'nın 72/5 maddesi gereğince çek bedelinin %20si üzerinden hesaplanan 28.773,21TL kötüniyet tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 9.827,49TL ilam harcından peşin alınan 2.456,88TL harcın mahsubu ile bakiye 7.370,61TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 467,20TL posta masrafı, 44,40TL başvuru harcı, 2.456,88TL peşin harç, olmak üzere toplam 2.968,48TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.617,27TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır