T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/845 Esas
KARAR NO: 2021/319
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2019
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dilekçesinde özetle, son meşru hamili müvekkil şirket olan ve davalı uhdesinde bulunan ...... bank ...... Şubesi, Keşide Yeri: Polatlı, Keşide Tarihi: 30.05.2019 Miktar:7.000,00 TL, Keşideci: ....... (T.C. Kimlik No: .......) Seri No:...... Çek Basım Tarihi 26.09.2018 olan çekin kargo şirketine verilmiş olduğu, kargo şirketi aracının saldırıya uğradığı ve çekin de çalındığı, olayla ilgili suç duyurusunda bulunulduğu, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... E. Sayılı dosyasında ödeme yasağı çıkarılarak bankaya müzekkere yazıldığı, çekin davalı tarafından ibraz edildiği, çekin istirdatını, davalıya karşı bu çek sebebiyle herhangi bir borcun olmadığının tespitini, yargılama ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çekin ticaret ürünü olarak yaptıkları işlere karşılık alındığını yaptığı işe karşılık çekin alınmış olduğunu, ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olduğu ve ağır kusurunun bulunmadığını, çekin çek şartlarına haiz ve müvekkilinin çekin hamili olduğunu beyan ederek avanın reddine, davacının para cezasına mahkûmiyetine, dava masraf ve vekalet ücretinin davacıya bırakılması karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.
Dava konusu çek aslının incelenmesinde, ....... bank ...... Şubesi, Keşide Yeri: Polatlı, Keşide Tarihi: 30.05.2019 Miktar:7.000,00 TL, Keşideci: ....... (T.C. Kimlik No: .......) Seri No:...... Çek Basım Tarihi 26.09.2018 olan çekin çekin arka yüzünün incelenmesinde son cirantanın davalı şirket olduğu görüldü.
Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....... soruşturma sayılı evrakının celp ve tetkikinde; dava konusu çekin kargo aracında meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda çalınmış olduğu ve söz konusu çek ile ilgili zayi nedeniyle iptal davası açıldığı anlaşılmıştır.
Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalı şirket aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile bir çok davalar açıldığı, dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı ve önceki cirantalara yönelik aynı mahiyette yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde birçok davanın açıldığı, Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Mahkememizce ticari defterlerin incelenmesine karar verilmişse de dosya kapsamı itibariyle bu hususun dosyaya yenilik katmayacağı değerlendirilerek UYAP üzerinden Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde açılan davalara ilişkin UYAP bilgi yazısı dosyamız arasına alınmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu dava konusu çekin kargo şirketine ait araçta meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda dava konusu çekin zayi olduğu, hırsızlık sonucunda zayi olan çekin son hamilinin davalı şirket olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirket aleyhine birçok dava açılması, yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine açılan davaların Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çekten dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin kötüniyetli iktisabı kanıtlandığından söz konusu çekin istirdadına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının ....... bank ....... Şubesine ait ...... seri nolu, 30/05/2019 Keşide Tarihli 7.000,00TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin davalı tarafından davacıya istirdadına,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 478,17 TL ilam harcından peşin alınan 119,55TL harcın mahsubu ile bakiye 358,62TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen 600,00TL bilirkişi ücreti, 217,00TL posta masrafı, 44,40TL başvuru harcı, 119,55TL peşin harç, olmak üzere toplam 980,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 20/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır