T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/189 Esas
KARAR NO: 2022/568
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/08/2014
KARAR TARİHİ: 06/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile 13/11/2013 tarihinde imzaladıkları sözleşme gereğince anlaşmaları üzerine sürekli şantiyeye gittiklerini, şantiyede peyzajla ilgili işleri takip edip yönlendirdiklerini, davalının peyzaj uygulanacak alana sürekli değişiklikler yaptığından alanın bitki dikimine uygun hale getirilemediğini davalının ısrarı sonucunda sözleşme kapsamında bulunan bitkileri 02/01/2014 tarihinde alana getirildiklerini, 03/01/2014 tarihinde alanı ve bitkileri kontrol için firma yetkisi .......'ın gittiğinde ...... İnşaat yetkilisi ...'ın talimatıyla saha içerisine alınmadığını, bu olay sonucunda mecburen getirmiş oldukları bitkilerin faturasını düzenleyip davalıya gönderdiklerini, daha sonra davalı tarafından fatura ve sözleşmenin iptal edildiğine ilişkin ihbarname gönderildiğini, davalının ihbarnamesinde belirttiği dikim alanlarının hazır olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, davalıların sürekli bitkileri getir demesine karşılık sahanın hazır olmaması nedeniyle bitkilerin sahaya getirilmesinin doğru olmadığını, inşaat işlerinin devam ettiği sürece bitkilerin zarar görebileğini söylediklerini, bitkilerin sahadaki stok alanına getirmelerinden sonra saha içerisine alınmamaları ve faturaların ödenmemesinin davalının kötü niyetli olduğunu kanıtı olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 128.723,96 TL.nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle işbölümü, yetki ve husumet itirazında bulunmuş, yetkili Mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu beyan etmiş, ayrıca müvekkili ...'ın kişisel olarak herhangi bir sorumluluğu, taahhüdü ve kişisel olarak taraf olma durumu bulunmadığından davanın müvekkili ... yönünden davanın pasif husumet eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak da; taraflar arasındaki dava konusunun akit bir eser sözleşmesi olduğunu, hiçbir edimin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin taraflarınca haklı olarak fesih edildiğini, bu durumu ihtarname ile davacı tarafa bildirdiklerini beyanla öncelikle yetki, görev ve husumet itirazlarının kabulüne, esasa ilişkin olarak da açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde davanın davalı ... yönünden pasif husumet nedeniyle reddine, davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti. aleyhine açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile 109.414,00-TL'nin işbu davalıdan alındarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Mahkememizce verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay ...... HD'nin ...... E., ...... K. sayılı ilamı ile davalı şirket yararına alacaklının temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediğinin toplanan ve gösterilen delillere göre tartışılması ve gerçekleşmiş ise davanın bozma öncesi gibi sonuçlandırılması, alacaklı temerrüdü gerçekleşmemiş ise davalı iş sahibinin taşınmazı ve sahası üzerine dikilerek yararlandığı kurumayan bitki ve ağaçların sözleşme fiyatları ile bedeline hak kazanacağından ek raporla bunların bedelinin hesaplattırılarak hüküm altına alınması gerektiğinden bahisle bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya işbu esas üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememizce bozma ilamı kapsamında alınan 07/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı yüklenicinin, drenaj ve otomatik sulama sistemini tamamlayarak iş sahibini bitkileri teslim alma konusunda uyarıp uyarmadığının tespitinin mümkün olmadığı, davacı yüklenicinin bir kısım bitki-ağaçları usulüne uygun şekilde davalı iş sahibine ifa ettiği, ancak bunun miktarının tespit edilemediği, davalı iş sahibinin, sözleşmenin feshedildiği tarihteri sonra dahi, peyzaj ve direnaj yapılacak alanı, davacının kullanması için hazır halde bulundurmadığı, bu sebeple alacaklı temerrüdüne düştüğü, davacı yüklenicinin basiretli bir tacir olarak eserin tamamlanması için özen göstermesi gerektiği, bu özenin, davalı iş sahibine gönderilen bitki-ağaçların, kendisine tahsis edilmesi gereken alanda zarar görmesini/ telef olmasını da öngörmesi gerektiği, dolayısıyla eser sözleşmesinin konusunu oluşturan bitki ve ağaçların, henüz inşaatı devam eden bir alana gönderilmesi hususunda, yüklenici davacının da, alanı işlemlere hazır hale getirmeyen iş sahibi davalı gibi müterafik kusuru olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce 07/03/2022 tarihli celsede, somut olayda alacaklının temerrüdü koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin hukuki vasıflandırması mahkememize ait olduğu göz önünde bulundurulmak sureti ile; mahkememizce yapılacak terditli değerlendirmeye esas olmak üzere, alacaklının temerrüdü halinin gerçekleşmediğinin kabulü halinde Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde davalı iş sahibinin taşınmazı ve sahası üzerine dikilerek yararlandığı kurumayan bitki ve ağaçların sözleşme fiyatları ve bedeli kapsamında ve dosya kapsamında yer alan bilgi belgeler doğrultusunda davacının talep edebileceği alacak miktarını hesaplamak üzere ek rapor tanzimi için dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 13/05/2022 tarihli ek raporda özetle; bitki ve ağaçların temininin yapılıp, davalının taşınmazına götürülmüş olduğu, dikim, hereklemc, drenaj ve otomatik sulama tesisi gibi işlerin yapılmadığı, 24.04.2014 tarihinde taşınmaz üzerinde yapılan tespit tutanağında davalının taşınmazında ağaç ve bitki dikimine hazır bir alanın oluşturulamadığının tespitinin yapıldığı, taşınmaz üzerine dikilerek yararlanılan ve kurumayan bitki ve ağaçların tespitinin mümkün olmadığı, ancak dikime hazır olmayan saha üzerine getirilen bitkilerde, dikim zamanlarına kadar tahminen maddi anlamda %40'lık bir zararlanmanın (kurumanın) olacağı, geriye kalan %60'lık kısmın ise her an dikilebilir canlılıkta olacağı ve bundan da davalının yararlanabileceği, bitki ve ağaçların saksı ve tüplerde topraklı olarak muhafaza edildiğinden maddi anlamda %60'lık kısmının canlılıklarını devam ettirebileceği, bu zararlanmanın (kurumanın) genel olarak fatura bedeli üzerinden değerlendirilmesi yapıldığını, davacının talep ettiği 128.723,96-TL sözleşmede dökümü yapıları bitkilere karşılık gelecek toplam tutar olduğu belirlenmiş olup, daha önce sunulan raporlarda belirtilen müterafik kusura ilişkin kuruyan bitki ve ağaçlar ile ilgili Zirai Bilirkişimizin değerlendirmesi kapsamında %40 lık kısım 51,489,58 TL olarak hesaplanmış olup Davacının yapılmayan direnaj ve otomatik sulama işlerinden tasarruf ettiği kısım da hariç tutularak duvacının talep edilebileceği kısmın 77.234,38 TL hesaplanacağı....'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta davacı yüklenici, davalı şirket ise iş sahibidir. 13.11.2013 tarihli taraf şirketlerce imzalanan sözleşme ile davacı yüklenici, davalı şirkete ait taşınmaz üzerinde sözleşmedeki listede yazılı bitkilerin drenaj ve otomatik sulama sistemini de yaparak dikimi ve bakımını üstlenmiştir. Yapılan işler ve dikilen ağaçlar ile bitkilerin 2 yıl süre ile davacı yüklenicinin garantisinde olduğu kararlaştırılmıştır. Davacı yüklenici bitki ve ağaçların temin, drenaj ve otomatik sulama sistemini yapıp, bitkilerin dikim ve bakımını da üstlendiğinden taraf şirketler arasındaki ilişki eser sözleşmesi ilişkisidir.
Eser sözleşmesinde yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için işi, sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim etmiş olması gerekir. Davalı iş sahibinin tamamlanmış olan eseri teslim almaktan haklı bir neden olmaksızın kaçınması halinde de alacaklı temerrüdüne düşeceğinden yüklenici imalâtın gerçekleştirdiği kısmının bedelini talep etmeye hak kazanacaktır. Sözleşmede işin tamamlanıp teslim edileceği süre ve tarih bulunmamaktadır. Davacı, davalının talebi üzerine bitkileri iş sahibinin taşınmazına götürüldüğünü iddia etmekle birlikte iş sahibince kabul edilmeyen bu iddiasını yasal delillerle kanıtlaması gerekmektedir.
08/03/2021 tarihli celsede davacı vekiline Yargıtay bozma ilamı kapsamında davalı tarafa temerrüde düşürüp düşürmedikleri hususunda beyanda bulunmak ve ayrıca temerrüde ilişkin delillerini sunmak üzere süre verilmiş olup; davacı vekili tarafından sunulan 19/03/2021 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davalı tarafın davacı şirketin işi yapmasını engellediğini, çalışılacak zeminin uygun hale getirilmediğini, peyzaj düzenlemesi uygulama şartları oluşmadığı için uygulanamadığını, davalı şirketin davacı şirketin çalışmasına engel olduğunu, gönderilen faturaya davalı tarafın itiraz etmediğini, tespit bilirkişi raporuna da itiraz etmediğini ve temerrüde düştüğünü beyan etmiştir.
Somut olayda alacaklının temerrüdünün gerçekleştiğinden bahsedilebilmesi için yapım yükümlülüğü yüklenicinin kendisine ait olmasına rağmen davacı yüklenici drenaj ve otomatik sulama sistemine tamamlayarak iş sahibini bitkileri teslim alması konusunda usulüne uygun bildirim yapıldığı, ifa zamanı ve davacı şirketin davalı şirkete teslime hazır olduğuna ilişkin bir uyarısı bulunduğunu ispat edememiştir. Bu durumda alacaklının temerrüdünün gerçekleşmediğinin kabulü gerekmekte olup, bu durumda davalı iş sahibinin taşınmazı ve sahası üzerine dikilerek yararlandığı kurumayan bitki ve ağaçların sözleşme fiyatları ile bedeline hak kazanacağının kabulü gerekmektedir. Dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporlarında bu hususun tespiti mümkün olmamakla birlikte, 13/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda fatura edilen ağaçların %40ının kurumuş olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Sözleşmede kararlaştırılan ağaç ve bitkilerin bedelinin 109.088,10-TL olduğu, bilirkişilerce öngörülen ve talep edilebilecek %60'lik kısmının 65.452,86-TL'ye isabet ettiği göz önünde bulundurulduğunda; davacının talep edebileceği miktarın 65.452,86-TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalı şirket temsilcisi olan ...'ın sözleşmenin tarafı olmaması, davalı şirket yetkilisi sıfatı ile sözleşmeyi imzalamış olması nedenleriyle işbu davalı aleyhine açılan davanın ise husumetten reddine karar vermek gerekmiş, netice itibariyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın pasif husumet nedeniyle REDDİNE,
2-Davacının davalı ... İnş. Oto. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açmış olduğu davanın KISMEN KABULÜNE, 65.452,86-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte işbu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 4.471,08-TL ilam harcından peşin alınan 2.198,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.272,78-TL'nin davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 22,50-TL Başvuru Harcı, 2.198,30-TL Peşin Harç olmak üzere toplam 2.220,80-TL'nin davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 2.100,00-TL bilirkişi ücreti, 279,40-TL posta masrafı, olmak üzere toplam 2.1379,40-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 1.209,86-TL'nin davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
6-Davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti tarafından sarf edilen 175,00-TL posta masrafından kabul red oranına göre hesaplanan 86,01-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine, kalan kısmın iş bu davalı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.308,87-TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
8-Davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'den kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.025,24-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ... İnş. Oto Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,
9-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.