T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/309 Esas
KARAR NO: 2020/532
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/05/2020
KARAR TARİHİ: 05/11/2020
KARAR YAZIM TARİH : 20/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ....... bank A.Ş ...... Şubesine ait ....... nolu keşide yeri İstanbul olan 30/09/2017 tarihli 150.000,00TL bedelli çeki kaybettiğini veya çaldırdığını ileri sürerek, çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nun 757. ve devamı maddeleri uyarınca açılmış olan, zayi nedeniyle çek iptali istemine yöneliktir.
TTK.'nun 818/1-c madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline aittir. Böyle bir iddiaya sahip keşideci, elinden rızası hilafına çıkan, bir başka anlatımla imzasını içeren ve fakat kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahiptir. Diğer yandan, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprağının tedavüle çıkmış sayılmayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında, çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle boş çek yaprağına dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmadığı kabul edilmelidir.
Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayii olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. TTK’nun 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayii nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı hamile ve lehdara aittir. Somut olayda da davacının aynı zamanda hamil olduğu anlaşılmıştır.
TTK.md.762'de öngörülen ilanlar birer hafta ara ile Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırılmış, ilan süresince müracaat eden olmamıştır. İlan süreleri ile çekin keşide tarihine göre beklenmesi gereken yasal süre beklenmiştir.
Beliren durum karşısında, dava konusu kıymetli evrak vasfındaki çekin iptaline karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, ....... bank A.Ş ...... Şubesine ait ...... nolu keşide yeri İstanbul olan 30/09/2017 tarihli 150.000,00TL bedelli çekin TTK.'nun 818/s.maddesi yollaması ile TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Davanın niteliği itibari ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Karar kesinleştiğinde gider avansının iadesine,
Dair davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde istinaf yolu açık istinaf başvuru merciide mahkememiz olmak üzere alenen verilen karar usulen ve açıkça okunup anlatıldı05/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.