T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/400 Esas
KARAR NO: 2021/754
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/07/2020
KARAR TARİHİ: 05/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle ve davalı şirketin talebi üzerine şablon kalıp hazırlanarak üretilen numune kumaşlar, davalı şirketin talep ettiği şekilde teslim edildiğini, aynı zamanda yapmış oldukları işe ilişkin fatura ve sevk irsaliyeleri tanzim edilerek davalı şirkete tebliğ edildiğini, düzenlenen faturalar davalı tarafından sürekli olarak iade edilerek borçtan kaçmaya çalıştıklarını, davalı şirketin talep ettiği şekilde yapılmış olan işe ilişkin 18.02.2019 tarih ......... fatura no.lu 2.124,00 Euro bedelli ve 19.09.2019 tarih ........ no.lu 1.416,00 Euro bedelli şablon e-faturaları davalı şirkete tebliğ edildiğini, kesilen bu faturaların davalı tarafından kabul edilmeyerek, 16.03.2019 tarih .......... nolu ve 16.03.2019 tarih ........ no.lu iade faturaları düzenlendiğini, bunun üzerine tekrardan 15.04.2019 tarihli ......... ve 16.04.2019 tarih ........ no.lu faturalar düzenlendiğini, davalı tarafından 15.04.2019 tarih ........ ve 15.04.2019 tarih ......... no.lu iade faturaları düzenlendiğini, bu iade faturaları üzerine 06.05.2019 tarih ........ ve 06.05.2019 tarih ........ no.lu faturaları düzenlediğini, davalı tarafından 06.05.2019 tarih ......... no.lu ve 06.05.2019 tarih ........ nolu iade faturaları düzenlendiğini, bunun üzerine 16.05.2019 tarihinde KEP üzerinden 06.05.2019 tarih .......... no.lu ve 06.05.2019 tarih ....... ndu iki adet faturanın kabul edilmediğini ve defter ve kayıtlara alınmayacağını bildirdiklerini, yapılan bu bildirimden sonra davalı şirket tarafından Kocaeli ......... Noterliği ........ yevmiye numaralı 10.06.2019 tarihli ihtarnamesi gönderildiğini ve faturaların tüm içeriğine itiraz ettiklerini, davalının baskı siparişi verdiği desenlerin standart desenler olmadığımı, çizgi genişlikleri, renkleri ve diğer özellikleri davalı şirket tarafından belirlenerek talebe göre hazırlanan özel desenler olduğunu, bu nedenle yapılan baskı için hazır kalıplar kullanılmadığını, davalıya özel şablon hazırlandığını, ancak davalı şirket daha sonra hazırlanan ve teslim alınacağını bildirdiği şablonlara ilişkin faturaları kabul etmeyerek ödemeden kaçındığını ve 3.540,00.Euro borcu ödememesi üzerine Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını beyan etmiştir. Netice ve talep olarak; davalının Büyükçekmece ......... İcra Müdürlüğü'nün .......... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından düzenlenen ........ ve ......... no.lu faturaların iadesi için ......... ve ...... nolu faturaları düzenlendiklerini, bunlara karşılık davacı tarafından düzenlenen ........ ve ....... — nolu — faturaların iadesi için ......... ve ....... no.lu faturaları düzenlendiklerini, bunlara karşılık davacı tarafından düzenlenen ......... ve ....... modu faturaların iadesi için ......... ve ......... no.lu faturaları düzenlendiklerini ve davacı tarafından reddedildiğini, Kocaeli .......... Noterliği ......... yevmiye numaralı 10.06.2019 ihtarname ile davacı tarafından düzenlenen ....... fatura no.lu 19.02.2019 tarih ve 1.416,00.Euro bedelli ve ........ fatura no.lu 18.02.2019 tarih 2.124,00.Euro bedelli faturaların tüm içeriğine itiraz edildiğini, ve faturalarda bahsi geçen kalıpların kendileri tarafından sipariş edilmediğini ve faturalarda bahsi geçen malların teslim edilmediğini ihtar ettiklerini, aralarında yazılı bir sözleşmenin olmadığını, kumaş basımı konusunda görüşme yapıldığını, ilk görüşmede desen vb. konularda anlaşıldığını, sipariş aşamasına gelindiğinde davacı taraf siparişi yapmayı kabul etmediğini, bu nedenle davacı tarafından siparişi alnıp üretimi yapılan bir ürünün olmadığını, buna rağmen üretimde kullanılan kalıpların bedelini talep ettiklerini, üretimin davacı tarafından kabul edilmeyerek yapılmaması nedeni ile üretimde kullanılacak olan kalıp bedellerinin parasını ödemeyi kabul etmediklerini, beyan etmiştir. Netice ve talep olarak; davanın reddine, davaya konu icra takibinin iptaliyle haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatılması sebebiyle %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata malıkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafça yükletilmesine karar verilmesini, talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Şablon kalıp hazırlanarak üretilen numune kumaşların teslim edilip edilmediği, düzenlenen faturaların iade edilmesinde davalının haklı olup olmadığı, sipariş alınarak üretim yapılan ürün olup olmadığı, üretimde kullanılan kalıp bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Büyükçekmece ......... İcra Müdürlüğü'nün ........ Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 3.540,00Euro asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapmak üzere bilirkişiden rapor alınmıştır.Alınan bilirkişi raporuyla taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının cari hesap alacağının bulunduğu, davacının, davalıya düzenlemiş olduğu 06.05.2019 tarih ....... no.lu 2.124,00.Eur tutarlı fatura ve 06.05.2019 tarih ......... nolu 1.416,00.Euro tutarlı faturaların her iki taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, dosyaya sunulmuş olunan davalı şirkete ilişkin Mayıs/2019 dönemi Ba beyannamesinde (2) belge sayısı ile KDV hariç 17.898,00.TL tutarında beyan edilmiş olduğu ve aynı şekilde davacı şirkete ilişkin Mayıs/2019 dönemi Bs beyannamesinde (2) belge sayısı ile KDV hariç 17.898,00TL tutarında beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği, bu bakımdan davacı tarafından düzenlenen faturaların her iki taraf yasal defter kayıtlarında ve Ba-Bs beyanlarında mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Tekstil yönünden, davacı ve davalı arasındaki ana anlaşmazlık konusu özetinin, davalı tarafın, muhtelif desenler için, davacı tarafa şablon (kalıp ) açtırması, ancak sürekli sadece küçük miktarlarda üretim yaptırmak istemesi, küçük miktarlardaki siparişlerin tekrarlanması, işletme açısından özellikle de davacı açısından kar sağlayan bir durum olmaması nedeniyle, davacının, davalı tarafından özel olarak açtırılan şablon (kalıp) maliyetlerini, davalıya yansıtması ve davalının bu durumu kabul etmemesi hususu
olduğu görülmektedir. Taraflar arasında, numune hazırlanması, basım işlemleri, seri imalatın yapılması, fiyatlandırılması hususlarında dosya kapsamında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmamaktadır. Dosya kapsamında mevcut olan, davacının davalı tarafa tanzim etmiş olduğu ........ numaralı irsaliyeler ile, 03.12.2018-26.02.2019 tarihleri arasında numune sayılabilecek küçük miktardaki kumaşlara baskı dahil olmak üzere işlem yaptıkları ve davalıya sevk ettikleri görülmektedir. .......... numaralı 19.02.2019 tarihli toplam 1416 Euro tutarlı fatura ile ......... numaralı, 18.02.2019 tarihli, toplam 2124 Euro tutarlı kalıp faturalarının davalıya tanzim edildiği, davalı yetkilisi .......... in davacı şirket yetkililerinden ..........'ye ekteki desenlerin onaylandığını, her bir varyant için numune basılması gerektiğini, davalı şirket yetkilisi ..........'nun davacı şirket yetkililerinden ..........'ye kalıp açılması yönünde bilgi verdiği ve ayrıca ilk etapta 1000 kg kumaş basımı için davalıya sipariş verebileceklerini, ancak daha sonra 30 kg kadar kumaşın basılmasını istediği, davalı şirket yetkilisi ..........'in 30 kg kumaş basımı için sipariş verdiği, davacı şirket yetkilisi, ...........'in bu miktardaki bir üretimi gerçekleştiremeyeceklerini, ancak 10- 15 basabileceklerini, bunun da fiyatının 8 euro/m olabileceğini, davalı şirket yetkilisi ..........'in davacı şirket yetkilisi .........'e şablonlar için kesilen faturaların ödemeye alınacağını ve şablonların kendilerine gönderilmesini istediği, mail ile belirtildiği ekte sunulu delillerden anlaşılmıştır.
Davacı şirketin 23.231,25.TL tutarındaki alacak iddiasının, davalı şirket tarafından, davacı şirkete düzenlenen 06.05.2019 tarih .......... no.lu 2.124,00Euro ve 06.05.2019 tarih .......... nolu 1.416,00Euro tutarlı red/iade faturalarından kaynaklandığı, söz konusu faturaların, davalı şirketin kendi yasal defterlerinde kayıtlı olmasına mukabil davacı şirket yasal defterlerine kaydedilmediği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda ve ek raporda da belirtildiği üzere; tekstil sektöründe özellikle baskı işlemlerinde, numune hazırlanması, önemli ölçüde emek maliyet, zaman gerektirir Hazırlanan her bir numune kendine özel bir çalışma ve maliyet içerir. Öteden beri bu sektörde alışılagelmiş durum, numunelerin yapılması için gerekli ön hazırlık maliyetleri, (desen hazırlanması kumaş tedariki, model hazırlanması v.s) gibi yüksek miktarlardaki siparişler haricinde numuneyi hazırlattıran tarafa fatura edilir. Numune aşamasındaki kalıp maliyetleri, daha sonra o işletme için uygun olan seri imalat miktarına uygun bir sipariş alındığında, verilen seri üretim fiyatından düşülerek fiyatlandırma yapılır. Bu miktarlar işletmeden işletmeye küçük farklılıklar gösterebilir. Ancak ortalama 800- 1000 kg siparişte veya 2000-3000 metre lik bir siparişte, çok renkli olmayan şablon maliyetleri siparişi veren müşteriye yansıtılmayabilir, tolere edilebilir. Şayet uygun seri imalat siparişi herhangi bir nedenle gerçekleşmemiş ise, o modele, desene ilişkin açılan şablon maliyetleri, numuneyi hazırlattıran tarafa yansıtılır ve hazırlanan kalıplar faturalandırılarak hazırlattıran tarafa iade edilmek durumundadır. Çünkü açılan her bir kalıp kendine özeldir. Başka bir desen dizaynında kullanılamaz. Numune hazırlanması, sık sık küçük miktarlarda üretim yapılması, davalı ve davacı tarafa kâr sağlayan bir durum olmadığı, öngörülebilir bir durumdur. Davacının işbu davada kalıp faturalarını kârlılık sağlayan miktarda bir sipariş gerçekleştirme imkânı bulamadığı için hazırladığı özel desen şablonlarını, davalıya fatura ettiği görülmektedir. Tüm bu değerlendirmeler göz önüne alındığında, davacının hazırlamış olduğu kalıp faturalarını davalıya yansıtmasında haklı olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı tarafın özel olarak numune basma ve üretme yükümlülüğünün bulunmaması, şablon kalıpların numune kumaşlar için özel olarak üretilmesi, söz konusu faturaların her iki tarafın delil niteliğini haiz ticari defter ve belgeleri ile BA/BS formlarında kayıtlı olması, alınan bilirkişi raporu ve ek raporun dosyada mevcut delillerle desteklendiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; asıl alacağın 3.540,00 Euro olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Büyükçekmece ......... İcra Müdürlüğü'nün ........ Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 3.540,00Euro asıl alacak üzerinden İPTALİNE, 3.540,00Euro asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca 1 yıl vadeli Euro cinsi mevduatlara uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanarak DEVAMINA,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 4.646,25TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.586,92TL ilam harcından peşin alınan 280,58TL harcın mahsubu ile bakiye 1.306,34TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı tarafından sarf edilen 1.600,00TL bilirkişi ücreti, 60,50TL posta masrafı, 54,40TL başvuru harcı, 280,58TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 1.995,48TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2021
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır