T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/481
KARAR NO: 2022/32
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/01/2017
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 31/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Hollanda'dan Türkiye'ye taşınacak dava dışı sigortalı .......... Kimya Endüstri Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. firmasına ait emtianın taşıma risklerine karşı davacı tarafından .......... numaralı nakliyat abonman sigorta poliçesi ile teminat verildiğini, taşımanın davalı ......... Paket Servisi Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması tarafından üstlenildiğini, sigortalı beyanına göre Hollanda'dan yüklenen 15.063,20-EUR değerindeki emtiadan değeri olan 2.896,00-EUR'luk kısmının nakliyeci tarafından kaybedildiği ve davalının da icra dosyasına verdiği itiraz dilekçesinde bir yükü taşıma esnasında zayi edildiğini beyan ettiğini, davacının %10 bedel artışı ile 10.447,81-TL tazminat ödediği; ancak %10 bedel artış farkı düşülerek 3.500,54-TL tazminatın davalıdan talep edildiğini, davacının ödemesinin 22/02/2016 tarihli olduğunu, TTK m.1472/1 gereği davacının sigortalısına halef olduğu ve davalılardan talepte bulunduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zayi olan yükü, Hollanda'daki ....... göndericisine ve davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı .......... Kimya Endüstri Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne bildirildiği ve dava dışı alıcıya 23/03/2016 tarihinde 1.975,36-TL ödendiğini, davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalısına kaybolan emtia bedelinin yenisi için 10.447,81-TL ödeme yaptığı ve faiz işlediğinden 10.562,02-TL'nın ödenmesini istediğini ancak gönderilen taşımanın uluslararası hava yolu taşıması olduğu, Türkiye'nin de tarafı olduğu Montreal Sözleşmesi hükümleri uygulandığı ve sözleşme hükümlerine göre taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğunu, 100,00-USD karşılığında nakliyat emtia sigortası yaptırıldığını, Hollanda'dan yüklenen yüklerden iki kabı alıcısına teslim ettiği ve bir kabın kaybedilip teslim edilemediğini, Uluslararası Montreal Sözleşmesinin 22/3 maddesinde, kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunulmadığı ve ilave bir ödeme yapılmadığı müddetçe kargonun hasara uğraması ve kayıp edilmesi durumunda taşıyıcının sorumluluğunun kilogram başına 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğu hüküm altına alındığını, gönderen firma tarafından üç kap içindeki emtianın ne olduğu, üç kap emtianın ağırlığı 125 kg olduğu belirtildiğini, üç kabın aynı ağırlıkta olduğunun kabulü halinde kayıp edilen paletin brüt ağırlığının 41,67 kg olduğunu, 708,38-TL Özel Çekme Hakkı karşılığı olduğunu, gönderilen .......... Kimya firmasıyla görüşülerek 653,73-USD karşılığı 1.975,36TL'nda mutabık kalındığını,23/03/2016 tarihli ........ numaralı 1.975,36-TL tutarlı e-fatura kaşide edildiği ve müvekkil şirket tarafından gönderilene ödendiğini, davacı şirketin hasarın ödemesine ilişkin sigorta ekspertiz raporuna dayanması gerektiğini, dosyada sigorta ekspertiz raporuna ilişkin bir belge sunulmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava taşıma sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizin ....... esas ........ karar sayılı dosyasında yargılama yapılmış olup; mahkememizin " Davacı sigorta şirketi poliçeye istinaden ödenen miktarın rücunu icra takibine konu ettiğinden rücua tabi alacağın olup olmadığı ,varsa tazminat miktarı ,taşımacının sorumluluğu noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyet raporunda Hollanda'dan Türkiye'ye taşınacak dava dışı sigortalı .......... Kimya Endüstri Ürünleri Sanayı ve Ticaret Ltd.Şti , firmasına ait emtianın taşıma risklerine karşı davacı tarafından .......... numaralı nakliyat abonman sigorta poliçesi ile teminat verildiği, Sigortalı beyanı göre Hollanda'dan yüklenen 15.063,20 EURO değerindeki emtiadan değeri 2.896 EURO luk kısmının nakliyeci tarafından kaybedildiği ,yükün taşıma esnasında zayi edildiği, Davacı sigorta şirketinin %10 bedel artışı ile 10.447,81 TL tazminat ödediği , 22.2.2016 tarihli ödemeden dolayı TTK m.1472/1 gereğince halefiyet ilkesi gereğince ödediğinin rücu unu talep ettiği , 1999 yılında Montreal konvansiyonu gereğince taşıcının sorumluluğu azami sorumluluk üst limiti taşınan kargonun ağırlığı kadar olup 2009 tarihi itibariyle kg başına 19 SDR olarak uygulandığını , Buna göre 125 kg 3 kap 41.67 kg olduğunu söyleyerek karar tarihindeki SDR kur üzerinden işlem yapılması gerekti mütalaa edilmiştir. Sonuç olarak sınırlı sorumluluk esası ile Montreal Konvansiyonu gereğince davalının hasardan sorumluluğunun kabulü ile 1 SDR=8,54TL, 19SDR*41,67Kg= 791,73*8,54=6.761,37TL, Olarak davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuş,likit alacağın haksız inkarı nedeniyle inkar tazminatı da belirlenen miktar üzerinden kabul edilmiş," şeklindeki gerekçeye göre hüküm kurulmuş olup, iş bu karar davalı tarafından istinaf edilmekle; İBAM 14. HD'nin ........ Esas, ......... Karar sayılı ilamıyla; "Davalı yan gerek takibe itirazında gerekse davada savunmalarında, dava dışı sigortalıya kayıp eşya nedeniyle sorumlu oldukları tutarın (1.975,36 TL olarak) navlun fatura alacağından mahsubu ile ödediğini ileri sürerek, dava dışı sigortalının dolayısıyla sigortalının halefi olan davacı sigortacının dava ve talep edebileceği sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmüştür. Ancak ne mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ne de mahkeme gerekçesinde bu husus değerlendirilip tartışılmamıştır. Bunun dışında yine davalı savunması kapsamında kayıp edilen ürünün belli olduğu, bu ürünün bürüt ağırlığının sektör bilirkişisi tarafından tespiti ile sorumluluğun Montreal konvansiyonu hükümleri uyarınca belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüş, bu husus gerek mahkemece hükme esas alındığı anlaşılan bilirkişi raporunda, gerekse mahkeme gerekçeli kararında tartışılmadığı gibi araştırılmamış, toplam taşınan üç kap eşya dikkate alınıp, toplam bürüt ağırlık üçe bölünmek suretiyle sonuca gidilmiştir. Kayıp eşya belli olması halinde, Montreal konvansiyonu hükümleri uyarınca kayıp eşyanın bürüt ağırlığının tespiti ile bu ağırlık esas alınarak taşıyıcının sınırlı sorumluluğu değerlendirilmelidir. Davalı tarafın savunma gerekçesi ve delilleri tartışılarak yeniden karar verilmek üzere mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Mahkememizce İBAM ........ HD'nin kararı, dosyaya sunulan tüm belge ve kayıtlarla birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş oldukları 14/10/2021 tarihli raporlarında; Dava konusu rücuen tazminat talebine konu olan zayiinin davalının sorumluluğundaki hava yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin taraflar arasında çekişmesiz olduğunu, zayi olan emtia bedelinin 2.896.00EURO olduğu, Poliçe kurundan gerçek tutarı karşılığının 9.848.01TL olduğunu, meydana gelen zarardan dolayı davalı taşıyıcının Montreal Konvansiyonu 22/3 maddesi gereği sorumluluk sınırının 475,00SDR olarak tespit edildiğini, davacının, Sayın Mahkemece karar tarihinde hesap edilecek olan 475,00SDR'nin TL cinsinden karşılığı olan sorumluluk sınırı kadar tutarı, davalı taşıyıcı ve takip borçlusundan, halefiyet gereği rücuen talep edebileceğini, davacı sigorta şirketinin Bakırköy ........ İcra Dairesi nezdinde ........ Esas sayılı dosyası ile başlatmış olduğu takibin asıl alacak tutarı olarak hesap edilecek üst 475.00SDR karşılığı kadar yerinde olduğu, hesap edilecek bu tutara ödeme tarihi olan 22.02.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2/2 maddesi gereği, avans faizi oranında faiz talep edebileceğini belirtmiştir.
Mahkememizce Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı takip dosyası incelenmiş, incelenmesinde alacaklısının........ Sigorta A.Ş. (........ Sigorta Anonim Şirketi ile birleşmiştir), borçlusunun ...... Kargo Taşımacılığı Anonim Şirketi olduğu, 10.282,18TL üzerinden icra dairesinde icra takibi açıldığı, davacının davasını açmasında hukuki yararının olduğu, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, dava ve cevap dilekçeleri, taraf vekillerinin mahkememiz huzurundaki beyanları, dosya arasına alınan Bakırköy ......... İcra Müdürlüğünün ......... Esas sayılı takip dosyası ve tüm kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporuna göre emtianın brüt ağırlığı tespit edilmiş, Montreal Sözleşmesine göre 19 SDR üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu hesaplamanın hesaplama tarihindeki kur üzerinden yapılması durumunun yüksek yargı kararlarına göre doğru olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının sigortalısına yapmış olduğu ödeme tarihinin 22/02/2016 olduğu, sigortalının navlun faturasını 23/03/2016 tarihinde düzenlemiş olduğu, davalı borcundan düşmüş olduğu ve bu faturanın ödeme tarihinden sonra düzenlenmiş olduğu göz önüne alınarak bu bedelin hesaplanan ücretten düşülmesine karar verilerek, mahkememizce verilen ilk kararın İstinaf Mahkemesince tamamen kaldırılmasına karar verildiği de göz önüne alınarak davanın kısmen kabulü ile Bakırköy ........ İcra Müdürlüğünün ......... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 7.872,65TL üzerinden devamına, alacağın likit ve hesaplanabilir olduğu kanaatine varıldığından icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile Bakırköy ......... İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 7.872,65TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- 7.872,65TL %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 537,78TL ilam harcından peşin alınan 124,19TL harcın mahsubu ile bakiye 413,59TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 31,40TL Başvuru Harcı, 124,19TL Peşin Harç olmak üzere toplam 155,59TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 4.600,00TL bilirkişi ücreti, 224,00TL posta masrafı olmak üzere toplam 4.824,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 3.693,54TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarf edilen 61,40TL'den kabul red oranına göre hesaplanan 14,38TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.409,53TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
9-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/01/2022
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.