T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/621 Esas
KARAR NO: 2023/58
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2020
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.... Köprüsü ve.... Otoyolu’nun işletmesinin davacı şirket tarafından yürütüldüğünü ve davalı/borçlu şirkete ait ...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...., plakalı araçlarca, işletme hakkı davacı-alacaklı müvekkil şirkete ait otoyoldan 07/09/2016-03/11/2018 tarihleri arasında (... , ... , .... ..., ... vb. istasyonlardan) ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, davalı-borçlu şirkete ait araçların otoyolu kullandığı anlarda .... hesaplarının müsait olmadığını, takdir edileceği üzere ... hesabını müsait tutmanın ve geçiş ücretini ödemeye yetecek kadar bakiye bulundurmanın davalı-borçlu şirketin sorumluluğu olduğunu, davalı-borçlu şirketin ... hesabını müsait tutmayarak davacı-alacaklı müvekkil şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuru ile ihlal ettiğini, davalı-borçlu şirketin kendi ihmal ve kusurunun neticesini davacı-alacaklı müvekkil şirkete yüklemeye çalışmasının kabul edilemez olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı-borçlu şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müd.’nün ...E.sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, davalı borçlu tarafından yapılan borcun tamamına, faize ve yetki itirazı sonrası Bakırköy ....İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası kanalı ile davalı-borçluya 12/09/2019 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğini, davalı borçlunun 18/09/2019 tarihinde borcun tamamına, faize ve faiz oranına itirazı sonrası takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlu şirketin borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü fer’ilerine ilişkin itirazlarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemlerin, 6001 sayılı ...’nün hizmetleri hakkında Kanuna uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulamasının hukuka uygun olduğunu, ihlalli geçiş yapan araç sahibinin birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak müvekkili şirkete ödeme yapılabilecek kanalların açık olduğunu, davacı alacaklı şirketin gerek 6001 s. Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, iddia ederek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı ... %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı şirketin, dava dilekçesinde plaka numaraları ile belirtilen araçların ücret ödemeksizin ihlalli geçiş yaptıkları belirtilen araçların ilgili tarihlerde maliki olduğu fakat “uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi” ile kiralandığını ve kiracılara teslim edildiğini, işbu kira sözleşmeleri ve tutanakları ile birlikte müvekkili şirketin, araçla ilgili ekonomik ilişkisinin kalmadığını, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten ve fiili tasarrufta bulunma hakkına sahip olanın müvekkili şirket değil, kiracı şirket olduğunu bu nedenle zarardan sorumlu tutulacak olanın da yine kiracı şirket olacağını, yine ilgili araçların ... sistemlerinin kiracı şirketler tarafından karşılanmasının kiracı şirketlerin sorumluluğunda olduğunu, Yargıtay’ın emsal kararlarında da, uzun süreli kiralama halinde oluşacak zararlardan kayden malikin değil kiracının sorumlu olacağının kabul edildiğini yine aynı mahiyette müvekkiline yöneltilen bir davada, taraflarınca temyiz edilmesi nedeni ile yapılan temyiz incelemesinde Yargıtay ....Hukuk Dairesinin 16/01/2013 tarih, ....E. Ve ... Karar sayılı ilamında uzun süreli kiralama hallerinde aracı elinde bulunduranın işleten sayıldığı, görüşünün benimsendiğini yine davacı yanın açmış olduğu Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E.ve ....karar sayılı kararında da görüleceği üzere; uzun dönem araç kiralama sözleşmesi kapsamında aracı kiralayanın hukuki ve cezai sorumluluğu olmadığının ortaya konduğunu, iş bu davanın uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin taraflarına ihbarının talep ettiğini, açıklanan nedenlerle, iş bu davanın cevap dilekçesinde listesi verilen kiracılara ihbarının yapılmasının, uzun dönemli araç kiralama sözleşmesine konu araçlar nedeni ile doğan ihlalli geçişten dolayı açılmış bulunan iş bu davanın kendileri yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davaya konu araçların ihlalli geçişi nedeniyle davalı şirketin borcunun bulunup bulunmadığı, OGS-HGS bakiyesinin bulunup bulunmadığı, alacak miktarı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın davalı şirket aleyhine ilamsız icra takibi açıldığı, davacının davasını açmasında hukuki yararının olduğu, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı ...Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2018/1124 esas, 2021/347 karar sayılı ilamı)
Davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, davalıya ait HGS ve OGS bilgilerinin dosyada bulunduğu, araç malikinin sorumlu tutulması gerektiği değerlendirilmekle hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre de araçların belirtilen tarih ve saatlerde davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan geçtiği sistem kayıtları ve görüntüleri ile sabit olduğu hesap bakiyesi yeterli olduğu halde tahsilat yapılamayan araçlara yönelik ihlalli geçişlerin mahsubu ile ek rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile likit alacak yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 1.327,72TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 265,54TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 90,69TL ilam harcından peşin alınan 103,44TL harcın mahsubu ile bakiye 12,74TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 54,40TL Başvuru Harcı, 103,44TL Peşin Harç olmak üzere toplam 157,84TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.560,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 341,95TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.560,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.218,04TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 2.000,00TL bilirkişi ücreti, 550,00TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.550,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 558,96TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
8-Davalı tarafından sarf edilen 143,55TL posta masrafının kabul red oranına göre hesaplanan 112,08TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davalı üzerine bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.327,72TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.729,35TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
11-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır