T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/921 Esas
KARAR NO: 2022/178
DAVA: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ile imzalanan üye işyeri sözleşmesi kapsamında, davalı bankanın ......... Şubesinde ........ IBAN numaralı pos hesabı ve pos cihazı bulunduğunu, 05.08.2020 tarihinde 2.450,00-TL tutarında müvekkilinin iş yerindeki pos cihazından şifre girilmek suretiyle harcama yapıldığını, harcamanın gerçekleştiği kartın sahibi, ilgili harcamanın bilgisi ve rızası dışında gerçekleştiğini söyleyerek Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu, davalı bankanın, sözlü olarak taraflarına bu sebepleri bildirerek hesap üzerine bloke koyduklarını, pos cihazına ait terminal işlemlerini durdurduklarını belirttiğini, savcılığın müvekkilinin hesapları ve pos cihazı üzerinde herhangi bir bloke kararı vermemiş olmasına rağmen; davalı bankanın kendiliğinden ve keyfi bir tutum içerisinde bloke koyduğunu ve terminal işlemlerini durdurduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan edinilen bilgiye göre; soruşturmaya konu olayların müvekkil ile alakalı olmadığı ve yine herhangi bir tedbir veya kısıtlama kararı olmadığını taraflarına bildirdiğini, bunun üzerine talepleri doğrultusunda savcılığın bu durumu müzekkere İle davalı bankaya bildirdiğini, davalı bankanın tek taraflı olarak üye iş yeri işlemlerini kısıtlamasının herhangi bir haklı ve kabul edilebilir bir sebebi olmadığını, davalının keyfi bir tutum içerisinde müvekkilini zarara uğrattığını, Başsavcılık tarafından davalı bankaya müzekkere gönderilmesine rağmen davalının hesaplardaki kısıtlamayı ısrarla kaldırmadığını, bunun üzerine Beşiktaş ........ Noterliği'nden davalıya $ Kasım 2020 tarih ve ........ yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini ancak davalı bankanın yine kısıtlamayı kaldırmadığını ve hatta bu ihtarnameye de cevap vermediğini, davalının müvekkil şirketin pos cihazının terminal işlemlerini 05.08.2020 tarihinden beri durdurması sebebiyle müvekkil şirketin başka bankalarla pos cihazı almak için iletişime geçtiğini, ......... Bank'ın, müvekkili şirkete pos cihazı verdiğini ancak cihaz açıldıktan bir kaç gün sonra davalının havuz sistemine bildiriminden ve davalının müvekkilini kara listeye almasından ötürü ....... bank'ın cihazı kapattığını, müvekkilinin pos cihazı olmadığından müşteriler müvekkil şirketi tercih etmediğini, bu çerçevede davalı bankanın müvekkilinin ticari hayatının devamını imkansızlaştırdığı ve müvekkilini ticari olarak itibarsızlaştırdığını, müvekkilinin, davalı banka yüzünden, hiçbir bankadan pos cihazı alamadığından işleri inanılmaz ölçüde düştüğünü, çok ciddi gelir kaybına uğradığını ve uğramaya devam ettiğini beyan ederek alacak tutarının ve alacağa işleyecek ticari faizin bilirkişi incelemesi sonucunda kesin olarak belirlenmesini, davalının eylemi nedeniyle takriben verilecek talep artırım dilekçesi ile arttırmak ve eksik harcı ikmal etmek üzere şimdilik 1.000,00-TL belirsiz maddi zararın işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tazminini, TR ........ IBAN numaralı pos hesabı üzerine davalı bankaca konuşmuş blokenin kaldırılmasını, müvekkili şirketin kara listeden çıkarılmasını, diğer bankalara bu hususun bildirilmesini, TR .......... IBAN numaralı pos cihazının açılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, banka sistemlerinin 7-24 saat hareketliliğini inceleyen birimler tarafından yapılan inceleme üzerine; davacının kullanmış olduğu pos cihazı üzerinden yani .......... ve ......... Adi Ortaklığı adına kayıtlı davacı ........ adlı üye iş yerinden 05.08.2020 tarihinde detayları verilen işlemlerin sahte kart ile yapıldığına dair bilginin müvekkil bankaya ulaştığını, BKM (Bankalar Arası Kart Merkezi) Sahtecilik/Dolandırıcılık Kayıtları Detay Bilgileri-........ raporunda bu hususun yer aldığını, banka tarafından üye iş yerleri ile yapılan sözleşmenin ilgili maddesinde açıkça yer aldığı üzere pos makinesinin usulsüz kullanımı ile oluşacak zararın üye iş yeri tarafından ödeneceği taahhüt edildiğini, ihbar üzerine üye işyeri işlemleri incelenmesi için firma hesapları geçici blokelendiğini ve firmadan şube kanalı ile bilgi/belge talebinde bulunulduğunu, nitekim şu an için davacının söz konusu zarardan sorumlu olması gerektiği aşikar olduğu gibi, bankanın bloke koyma hakkının da bu kapsamda olduğu aşikar olduğunu, ayrıca bankanın alacağını ve zararını garanti altına almasının dayanağını teşkil eden diğer bir hükmün yine Üye İş Yeri Sözleşmesi'nin 13. Maddesi gereği ve diğer ilgili kanun hükümleri ile de sabit olduğu üzere "bankanın rehin, takas, mahsup ve virman" hakkı bulunduğunu, talep edilen imzalı slip örnekleri davacı firma tarafından sunulamadığından firma hesabına uygulanan bloke kaldırılamadığını, işbu hususa binaen davacının görev ve sorumluluklarını yerine getirmediği gibi huzurdaki davayı ikame etmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, işbu hususa binaen davacının müvekkili bankadan tazminat talebinde bulunmasının da hiçbir haklı gerekçesi bulunmadığını, müvekkili banka kayıtlarına göre sahte kartla yapılan para çekme işlemleri 05.08.2020 tarihinde biri saat 15:10'de 2.500,00-TL'lik işlem ve aynı gün 2 dk sonra yani 15:12'de yapılan 2.450,00-TL'lik işlem olduğunu, işbu işlemlerin inceleme ve değerlendirmesi - belirtilen nedenle yapılamadığını, davacının söz konusu usulsüz işlemler nedeni ile sorumlu olacağı da yine sözleşme hükümleri ile imza altına alındığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan blokenin kaldırılması, pos cihazının açılması, alacak ve maddi zararın tahsili istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesi kapsamındaki davacı tarafından kullanılan pos cihazından yapılan harcama nedeniyle kart sahibi tarafından suç duyurusu üzerine hesaba bloke konulmasının ve terminal işlemlerinin durdurulmasının haklı olup olmadığı, bu kapsamda davacının uğradığı zararın bulunup bulunmadığı, diğer bankalara blokeye ilişkin bilgilendirme yapılmasının hukuka uygun olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Davalı bankanın Üye İşyeri Sözleşmesini bila tarihinde imzalayan davacı ........ – ......... ve ortağı adi ortaklığı ile akdedildiği, söz konusu sözleşme kapsamında davacı ait davalı bankanın ........ şubesi nezdindeki TR.......... iban nolu POS hesabı ve POS cihazı tahsis edildiği, imzalanan Üyelik Sözleşmesi ve Bankaların bilgi sistemleri ve bankacılık hizmetleri hakkındaki yönetmelik hükümlerine göre; Üye İşyeri,
•Sahte işlem kabul edilmemesi, fiktif işlem gerçekleştirilmemesi, Üye işyerindeki POS’un işyeri faaliyetleri dışında kullanılmaması, POS cihazının, üye işyeri sahibine, çalışanlarına veya 3.şahıslara finansman yada çıkar sağlamak amacıyla kullanılması T.C. Kanunlarına göre aykırı olup, aksi durumda Üye İşyeri anlaşmasının sonlandırılması, kart kabul yetkisinin veya POS tahsis koşullarının değişimine yol açabileceği, Kart sahibi olan finansal kuruluş kendisine yapılan ihbar doğrultusunda sahte işleme ilişkin tüm bilgileri kartlı sistem kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür. Üye işyerinin kart kabul kurallarına uygun davranmaları sahte ve kayıp, çalıntı kart ile ya da kart hamilinin bilgisi ve rızası dışında gerçekleştirildiğinden şüphe ettikleri işlemlere izin vermemeleri ilgili mevzuat ve imzalanan üye işyeri sözleşmesinde beyan edildiği,
•Kart hamili, finansal kuruluşuna itirazını iletir. Kart sahibi finansal kuruluş bu itirazı işyeri finansal kuruluşuna yönlendirir. Üye işyeri finansal kuruluşu ilgili itirazı Üye işyerine sunar ve işlem belgelerini talep eder. Üye işyerine finansal kuruluşunca tanınan süre dahilinde, kart hamili itirazının reddine dayanak teşkil edecek geçerli bilgi ve belgeler iletilmediyse, yeterli değil ise itiraz edilen tutarın sorumluluğu üye iş yerine aittir.
•İmzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi gereğince, POS hizmeti alan gerçek ve tüzel kişilerin (üye işyeri) uymakla yükümlü oldukları 5464 Sayılı Banka kartları ve kredi kartları kanunun hükümlerinden,
•Fiktif İşlem Gerçekleştirilmemesi, POS cihazları, banka kartları veya kredi kartlarının amaç dışı kullanılması suretiyle yapılan muvazaalı işlemler fiktif işlem olarak kabul edilir. Üye İşyerinde yapılan bu türden işlemleri tespit eden Bankalar Türkiye bankalar birliği bünyesinde oluşturulan değerlendirme komitesine bildirilir. Komitenin değerlendirmeleri sonrasında fiktif işlem gerçekleştiren üye işyeri POS cihazları (1) bir yıl süre ile kapatılması ve üye işyerinin sözleşmesinin fesh edilmesi yaptırımları ile karşılaşabilir.
•İşlemlerin gerçekleştirildiği fiziki POS hangi üye işyerine kayıtlı ise ilgili chargeback riskinde de o işyeri sorumludur.
Somut olayda; dava dışı kart hamili ......... ’nin ......... nolu kredi kartından 05.08.2020 tarihinde yapılan 2.450,00 TL’lik harcamaya ait şifrenin cep telefonuna gelmesi sonrasında kart bankasına bu işlemin bilgisi dışında gerçekleştiğini ve işlemi kabul etmediğini şikayet olarak bildirmesi ve kart bankasının kart hamiline verdiği cevap ile chargeback işlemi başlattığının anlaşıldığı, davalı POS bankası gelen şikayet üzerine üye işyerinden konu ile bilgi talep etmesi sonrasında, davalı bankaya ait POS cihazından 05.08.2020 tarihinde (Şifre girilmek sureti) ile 2.450,00 TL’lik işlem yapıldığını beyan etmiştir. POS bankası beyanı yeterli bulmaması üzerine (kart hamilinin, kart bankasına ve Cumhuriyet Başsavcılığı’na yaptığı şikâyet dilekçesinde) işlemi kabul etmediği ve bilgisi dışında gerçekleşmiş olan işlemin kopyalanmış kart ile yapıldığı, Üye İşyeri bu tür işlemlerden sorumlu olduğu, kimlik tespiti yapmak zorunda ve konuyu POS bankasına bildirmekle yükümlü olduğu), üye işyerinin 5464 Sayılı banka kartları ve kredi kartları yasanın “fiktif işlem gerçekleştirilmemeli” kuralını ihlal ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı banka, Üye İşyerinden konu hakkında verdiği cevaplar ile böyle bir işlemin Üye İşyerindeki POS cihazından yapıldığına kanaat getirmesi sonrası davacı işyerindeki POS terminalini iptal etmek hakkı olduğu, Üye işyerini Türkiye bankalar birliği bünyesindeki oluşturulan değerleme komitesine bildirmekle yükümlü olduğu ve gereğini yaptığı, POS cihazının bağlı olduğu hesap üzerine ne kadarlık bloke konulduğunun tespit edilemediği, işlem tutarı kadar blokenin yeterli olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi raporuna ilişkin itirazlar ve kamera kayıtlarının ve log kayıtlarının incelenmesi suretiyle yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
.......... nolu POS çalışması bulunan davacı firma adına kayıtlı ........ adlı üye işyerinden 05.08.2020 tarihinde yapılan alışveriş işleminin fiziki kartın kullanılması ve karta ait şifrenin POS cihazına başarılı bir şekilde girilmesi suretiyle gerçekleştirildiği, işbu hususun olay anına ait görüntülerin incelenmesi suretiyle de sabit olduğu, görüntülerdeki şüpheli erkek şahsın banka kartını kullanarak ve karta ait şifreyi POS cihazına girerek ilgili harcama tutarındaki işlemi gerçekleştirdiği tespit edildiği, davacı işyerinin POS cihazını kullanımı ile ilgili sözleşmeden kaynaklı yükümlülükleri bulunduğu, şüpheli işlem davacının işyerinde gerçekleştiği ve davalı banka tarafından incelemeye alındığı, bu süreçte davalı bankanın akdedilen sözleşmenin 15.3 maddesine dayanarak Pos cihazını işleme kapattığı ve davacıdan bilgi talep ettiği, bu inceleme sürecinde davacının Pos cihazını kullanamadığı, davacının Bankalar Arası Kart Merkezine bildirim yükümlülüğü bulunmakta olup, bu bildirimin yasal zorunluluk içerdiği, Bu çerçevede; davacı bankanın yaptığı işlemlerin akdedilen sözleşme, genel bankacılık teamül ve uygulamaları çerçevesinde yapıldığı, Bankalar Arası Kart Merkezine yapılan bildirimin yasal dayanağının bulunduğu, bankanın yapılan işlemlerden sorumlu olduğuna dair bir bulgunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davalı bankadan dosyaya gönderilen 26/10/2021 tarihli cevabi müzekkerede, söz konusu şüpheli işlemler nedeniyle mevzuat gereği geçici olarak bloke konulduğunu, yapılan kontrollerde iş yeri için itiraz gelmediğinden hesap üzerindeki blokenin kaldırıldığı belirtilmiş olup blokenin kaldırılması davadan sonra gerçekleştiği için blokenin kaldırılmasına yönelik talep yönünden konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalı banka tarafından gönderilen 30/11/2021 tarihli cevabi yazıda, POS Cihazının kullanılmasına ilişki banka ile davacı firma arasındaki sözleşmenin 03.09.2020 tarihinde sonlandırıldığını, dolayısı ile davacının pos cihazını kullanamamasının herhangi bir bloke veya işlem kısıtından değil davacıyla yapılan pos sözleşmesinin 03/09/2020 tarihinde sonlandırılmasından kaynaklandığını, işbu hususa binaen davacı şirketin davalı bankaya ait POS cihazını kullanabilmesi için davalı banka ile yeni bir sözleşme imzalaması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre pos cihazının açılmasına yönelik talep yerinde görülmemiştir.
Alınan bilirkişi raporlarıyla davalı bankanın, müşterilerine sunduğu bankacılık hizmetleri sebebiyle çalışma koşullarını, sözleşme, bankacılık mevzuatı ve uluslararası uygulamaları kapsamında sözleşme serbestisi ilkesi gereği davacı firma ile davalının çalışma koşullarını iptal haklarının olduğu, alacak, zarar ispatlanamayıp bu taleplerin de reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- ......... Bankası A.Ş ......... Şubesi TR.......... İban numaralı pos hesabı üzerine davalı bankaca konulan blokenin kaldırılmasına yönelik talebin konusuz kalması nedeniyle ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Pos cihazının açılması, alacak ve maddi zararın tahsili taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
3-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2022
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır