T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1024
KARAR NO: 2021/962
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/05/2012
KARAR TARİHİ: 09/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından 17.01.2012 tarihinde enerji alım ihalesi yapıldığını, ve davacı şirketinde iştirak ettiğini, şartnameden anlaşılacağı üzere teklilerin iki zarf halinde oluştuğunu, yani iç zarf teklif mektubunun yer alacağı ikinci zarf içerisinde ise yani dış zarfta SGK ve vergi borcu olmadığına dair resmi asıllarını içerir yeterlilik belgelerinin yer almasının zorunlu olduğunu, aksi halde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına geçilmeden usulsüz işlem yapan firmanın eleneceğini, davacının davalının açmış olduğu ihaleye katıldığını ve 60.000,00 TL tutarında teminat mektubu ibraz ettiğini, davacının usulüne uygun olarak teklif dosyasını hazırlayıp davalı tarafa sunmadığı, davacının teklif zarfları olmamasına, tüm işlemleri şartnameye aykırı olmasına ve çekilme talebinde bulunulmasına karşın davacı şirketin ihale dışı bırakılmadığını ve haksız olarak teminat mektubunun nakde çevrildiğini, şartnamenin 10/3 maddesinde belirtildiği üzere eksik olan belgelerin varlığı halinde teklif dosyalarının istekliye iade edileceğini, teklif dosyasının dış zarf olan yeterliliğe dahil olması gereken vergi borcu yoktur yazısının imzasız ve mühürsüz olarak ibraz edildiğini, ihale komisyonu tarafından ön incelemede eksikliğin farkına varılması üzerine davacının ihaleden çekilme talebinde bulunulduğunu, ancak bu talebin reddedildiğini ve iç zarf açılarak tekliflerin değerlendirmesinin yapıldığını ve ihalenin davacı şirkete kaldığını, davalın faks göndererek sözleşmeyi imzaya davet ettiğini, davacının ihtarname ile sözleşmeye imzaya davetin hatalı olduğunu ve teminat mektubunun nakde çevrilmemesini talep ettiği, bu talebin kabul edilmeyip teminat mektubunun nakde çevrildiğini, esasında teklifin değerlendirmeye alınmaksızın ihale dışı bırakılması gereken davacı şirketin sehven verdiği aşırı düşük teklifinin davalı tarafından kabul edildiğini belirterek haksız ve hukuksuz olarak teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle 60.000,00 TL tazminatın 24.02.2012 tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP - KARŞI DAVA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı derneğin elektrik temin işini anahtar teslim kapalı zarf usulü ihaleye çıkardığını, teklif veren 3 adet firmanın gerekli yeterliliğe sahip olduğunun anlaşıldığını, bu firmalardan davacının dosyasında vergi borcu olmadığına dair belgenin yer almadığının tespiti üzerine eksik evrakın tamamlanması için ikinci oturuma kadar süre verildiğini ve firmanın ikinci oturum öncesinde bu eksikliği giderdiğini, durumun tutanağı geçirildiğini, üç firmanın ikinci oturuma katılmaları için davet mektubu gönderildiği, ihale komisyonunun indirim tekliflerini değerlendirmek üzere süre aldığı sırada ......... Enerjinin ihalede hazır bulunan yetkilendirilmiş bir çalışanının verdikleri indirim oranlarının sehven hazırlanmış olduğunu fark ettiklerini ve teklifin yanlış olması sebebiyle ihaleden çekilmek istediklerini beyan ettiği, iade açıklamasında bulunan çalışanın ihaleye katılma yetkisi olmasına rağmen sözleşme imzalamak, pay sürmek ve sürülen teklifi almak ve benzeri yetkilerinin olmadığının anlaşıldığını ve çalışanın beyanı dikkate alınarak ihaleye devam edildiğini, %26,168 ile en yüksek indirim oranını veren ......... Enerji üzerinde ihalenin kaldığını, sözleşmenin yapılması amacıyla imzaya davet edildiklerini, ......... Enerji'nin ihtarname gönderdiğini, bu ihtarnameye cevaben gönderilen ihtarname ile teminat mektubunun şartnamenin 14. maddesi uyarınca irat kaydedileceğinin bildirildiğini ve bu doğrultuda teminat mektubunun nakde çevrildiğini, yeniden bir ihale yapılmaksızın en iyi ikinci teklifi veren dava dışı ......... Enerji A.Ş. İle elektrik enerjisi tedariki ve tüketimine ilişkin sözleşme imzalandığı, teklif mektubunda bulunmayan vergi borcuna ilişkin yazının ihale arasında davacı tarafından herhangi bir itiraz ileri sürülmeden tamamlanmış olduğundan ve bu durum şartnameye aykırılık teşkil etmediğinden davacı iddialarına itibar edilemeyeceği, şartnamenin 8. maddesinde verilen teklif hiçbir nedenle geri istenemez ve alınamaz hükmü ile 9. maddesinin istekliler teklif verdikten sonra teklifinden geri dönemez, teklifini geri alamaz, isteklinin teklifinden vazgeçmesi halinde geçici teminatı irat kaydedilecektir şeklindeki düzenleme ile ihale komisyonuna sunulan tekliflerin geri alınamayacağının belirtildiği, teminat mektubunun nakde çevrilmesi işleminin şartname gereği olup, hukuka uygun olduğunu, davacının sözleşme imzalamaktan imtina etmiş olması nedeniyle en iyi ikinci teklifi veren .......... Enerji ile akdedilen sözleşmede belirlenen indirim oranının ......... Enerjinin verdiği teklifte belirlenen indirim oranlarına göre daha düşük olduğundan davalı teklifler arası indirim oranları farkından dolayı ciddi ekonomik zarara uğradığını, bu nedenle öncelikleri şimdilik somut olarak ortaya çıkan iki aylık zararın tazmininin talep edildiği, kalan sürede ortaya çıkacak zararları talep haklarını saklı tuttuklarını belirterek davanın reddine, Nisan ve Mayıs aylarında oluşan zararlarının toplamı 38.468,56 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacı – karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin ....... esas, .......... karar sayılı dosyası ile yargılama yapılmış olup mahkememizin " Toplanan deliller ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlar tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından gerçekleştirilen enerji alımı ihalesinde katılımcı olan davacı ......... Enerji A.Ş. yönünden vergi borcu bulunmadığına dair belgenin ikinci oturuma kadar tamamlanması yönünde süre verildiği ve ikinci oturumda söz konusu eksikliğin tamamlandığının anlaşıldığı, ihale neticesi 26,168 ile en yüksek indirim oranını veren davacı ......... Enerji A.Ş'nin sözleşme yapmak üzere davalı tarafça davet edildiği, davacının noterden keşide edilen ihtarname ile sehven hatalı fiyat verdiklerini belirtilerek ihaleden çekilme taleplerinin dikkate alınmadığını belirterek teminat mektubu üzerinde işlem yapılmamasının istendiği, davalı yan cevabi ihtarnamesinde; ihale şartnamesinin 11. maddesine göre sözleşmeye davet tebliğinden sonra 5 gün içerisinde sözleşme yapma zorunluluğu olduğu, aksi durumda teminatın irat kaydedileceğinin bildirildiği, sürenin sonuna kadar başvuruda bulunulmadığının ifade edilerek teminat mektubunun nakde çevrilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yanın akdi ilişkiden dönebilmesinin koşulu ileri sürdüğü hususların esaslı beyan hatası niteliğinde olması koşuluna bağlı olup bilirkişi heyeti tarafından davacının teklifinde beyan edilen %26,168 indirim oranının basiretli bir tacir bakımından esaslı bir beyan hatası niteliğinde sayılamayacağı tespit edilmiş olmakla ihale şartnamesinin 11. ve 14. maddeleri uyarınca davalı yanın verilen geçici teminat mektubunu irat kaydedebileceği, zira davacının ihale şartlarını bilerek ihaleye katılıp teklif verdiği, bu kapsamda şartname hükümlerinin taraflar yönünden bağlayıcı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla asıl davanın reddine karar vermek gerekmiş, karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafından verilen teklifte %26,168 indirim oranından sonraki en iyi ikinci teklifi veren ......... Enerji şirketi ile sözleşme imzalanarak %19 indirim oranı ile enerji alımı yapıldığı, bu kapsamda indirim farkından dolayı davalı -karşı davacının Nisan, Mayıs aylarına ilişkin 56.945,49 TL zararının bulunduğu bilirkişilerce tespit edilmiş bulunduğundan HMK 109 maddesi kapsamında karşı davada talep edilen zarar miktarı başlangıçta taraflar arasında tartışmasız açıkça belli olmadığından ıslahla artırılabileceği kabul edilerek kanıtlanan karşı davanın kabulüne karar verilmiş," şeklindeki gerekçesi ile asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.
İş bu karar davacı karşı davalı tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay ....... HD'nin ........ Esas, ........ Karar sayılı ilamıyla "davalı-karşı davacı, davacı ile sözleşmenin imzalanamaması nedeniyle davacı-karşı davalıdan sonra en düşük teklifi verenle sözleşme imzalamak zorunda kaldıklarını, bu nedenle her iki teklif arasındaki oran kadar zarara uğradıklarını ileri sürerek müspet zarar talebinde bulunmuştur. Mahkemece, davacı tarafından verilen teklifte %26,168 indirim oranından sonraki en iyi ikinci teklifi veren ......... Enerji şirketi ile sözleşme imzalanarak %19 indirim oranı ile enerji alımı yapıldığı, bu kapsamda indirim farkından dolayı davalı-karşı davacının Nisan, Mayıs aylarına ilişkin 56.945,49 TL zararının bulunduğu bilirkişilerce tespit edilmiş bulunduğundan HMK 109 maddesi kapsamında karşı davada talep edilen zarar miktarı başlangıçta taraflar arasında tartışmasız açıkça belli olmadığından ıslahla artırılabileceği gerekçesiyle karşı davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı-karşı davacı, davacı-karşı davalının yapmaktan kaçındığı sözleşme için teklif ettiği indirim tutarı ile diğer ihaleci ile akdedilen sözleşmedeki daha düşük indirim tutarı arasındaki fark nedeniyle uğranılan zararı, hali hazırdaki sözleşmenin imzalanması için ikinci bir ihalenin yapılmamış olması nedeniyle isteyemez. O halde mahkemece, davalı-karşı davacının müspet zarara ilişkin karşı davasının reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğunu" belirterek mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Mahkememizce Yargıtay ilamına uyularak davalı-karşı davacı, davacı-karşı davalının yapmaktan kaçındığı sözleşme için teklif ettiği indirim tutarı ile diğer ihaleci ile akdedilen sözleşmedeki daha düşük indirim tutarı arasındaki fark nedeniyle uğranılan zararı, hali hazırdaki sözleşmenin imzalanması için ikinci bir ihalenin yapılmamış olması nedeniyle isteyemeyeceği kabul edilerek asıl ve karşı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 59,30TL ilam harcından peşin alınan 891,00TL harcın mahsubu ile bakiye 831,70TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı-karşı davalıya iadesine,
3-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.600,00TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı-karşı davacıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 59,30TL ilam harcından peşin alınan 572,00TL harç ve 315,65TL ıslah harcı toplamı olan 887,65TL harçtan mahsubu ile bakiye 828,35TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı-karşı davacıya iadesine,
3-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı-karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.202,91TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı-karşı davalıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/12/2021
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim ........
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.