T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/326
KARAR NO : 2025/258
DAVA : Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ : 10/07/2020
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün ... numaralı sicil esasında kayıtlı bulunan davalı şirketin 2010 yılından buyana %50 ortağı olduğunu, şirketin diğer ortağı müvekkilin eşi ... %50 hisseye sahip olduğunu, davalı ... tarafından Bakırköy ... Aile Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında boşanma davası açıldığını, bu nedenle ortaklar arasında husumet doğmuş olup, anlaşmazlıklar, huzursuzluklar ve iletişim kopukluğu yaşanmaya başlamış gelinen süreçte de tarafların iletişimi tamamen kesildiğini belirterek, müvekkilinin davalı şirket ortaklığından ayrılmasına izin verilmesine, 6100 sayılı HMK. 107. Maddesi gereğince; tahkikat aşamasında toplanacak delillere göre ortaklıktan çıkma payının tespitiyle, ileride tespit edilecek bu tutarlara kadar arttırılmak üzere işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkil için şimdilik 20.000,00 TL ortaklıktan çıkma payının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının şirkette fiilen çalışmadığını, bir katkısı bulunmadığını, resmi olarak müdür yetkisine sahip olduğunu, şirketi borçlandırıcı, ortaklıkla bağdaşmayan işlemler yaptığı, şirket aracına el koyduğunu, şirketin marka değeri ve aktif mal varlığı olmadığı, kamu ve özel pek çok şirkete, şahsa borcu bulunduğunu belirterek davanın kısmen kabulü ile davacının müvekkili şirket ortaklığından çıkarılmasına, ancak talep edilen ortaklıktan çıkma payının ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi heyeti ...., ...'den rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti sunmuş oldukları 28/01/2023 tarihli raporunda özetle; "Dava dosyası, ibraz edilen bilgi ve belgelerin değerlendirmesi sonucunda; 9.1. SONUÇ ALTERNATİF 1; Dava tarihine göre değerlendirme (dava tarihi 10.07.2020) Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.12.2021 tarihili rayiç bedellere göre özvarlığı 1.332.157,51.-TL hesaplandığı, Elde edilen sonuçların dava tarihindeki tarihte Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre hesaplama yapılması ( kaynak T.C. MERKEZ BANKASI)¸
Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre dava tarihi itibariyle rayiç bedellere göre Davacı ...'un özvarlıktaki payı 540.425,82.-TL hesaplandığı, ancak huzurdaki dava da davacının talebinin 20.000,00.-TL olduğu, talebe bağlılık ilkesine göre mevcut durumun takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemeye ait olduğu, 9.2. SONUÇ ALTERNATİF 2; Rapor Tarihine Göre Hesaplama Yapılması (En güncel değer) Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.12.2021 tarihili rayiç bedellere göre özvarlığı 1.332.157,51.-TL hesaplandığı, Elde edilen sonuçların rapor tarihindeki (en güncel değer) Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre hesaplama yapılması (kaynak T.C. MERKEZ BANKASI) ¸
¸
Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre en güncel tarih itibariyle rayiç bedellere göre Davacı ...'un özvarlıktaki payı 1.094.16447.-TL hesaplandığı, ancak huzurdaki dava da davacının talebinin 20.000,00.-TL olduğu, talebe bağlılık ilkesine göre, Mevcut durumun takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemeye ait olduğu, 9.3. Tarafların başkaca iddiaları olmakla birlikte; iddiaları somut olarak ortaya koyacak somut bilgi ve belgeler tarafımıza ibraz edilmediğinden konu hakkında inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığı, yine makine ve bilişim yönünden keşif inceleme tespit imkânı sağlanmadığından bu yönde inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığı ; diğer taraftan dava dosyasına ibraz edilen bilgi ve belgelere göre tespit ve değerlendirilmeler yapıldığını" belirtmişlerdir.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi heyeti .... 'den ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti sunmuş oldukları 30/03/2024 tarihli raporunda özetle;"Dava dosyası , ibraz edilen bilgi ve belgelerin değerlendirmesi sonucunda ; 9.1. SONUÇ ALTERNATİF 1; Dava tarihine göre değerlendirme (dava tarihi 10.07.2020) Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.12.2021 tarihili rayiç bedellere göre özvarlığı 1.332.157,51.-TL hesaplandığı, Elde edilen sonuçların dava tarihindeki tarihte Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre hesaplama yapılması ( kaynak T.C. MERKEZ BANKASI)¸
Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre dava tarihi itibariyle rayiç bedellere göre Davacı ...'un özvarlıktaki payı 540.425,82-TL hesaplandığı, ancak huzurdaki dava da davacının talebinin 20.000,00.-TL olduğu, talebe bağlılık ilkesine göre mevcut durumun takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemeye ait olduğu , 9.2. SONUÇ ALTERNATİF 2; Rapor Tarihine Göre Hesaplama Yapılması ( En güncel değer) Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.12.2021 tarihili rayiç bedellere göre özvarlığı 1.332.157,51.-TL hesaplandığı, Elde edilen sonuçların rapor tarihindeki (en güncel değer) Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hesapladığı tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre hesaplama yapılması ( kaynak T.C. MERKEZ BANKASI)
¸
Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre en güncel tarih itibariyle rayiç bedellere göre Davacı ...'un öz varlıktaki payı 2.010.869,61.-TL hesaplandığı, ancak huzurdaki dava da davacının talebinin 20.000,00.-TL olduğu, talebe bağlılık ilkesine göre, Mevcut durumun takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemeye ait olduğu , 9.3. Davacı ... ve davalı ... şirketten çektikleri paralar için hesapları ayrı ayı tutulmamış olup ticari defter üzerinden Davacı ... ve davalı ... şirketten ayrı ayrı ne kadar para çektikleri yönünde somut tespit yapılamadığı, dava tarihi itibariyle, davalı şirketin — şirket ortaklarından 268.601,00.-TL alacağı olduğu tesit edildiği , davalı şirket tarafından Davacı ... ve davalı ... şirketten ayrı ayrı ne kadar para çektikleri ait belgeler de (dekont makbuz vb. ) ibraz edilmediği, bu nedenle Davacı ... ve davalı ...'un davalı şirketten ayrı ayrı ne kadar para çektikleri somut ve kanaat verici tespit yapılamadığı, 9.4. Makine sektörü ve bilişim sektörü yönünden keşif inceleme tespit imkânı sağlanmadığından bu yönde inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığını " belirtmişlerdir.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi heyeti .... 'den ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti sunmuş oldukları 20/10/2024 tarihli raporunda özetle;¸
Y Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.08.2024tarihili rayiç bedellere göre özvarlığı 2.285.649,03 -TL hesaplandığı, Y Davalı ...'nin ibraz edilen bilgi ve belgelere göre 31.08.2024tarihili rayiç bedellere göre (karar tarihine en yakın) Davacı ...'un öz varlıktaki payı 1.142.824,51 -TL hesaplandığı, Y Makine sektörü ve bilişim sektörü yönünden keşif inceleme tespit imkânı sağlanmadığından bu yönde inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığı ; “ Davacı ...'un karar tarihine en yakın tarihteki Davalı ...'nin çıkma payının 1.142.824,51.-TL hesaplandığı, Y Davalı ...'nin dava tarihinden itibaren yapılan incelemede; — 2021 yılında 866.129,69.TL -net satışa karşılık 36.833,28.-TL net kar elde ettiği, 2022 yılında 68.544,14 .-net satışa karşılık 6.506,03.-TL zarar elde ettiği, — 2023 yılında O .-net satışa karşılık 2,75.-TL zarar elde ettiği, 2024 yılında O .-net satışa karşılık 109.658,79 .-TL zarar elde ettiği, (inceleme dönemi kadar ) — Yine Bahçelievler emniyet müdürlüğü tarafından sayın mahkemeye ibraz edilen 23.08.2023 tarihli yazıda davalı şirketi adresindeki binanın yıkım aşamasında olduğu ifade edilmiş adı geçen adresin bir buçuk yıldır boş olduğu yönünden bilgi verilmiştir. Şu halde gerek muhasebe kayıtları gerekse Emniyet müdürlüğü polisler tarafından yapılan somut tespitte Davalı ..." 2022 yılı ve devam eden dönemlerde gayri faal olduğu ( somut bir ticari faaliyetinin ispata muhtaç olduğu ) değerlendirilmiştir. Mevcut açıklamalar ile dava dosyasında mevcut diğer deliller çerçevesinde davacının çıkma payı alacağının olup olmadığı yönündeki takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğu yönünde kanaat oluştuğunu " belirtilmişlerdir.
Davalı şirket ticari kayıtları dosya arasına celp edilmiştir. Davalı şirketin ortaklarının %50'şer hisse oranları ile davacı ve davalı olduğu anlaşılmıştır.
Dava, haklı sebeple ortaklıktan çıkma istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının davalılardan ... ile ortağı olduğu, diğer davalı şirketin ortaklığından çıkma koşullarının oluşup oluşmadığı, ortaklıktan çıkma payının ne kadar olduğu, davalılardan tahsil edip edemeyeceği konularında olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nın 638.maddesinde, "1) Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.
(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir.
" düzenlemesi yer almaktadır.
İBAM .... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ... karar sayılı ilamında" TTK'nın 641/1. maddesine göre ortak şirketten ayrıldığı takdirde, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteme hakkını haizdir. Çıkma payı bir nevi tasfiye payıdır. Yani çıkan ortak için tasfiye payının yerine geçmektedir. Bu nedenle bu hak, farazi tasfiye payı olarak ifade edilmektedir. Çıkma ile ortaklık, sadece çıkan ortak için sona erdiğinden, ona düşen payın verilmesi amaçlanmaktadır, zira diğer ortaklar için ortaklık ilişkisi devam etmektedir. Bu bağlamda ayrılma payını, ortaklıktan ayrılan ortağa esas sermaye payını ve bu payın ona sağladığı ortak sıfatını kaybetmesine karşılık kendisine ödenmesi gereken değer olarak kabul etmek gerekir (Bkz. Yrd. Doç. Dr. Nihat TAŞDELEN, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre Limited Ortaklıklarda Çıkma Çıkarılma ve Fesih, Ankara 2012, sf. 179 vd.).
Hukukun genel ilkeleri ayrılma akçesinin ayrılma ile muaccel olmasını gerekli kılar; bu kural burada da geçerlidir. Ancak bu kural şirketin "kullanabilir öz sermayesi" varsa uygulanır. Çünkü ayrılan ortağa ödenecek ayrılma akçesi, esas sermaye payının gerçek değerine göre belirlenecek olup, payın gerçek değeri belirlenirken şirketin en azından bilanço değerinin bulunması gerekir." denmektedir.
Alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre yapılan değerlendirmede sonuç itibariyle davacının payına göre çıkma payının 1.142.824,51 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilince bedel arttırım dilekçesi sunulmuş olup, bu doğrultuda değerlendirme yapılmıştır.
Bakırköy .... Aile Mahkemesinin .... E sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından davacıya karşı boşanma davası açtığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı ... arasında görülen Bakırköy ... Aile Mahkemesinin ... E sayılı boşanma konulu dava dosyası ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının TTK 638/2 maddesi gereğince haklı nedene dayalı olarak şirketten çıkmasını isteyebileceği, toplanan delillere göre davacı yönünden haklı nedenin gerçekleştiği, anlaşılmakla ortaklıktan çıkmasına, 1.142.824,51-TL çıkma payının karar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Bu dava yönünden husumetin şirkete yöneltilmesi gerektiği anlaşılmakla ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davalı ... yönünden KABULÜ ile; davacının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numaralı numarasını kayıtlı ... ortaklığından çıkarılmasına,
2-1.142.824,51-TL çıkma payının karar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine,
4-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 78.066,34-TL ilam harcından peşin alınan 54,40-TL harcın 19.200,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 58.811,94-TL'nin davalı ...'nden alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı tarafından sarf edilen 20.250,00-TL bilirkişi ücreti, 605,00-TL posta masrafı, 54,40-TL başvuru harcı, 54,40-TL peşin harç, 19.200-TL tamamlama harcı harcı olmak üzere toplam 40.163,80-TL'nin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 171.995,43-TL vekalet ücretinin davalı ...'nden alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır