T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/363 Esas
KARAR NO: 2022/217
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2014
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 24/02/2022
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 29/12/2014 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı şirketten gömlek ambalajında kullanılan metal klipslerin satın alındığını, söz konusu klipslerin tedarikçi olarak ihbar olunan ....... isimli firmaya satıldığını, klipslerin kullanıldığı gömleklerde paslanmadan dolayı lekeler oluştuğunu, söz konusu lekelerin temizlenmesi ve gömleklerin tekrar satışa sunulması için muhtelif masraflar yapıldığını, meydana gelen zararın tamamen davalı tarafından üretilen klipslerden kaynaklandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 1.000-TL maddi tazminat ile müvekkili şirketin bu eylem nedeniyle uğramış olduğu ticari itibar kaybından dolayı 150.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; öncelikle davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, müvekkili şirket tarafından üretilen klipslerin paslanmasının mümkün olamayacağını, kaldı ki paslanma olayı gerçekleşse bile davacı tarafın TTK 23/1-c maddesi gereğince süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, ayrıca var olduğu iddia edilen paslanmanın müvekkiline ait klipslerden kaynaklandığının sabit olmadığını, ayrıca talep edilen zararın olayla ilgili gerçek zarar olup olmadığının belirlenmediğini, bu kapsamda yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılama aşamasında davacı taraf mahkemenin kendilerine vermiş olduğu ara karara istinaden maddi tazminat yönünden taleplerini 182.600-TL olarak arttırmışlar, arttırılan bedel üzerinden 25/03/2016 tarihinde harç yatırıldığından bu miktar üzerinden değerlendirme yapılmıştır.
Dava konusu klipslerin kullanıldığı gömleklerin bulunduğu mahalde mahkememizce keşif yapılmış, keşif mahallinde hazır bulunan bilirkişi .......'e lekeli gömlekler ile dava konusu olan ...... ibareli kutu içinde mevcut ve taraflarca sunulan klipsler tevdii edilmiş, bilahare bilirkişi heyeti İTÜ'de yapılan laboratuvar çalışması sonucunda düzenlediği 13/03/2018 tarihli teknik raporlarında "dava konusu yapılan klipsler üzerinde bulunan kaplamanın süreksizlik arz ettiği ve yeterli nem ortamı oluştuğunda oksitlenmeye hazır metal yüzeyi sağladığı için kolaylıkla paslanabileceği ve temas ettiği yüzeyi lekeleyebileceği; dava konusu gömleklerde görülen pas lekelerinin gömleğin imalinde kullanılan kumaş ya da ütüleme işlemlerinden kaynaklanmadığını, paketleme de kullanılan metal klipslerdeki kaplama düzgünsüzlüğünden kaynaklanabileceğini" teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce de düzenlenen bilirkişi heyeti raporu daha önce düzenlenen ve dosyaya sunulan Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. ....... 'ın düzenlemiş olduğu araştırma raporuyla örtüşüyor olması nedeniyle yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce davacı tarafın tazminata konu ettiği ve gömleklerde oluşan paslanmanın davalı tarafından imal edilip davacıya satılan klipslerden kaynaklandığı teknik olarak belirlendikten sonra, dosyaya sunulan belge ve kayıtlara göre davacı tarafın bu olay nedeniyle talep edebileceği maddi tazminat miktarının belirlenmesi için dosya bilirkişi .......'e tevdii edilmiş, bilirkişi düzenlemiş olduğu 25/09/2018 tarihli raporunda gömleklerde meydana gelen paslanmanın giderilmesi için yapılan ve belgeye bağlanan masrafların toplamının 145.670,28-TL olduğunu ve söz konusu masraflardan mahsup edilmesi gereken miktarları alternatifli olarak raporunda ayrıntılı olarak belirtmiştir. Mahkememizce, belgelendirilen ve faturaya dayalı toplam masrafın 145.670,28-TL olduğu, iş bu masraftan mahsup edilmesi gereken kalemlerin ise; davacı tarafından ihbar olunan gömlek üreticisi şirkete tanzim etmiş olduğu faturalar bedeli olan 30.518,10-TL, demirbaş niteliğindeki ütü bedeli 360-TL ve ayrıca masraf listesinde yer alan yurt dışı seyahat ve konaklama masrafı adı altında belirtilen 12.389,34-TL olduğu (zira iş bu masrafın dava konusu yapılan olayla ilgili olduğu hususunda dosyaya herhangi bir kanıt sunulmadığından), sonuç itibariyle davacı tarafın belgelendirilen ve dava konusu olayla ilgili talep edebileceği tazminat miktarının toplam 102.402,84-TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı şirket tarafından düzenlenen Bakırköy ...... Noterliğinin 02/11/2014 tarih ....... yevmiye numaralı ihtarnamede kendilerine ait klipslerde hiçbir şekilde nikel kaplama bulunmadığı beyan edildiği halde; davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 31/07/2014 tarihli yazıda açıkça nikel kaplı klipslerden bahsedildiği, bu bağlamda davalı tarafın üretip davacıya sattığı klipslerle ilgili samimi beyanlarda bulunmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Her ne kadar davalı taraf müvekkili şirket tarafından davacıya satılan klipslerin ayıplı olduğuna ilişkin TTK 23/1-c maddesi gereğince kendilerine yasal süre içinde herhangi bir ihbar yapılmadığından bahisle talebin reddedilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de; dosyaya sunulan belge ve kayıtlara göre dava konusu klipslerin 2014 yılı içinde satışının yapıldığı, söz konusu klipsler kullanıldıktan sonra gömleklerde meydana gelen pasa bağlı lekelerden dolayı zararın oluştuğu, bu hususun aynı dönem içinde davalı şirkete bildirildiği, davalı şirket tarafından davacıya gönderilen 31/07/2014 tarihli cevabi yazıda "kendilerinin yapmış olduğu analiz ve araştırmada nikel kaplı klipslerde herhangi bir pas tortusunun oluşmadığının ifade edildiği", bu bağlamda taraflar arasında yapılan görüşmelerde sorunun davalı tarafa intikal ettirildiği, davalı şirketin de kendi çalışma ve gözlemlerini davacıya aktardığı, sonuç itibariyle zararın oluşumun belli bir süreci kapsaması, zararla ilgili ihbar olunan şirket tarafından davacıya geri dönüş yapıldıktan sonra davacı tarafın davalı şirketle irtibata geçtiği hususları değerlendirildiğinde, davalı tarafın TTK 23/1-c maddesi gereğince süresinde kendilerine herhangi bir ihbarda bulunulmadığı yönündeki savunma iyi niyetli yapılmadığından mahkememizce kabul edilmemiştir.
Yapılan yargılama sonucunda; davalı şirket tarafından üretilen ve davacı şirkete satılan ...... ibareli klipslerin, ihbar olunan şirket tarafından üretilen gömleklerde kullanılması sonucunda klipslerin paslanmasından dolayı gömleklerde pas lekesinin oluştuğu, söz konusu pas lekesini temizlemek ve gömlekleri tekrar müşterilere satabilmek amacıyla davacı tarafından yapılan ve talep edilebilecek maddi tazminatın yukarıda ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtildiği üzere toplam 102.402,84-TL olduğu, iş bu maddi tazminatın davalıdan tahsil edilmesi gerektiği, davacı tarafın manevi tazminat isteminin ise; dava konusu yapılan klipslerin paslanması olayından dolayı ticari itibarının zedelendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından ve bu bağlamda manevi tazminat isteme koşulları gerçekleşmediğinden bu yöndeki istemin reddine karar verilmiş, iş bu kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine İBAM .......HD ..... esas ...... karar sayılı ilamıyla;
"Mahkemece alınan teknik bilirkişi heyeti ve mali müşavir raporuna itibar edilerek karar verilmiş ise de, bilirkişi raporları hüküm vermeye elverişli değildir. Zira 2014 yılında davanın tarafları arasında milyon ile ifade edilebilecek nitelikte gömlek klipsi ticareti yapılmıştır. Dosya kapsamı itibariyle dava dışı ... Ltd. Şti.'ye davacı tarafından fatura edilen klips miktarı 120.000 adettir. Bu haliyle bilirkişi raporları davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti.'ye satılan ürün miktarı ve teslimat tarihleri ile davalının 3 çeşit gömlek klipsi faturası bulunduğuna göre davacının sattığı ürünün niteliğini ortaya koyabilmiş değildir. Teknik bilirkişinin dayandığı İTÜ 18/01/2018 tarihli test raporunda, davacının paketlerinden alınan klipslerde süreksizliğe rastlanmadığı tespit edilmişken gömleklerden alınan klips numunelerinin üzerindeki kaplamanın süreksiz olduğu belirtilmiş, ancak bu çelişki de giderilmemiştir. Bunların yanı sıra davalının 3 çeşit gömlek klipsi üretimi bulunduğu anlaşıldığına göre davalıdan diğer çeşitler istenmediği gibi, davalının sunduğu klipsler ile davacının klipsleri ve gömleklerden alınan numunelerin içerik ve nitelikleri kıyaslanmamıştır. İTÜ Tekstil Teknolojileri ve Tasarım Fakültesinin 10/06/2014 tarihli raporu hiç değerlendirmeye alınmadığı gibi diğer raporlar üzerinde yeterince durulmamıştır. Zarar hesabı yapılırken de yalnızca davacı ve dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin esas alınması doğru olmamıştır. Zira davalı ayıp halinde gerçek zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Bu kapsamda mahkemece öncelikle davacının, dava dışı ... Ltd. Şti.'ye zarar tazmini için bir ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilmelidir. Zira her dava açıldığı durum ve koşullara göre çözümlenir. Dava tarihi itibariyle davacının doğmuş bir zararı yok ise eldeki davanın dinlenme olanağı yoktur. Ayıba karşı tekeffül hükümleri alıcı ile satıcı arasında caridir. Dolayısıyla dava dışı ... Ltd. Şti.'nin durumuna göre karar verilmesi mümkün değildir. Tazminata hükmedilebilmesi için alıcının zararını ispatlaması gerekir.
Daha sonra davaya konu ürünün ayıplı olup olmadığı var ise bu ürünün ayıplı olduğu hususunun teslim sırasında açıkça belli ve anlaşılabilir(açık ayıp) olup olmadığı, ayıp teslim anında açıkça belli değilse yapılan inceleme(muayene) sonucunda malın ayıplı olduğunun anlaşılabilecek nitelikte olup olmadığı, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunup bulunmadığı ve ayıbın malın kullanılmasıyla birlikte sonradan anlaşılacak(gizli ayıp) nitelikte olup olmadığı, ayıbın niteliği hususları ile yukarıda açıklandığı üzere bilirkişi raporundaki çelişkili durum giderilmek suretiyle tarafların ve dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ticari defterleri ayrıntılı incelenerek taraflan arasındaki ticaret ve ürünlerin niteliği belirlenerek davalı tarafın rapora itirazlarını karşılayacak şekilde aralarında bir metalürji uzmanı bilirkişininde bulunduğu bilirkişi heyetinden açık, anlaşılır ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmalı ve ayıp var ise davacının iddia olunan zararı taraf defterleri mali müşavir bilirkişi tarafından incelenerek alanında uzman bir sektör bilirkişisinin katılımı ile hazırlanacak rapor ile tespit edilmelidir" gerekçesiyle yerel mahkeme kararını kaldırmıştır.
İBAM kaldırma kararı kapsamında dosya bilirkişi heyeti ...... ve arkadaşlarına tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş olduğu 15/12/2021 tarihli raporlarında özetle; "ihbar olunan dava dışı ... tarafından ayıplı ürünler nedeniyle davacı tarafa 165.200-TL'lik fatura düzenlemek suretiyle yansıttığı ve söz konusu zararı davacıdan tahsil ettiğini, dava konusu ürünlerdeki ayıbın metal klipslerden kaynaklandığını, gömleklerin sadece ön ve arka yaka ile omuz arasında klipslerin çapraz ayak kesişimlerine denk gelen nokta şeklinde paslanmalar oluştuğunu, ayıbın metal klipslerin teslim alınması sırasında gözle veya muayeneyle tespit edilemeyecek, ancak kullanım sonrası ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğundan GİZLİ AYIP olarak değerlendirilmesi gerektiğini" teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce de düzenlenen bilirkişi raporu yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafından davacıya satılan ve gömleklerde kullanılan metal klipslerin gizli ayıplı olması ve ayıp neticesinde ihbar olunan şirket tarafından üretilen gömleklerde klipslerin bulunduğu bölgede paslanma nedeniyle zarar oluştuğu, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği üzere toplam 165.200-TL zararın ihbar olunan firma tarafından davacıya yansıtıldığı, bu kapsamda ilk hükümde belirlenen maddi tazminatın davalıdan tahsiline, davacı tarafın manevi tazminat talebinin ise koşulları oluşmaması nedeniyle reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafın manevi tazminat talebinin koşulları oluşmaması nedeniyle REDDİNE,
2-Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 102.402,84-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, iş bu alacağın 1.000-TL'sine dava tarihi olan 29/12/2014 tarihinden itibaren bakiye 101.402,84-TL'sine arttırım tarihi olan 25/03/2016 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin REDDİNE,
3-Peşin alınan 2.578,71-TL + 8.656,28-TL harçtan Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 6.995,08-TL ilam harcının mahsubu ile bakiye 4.239,91-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davalıya yükletildiği halde davacı tarafından davanın açıldığı tarihte peşin olarak yatırılan 6.995,08-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.637,60-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 29,60-TL, tebligat-posta gideri:386,20-TL, keşif harcı: 221,80-TL, bilirkişi ücreti: 6.000,00-TL") yargılama giderinden, kabul-ret oranına göre 3.717-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 1.920,20-TL istinaf masrafı ve 97-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.017,20-TL'den kabul ret oranına göre 887,48-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı vekili için maddi tazminat yönünden AAÜT'ne göre belirlenen 13.678,16-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı vekili için maddi tazminat yönünden AAÜT'ne göre belirlenen 11.564,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davalı vekili için manevi tazminat yönünden AAÜT'ne göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.