T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/405 Esas
KARAR NO: 2021/711
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/04/2021
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2021
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;
Müvekkiline ait ..... Mah. .... Sk. No:115-117 Bağcılar/ İSTANBUL adresindeki ..... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. isimli, .... ticaret sicil nolu ticari işletmesinde, 12.04.2021 tarihinde mesai başlangıcında bilgisayarlarının açılmaması üzerine çalışmış oldukları Logo bayii ile iletişime geçtiklerini, server’ın virüs saldırısı ile bozulduğunu ve yerinde onarım yapılamayacağını belirterek teknik servis ekibini verileri kurtarmak ve server’ı tamir etmesi için iş yerlerine aldıklarını, 2. günün sonunda server kurulumu yapıldığını, E-Defter kontrollerinde 09/2019-10/2019-11/2019-12/2019 dönemlerine ait elektronik defterlerin defter berat verilerine ulaşabilir olduğunu fakat; ilgili 09/2019-10/2019-11/2019 -12/2019 dönemlere ait yevmiye ve kebir elektronik defterlerine ulaşılamadığını, ayrıca 03/2020-04/2020-05/2020 dönemlerinde, ilgili dönemlere ait büyük defter, büyük defter beratı, yevmiye defter beratına ve defter berat raporlarına ulaşılabildiğini fakat; 03/2020-04/2020-05/2020 dönemlerinin elektronik yevmiye defterine ulaşılamadığını, söz konusu virüs saldırısı nedeniyle müvekkilinin ticari işletmesinde yukarıda belirtilen elektronik defter evrakları zayi olduğundan TKK'nın 82/7 maddesi uyarınca 09/2019-10/2019-11/2019-12/2019 ile 03/2020-04/2020-05/2020 dönemlerine ait elektronik defter verilerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nun 82.maddesinden kaynaklı zayii belgesinin verilmesi istemine ilişkindir. Davacı şirketin muamele merkezi itibariyle mahkememizin TTKnın 661/2. Maddesi gereğince yetkili olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
Talebin dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi ile 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7. maddesinin 1 nolu bendidir.
TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin, bir taraftan defterlerin korunması için gereken dikkat ve özeni göstermiş olması, diğer taraftan ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olması zorunludur.
Yukarıda zikredilen Tebliğin "Diğer Hususlar" başlıklı 7. maddesinin 1. bendi "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.
Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak ....... gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı tarafından kayıtların zarar gördüğünün 12/04/2021 tarihinde öğrenildiği, davanın 15 günlük hak düşürücü yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya; elektronik defterlerin zayi olduğu hususunda inceleme yapmak üzere Bilgisayar Mühendisi ......' ve Mali Müşavir ....... 'ne tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş oldukları 10/09/2021 tarihli raporlarında özetle; "...davacı şirketin mevcut dosyada belirtilen muhasabe verilerinin bir kısmının kayıp olduğunu, bu dosyaların dilekçede belirtildiği gibi virüs ya da kötücül bir yazılım nedeniyle kayıp olduğunun belirlenemediğini, gerçekten böyle bir olay başlarına gelmiş ise bile bu olayın belirlenmemesinin temel nedeninin ise tamamen yazılım işleriyle uğraşan, hizmet alınan personelin bilgisizlik ve acemiliğiyle ilgili olduğunu, elektronik ortamdaki dosyalar ile ilgili kayıpların temel nedeninin de şirketin yeterli ve doğru bilişim desteği almamasından kaynaklandığı..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişilerce tanzim edilen raporun denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalara ve bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin, defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı, kayıtlarla ilgili dışarıdan bir siber saldırı da söz konusu olmadığı anlaşıldığından yasal düzenleme kapsamında zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır