T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/492 Esas
KARAR NO : 2024/741
DAVA : İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/05/2021
KARAR TARİHİ : 08/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketle davalı şirket arasında 09.11.2018 ve 09.04.2019 tarihli ticari iş tellalına dayalı sözleşme akdedildiğini, sözleşmeler neticesinde davalı yanın sözleşme edimlerini yerine getirmemesine istinaden müvekkilce verilen kaparo bedelinin iadesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, bakiye 45.000 TL kaparo bedelinin Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun 12.03.2021 tarihinde borca faiz ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı şirket ile İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi ... Mah .... nolu villanın satış masrafları hariç 5.200.000,00 TL bedelle 09.11.2018 tarihli kaparo sözleşmesi imzalandığını, teslimin gerçekleşmemesi üzerine 09.04.2019 tarihli ek sözleşme imzalandığını, 09.08.2018 tarihli kaparo sözleşmesinde belirtilen 265.000,00 TL kaparo bedelinin davalı şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini ve 265.000 TL nin 12.11.2018 ve 13.11.2018 tarihinde ödendiğini, davalı şirketin tapu kaydındaki kısıtlamaları düzeltip kaldırarak 14.06.2019 tarihine kadar satış işleminin tamamlanmasına dair çalışmaların yapılacağını taahhüt ettiğini, verilen ek sürede de sözleşme konusu edimin davalı tarafça yerine getirilmediğinden satış işleminin gerçekleştirilmediğini, 09.04.2019 tarihli ek sözleşmenin 2. maddesinde kaparo bedelinin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı tarafın kaparo bedelini eksik olarak iade ettiğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile itirazın iptaline ve takip bedelinin %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını ayrıca davacının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip ve Bakırköy .... Tüketici Mahkemesi’nin ... Esas sayılı davasına konu ettiğini ve söz konusu davanın henüz kesinleşmediğini, Müvekkil ile davacı arasında 08.11.2018 tarihinde villa satışına aracılık işlemi konusunda anlaşma yapıldığını, söz konusu gayrimenkulün satış işlemini konut kredisi işleminin tamamlanması sonrası yapılmasının kararlaştırıldığını, satış işleminin sözleşme harici satıcı tarafın engeli nedeniyle tamamlanmaması üzerine 09.04.2019 tarihli ek sözleşme yapıldığını ancak 09.04.2019 tarihli ek sözleşmenin 2. maddesinde kaparo iadesi ile ilgili bir madde bulunduğu gibi 4. maddesinde de alıcı ... Tic Ltd Şti./... 2. madde kapsamında kaparonun iadesi talebinde bulunması halinde iş bu satışa özel olarak ... Gayrimenkul Ltd Şti. ‘nin hizmeti sonucunda .... Kurumu A.Ş. nezdinde lehine tahsis edilen krediyi ... Gayrimenkul Ltd Şti. aracılığı olmaksızın başka bir işlemde kullandığı takdirde ... Gayrimenkul Ltd Şti.’ne kredi bedelinin %10 u oranında hizmet bedeli ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, davacının krediyi müvekkil şirketin aracılık yapmadığı bir başka işlemde kullandığı sabit olduğundan 4. madde kapsamında hizmet bedeli borcu muaccelliyet kazanmış ve sözleşmenin bütünlüğü gereği müvekkil şirketin davacıdan alacağının doğduğunu, Davacının dava konusu talebinden önce Bakırköy ... Noterliği aracılığıyla 12.07.2019 tarih ve .... yevmiye nolu ihtar ile mahsup sonucu kalan alacağın ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün süre içerisinde ödenmesinin ihtar edildiğini, takibe esas tutarın 265.000 TL değil 255.000-TL olduğunu, takip ve dava konusu alacağın likit bir alacak olmadığından dolayı icra inkar tazminatı talebinin yersiz olduğunu, asıl mağdurun müvekkil şirket olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 58.245,75-TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ve borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle;''Davacı ve davalı firmanın ticari defterlerinin lehlerine kullanmaya haiz olduğu, dosya içeriğinden davalı firmanın davacının kullandığı krediye ilişkin dahli olduğunu kanıtlayamadığı ve davacı firmanın davalı firmadan 45.000 TL anapara, 11.942,88 TL faiz olmak üzere toplam 56.942,88 TL alacaklı olduğu, Taraflar arasında yazılı gayrimenkul tellallığına konu villanın satışının gerçekleşmediği hususunda tartışmanın olmadığı ve dolayısıyla davalının TBK m. 521/1 uyarınca ücrete hak kazanmadığı ve aldığı kaparoyu iade etmesi gerektiği; davacının dava dışı bankadan yat / tekne kredisi kullanmasında davalının herhangi bir dahlinin olduğunun tespit edilemediğinden, sözleşmenin 4. maddesi kapsamında %10 kesinti yapmak hakkının doğduğunu söylemenin zor olduğu ve haksız / sözleşmeye aykırı olarak yaptığı kesintiyi iade etmesi gerektiğini
...'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Dosya kapsamında her iki tarafın BA-BS beyannamelerinin birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Her iki tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu anlaşılmakla defterler hükme esas alınmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Her iki tarafın ticari defterlerinde üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı firmanın davacının kullandığı krediye ilişkin dahili olduğunu kanıtlayamadığı ve davacı firmanın davalı firmadan 45.000 TL anapara, 11.942,88 TL faiz olmak üzere toplam 56.942,88 TL alacaklı olduğu, Taraflar arasında yazılı gayrimenkul tellallığına konu villanın satışının gerçekleşmediği hususunda tartışmanın olmadığı ve dolayısıyla davalının TBK m. 521/1 uyarınca ücrete hak kazanmadığı ve aldığı kaparoyu iade etmesi gerektiği; davacının dava dışı bankadan yat / tekne kredisi kullanmasında davalının herhangi bir dahilinin olduğunun tespit edilemediğinden, sözleşmenin 4. maddesi kapsamında %10 kesinti yapmak hakkının doğduğunu söylemenin zor olduğu ve haksız / sözleşmeye aykırı olarak yaptığı kesintiyi iade etmesi gerektiğini tespit edilmiştir. Bu nedenle her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olan usulüne uygun tutulan 45.000 TL asıl alacak ve 11.942,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.942,88 TL olduğu anlaşılmıştır. Gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen İPTALİ ile takibin 45.000 TL asıl alacak ve 11.942,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.942,88 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-56.942,88 TL'nin %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 3.889,77-TL ilam harcından peşin alınan 59,30-TL harcın 1.000,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.830,47-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin Harç, 1.000,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 1.118,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.290,47-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 29,53-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 405,45-TL posta masrafı, olmak üzere toplam 7.405,45-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 7.239,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.302,87-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
10-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.