T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/55 Esas
KARAR NO: 2021/1014
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 18/01/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı–borçlu Küçükçekmece ......... İcra Müdürlüğü’ nün ......... E. Sayılı icra takip dosyasına yapmış oldukları itirazlarının iptali ile davalı-borçluların %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesi istendiği, dava dışı ......... Makine şirketi davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, Türkiye’den Almanya’ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 10 kap ........ Kompresör ve aksamları emtiası, davalı taşıyıcının sorumluluğu altında parsiyel şeklinde .......... plakalı taşıtla taşınmış olup, emtiaların fuar alanına varışını müteakip yapılan kontrollerde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine CMR(taşıma) senedi üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh düşüldüğü, emtialarda meydana gelen hasara/zaiyata istinaden ......... nolu ekspertiz raporu tanzim edilmiş olup, toplam 11.522,61 TL’lik zarar meydana gelmiştir. Dava dışı sigortalı firmaya 11.522,61 TL ödemesi yapılmış olduğu, davalının emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız vaziyette temiz taşıma senedi ile teslim almış olmasına karşın hasarlı taşımayı tamamladığı hususları ile dava etmiştir.
Davalı ........ Uluslararası Taşımacılık ... Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın reddi talep edilmiş, yetki itirazında bulunulduğu, aktif husumet ehliyeti itirazında bulunulmuş, TTK m.1472 bakımından sigortalının zararının, tazminat ödemesinin ve bunun sigorta poliçesine dayandırılmasının gerektiğini, davacı ödemesinin hatır ex-gratia ödeme olduğunu, zamanaşımı süresinin dolduğu, somut uyuşmazlık konusu taşıma ......... teslim şeklinde yapıldığından,......... teslim uyarınca, mal bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödendiği kabul edilmekte olduğu, ........ taşıma sonunda meydana gelen her türlü hasar ve zarara katlanma yükümlülüğü alıcı tarafa ait olduğu, varlığı iddia olunan hasarın kaynağı belli olmayıp hasarın taşıma esnasında oluştuğunun ispatlanmadığı, hasarın belli olmadığı, CMR senedine hasar şerhi düşüldüğü belirtilmesine rağmen, CMR senedi dosyaya ibraz edilmediği, sigortacının tek taraflı ve talepleri doğrultusunda alınan ekspertiz raporunun davalıyı bağlamayacağı, faiz talebi ve hesabının CMR m.27 hükmüne göre olması gerektiği hususları ileri sürülmüştür.
Davalı Firması vekili tarafından Mahkemeye verilen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin fiili olarak taşımacılık yapmadığını, aracılık yaptığını, taşıma işi fiilli olarak müvekkil firma tarafından yapılmadığını, davacının sigortalısının fuarda sergilenmek üzere giden yüküne aracılık ettiğini, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğunu, fiili CMR taşımasının 1.davalı tarafından yapıldığını, yüklemenin sigortalı adresinden sigortalı yetkililerince yapıldığını, yine ambalaj zaafından taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, parsiyel yük bulunan taşıttan sadece iddia konusu yükte hasar olduğunun ileri sürüldüğü, talep içinde %10 bedel artışı farkı varsa buna itiraz ettiklerini, CMR m.25 ve m.23 hükümleri ile m.27 hükümlerinin gözetilmesi gerektiği, inkar tazminatı şartlarının oluşmadığı, hususlarını ileri sürmüş, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre rücuan tazminat için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacının dava dışı ......... .. A.Ş'nin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, taşıma ilişkisi kapsamında taşınan 10 kap ........ Kompresör ve aksamları emtiasının hasarlı olup olmadığı, zarardan kimin sorumlu olduğu ve zarar miktarı ile davacı tarafın halefiyet gereği alacaklı olup olmadığı zamanaşımının dolup dolmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Küçükçekmece........ İcra Müdürlüğü'nün .......... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 11.522,61 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
İcra takip talebinde, 1 adet ........ Kompresör, 1 adet elektrik yol verme panosu, 5 kap termos emtialarının CMR taşıma senedi ile ......... plakalı araçlar ile taşındığı görülmüştür.
12.03.2019 tarihinde taşınan emtia kıymeti düzenlenen Ex-W faturaya göre 6.432,50 EURO + 337,50 EURO+60.980 EURO olmak üzere 67.750,00 EURO kıymetindedir.
Geçici İhracat beyannamesi incelendiğinde esas unsurları bakımından yükün fuar amaçlı taşındığına, taşımanın 2.davalı tarafından organize edildiğine, yükün Almanya’da 2.davalı tarafından karşılanacağına işaret etmektedir. İki ayrı geçici ihracat beyannamesi ile gönderim yapılmıştır. Taşımada ise 1.davalı ......... firmasının akdi ve fili taşıyıcı olduğunu gösteren üç (3) ayrı CMR taşıma senedi düzenlenmiştir. Düzenlenen CMR taşıma senetlerinde de fuar yükü olduğu açıkça yazılmıştır. CMR taşıma senedinde “malzemelerin hasarlı teslim edildiği” İhtirazi kayıt düşüldüğü görülmektedir. Yükün çeki listesi ve ATR gümrük belgesi de mevcuttur. Gerçekte fuar taşıması olup, gönderen sigortalı olduğu gibi malın gönderileni de sigortalıdır. Ancak gümrük süreçlerinin başarı ile yürütümü için dava dışı sigortalı ......... firması tarafından, organizatör ......... firmasına kesilen faturada nakliye şeklinin......... olduğu, nakliye edilen emtiaların, 1 adet ........ Kompresör TX mini (50.000 €), 1 adet ........ Kompresör T2A (45.000 €), 1 adet ........ Kompresör TRE (55.000 €), 1 adet ........ Kompresör Vinç kaldırma Bağlantı Aparatı (150 €), 2 adet Difüzör (830 €), 1 adet ........ Kompresör Mili (10.000 €), 75 adet Termos (187,50 €), 200 Adet kalem (50 €), 100 adet Cep Telefonu Tutacağı (100 €), 1 adet yol verme panosu (6.000 €), 200 adet çanta (40 €), 225 adet ajanda (45 €), 470 adet katalog (235 €), 25 adet katalog (12,50 €) olduğu görülmüştür.
........ numaralı CMR Taşıma senedine malzemelerin hasarlı olarak teslim alındığı notu düşülmüştür. Bu hasarlı taşıma ile ilgili düzenlenen Sigorta ekspertiz-hasar tespit raporunda; toplam hasar için yapılan onarım masrafının 1.696,51 TL ve 3.282,41 € olduğu görülmüştür. Ekspertiz raporunda, Kompresörün ve elektrik panosunun nakliye sırasında birbirine çarpması sonucu hasarlandığı, ........ kompresörün; - Önünde bulunan makinenin çarpmış olduğu, - Plastik hortumun hasarlandığı, - Ürünün üzerinde boya hasarının olduğu, - Motor kapağının yamulmuş olduğu, 2 adet kompresörün paletsiz olarak araca yüklenmiş olmasından dolayı büyük olan kompresörün 1,5 m kayarak iki adet makineye ve yol verme panosuna çarptığı, Elektrik Yol Verme Panosu; - Ön koruyucu ......... ’nin kırılmış olduğu, - Sağ/sol kapakların yamulmuş olduğu, - Taşıyıcı arka çerçevenin kırılmış/yamulmuş olduğu, - Ahşap paletin kırılmış olduğu, - Çerçeve bağlantı raylarının yamulmuş olduğu, - Arka kapağın ezilmiş olduğu tespitleri yapılmış olduğu görülmüştür. Ekspertiz raporunda; toplam hasarın11.522,61 TL olarak belirlendiği görülmüştür. Ekspertiz raporunda, nakliye sırasında ani frenlemeler sonucunda en arkadaki makineyi tutan kayışın kopması sonucu, makinenin önünde bulunan elektrik panosuna çarpması sonucu hasarın oluştuğu, istiflemenin hatalı yapıldığı, sabitlemenin yetersizliğinden dolayı hasarın oluştuğu ifade edilmiştir.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda; hasarı gösterir fotoğraflar incelendiğinde, ekspertiz raporunda da belirtildiği gibi aracın arka tarafında bulunan makinenin, aracın ani frenlemeler yapması sonucu, sabitleme kayışlarının koptuğu, sabitleme kayışı kopan makinenin kayarak önünde bulunan elektrik panosuna çarpması sonucu hem makinenin hem de elektrik panosunun hasarlandığı görülmüştür. Emtialardaki hasarı gösterir fotoğraflar, hasar tespit raporu ve ekspertiz raporu incelendiğinde, ......... marka ........ Hp tipindeki motorun, Elektrik panosunun kapaklarının, raylarının, çerçevesinin, montaj sacı ve kızaklarının ve ön koruyucu pleksinin zarar gördüğü görülmüştür. Ekspertiz raporunda belirtilen hasar miktarı olan 19.347,16 TL’nin, İstanbul’dan Almanya’ya tamirat için gönderilen malzemelerin nakliye bedeli olan 716,51 TL’nin, alüminyum çerçeve bedeli olan 684,85 TL’nin kadri maruf olduğu değerlendirilmiştir. Ekspertiz raporunda ek malzeme olarak belirtilen elektrik panosu düğme, destek sacı, kauçuk conta, menteşe ve plastik boru ve bağlantı elemanları için belirlenen 1.044,78 TL’ nin ..... olduğu değerlendirilmiştir. Buna göre toplam hasar miktarı 21.793,30 TL olarak hesaplanmıştır. Sigorta poliçesinde belirtilen toplam bedel üzerinden %1 muafiyet miktarının 10.270,33 TL olduğu hesaplanmıştır. Ekspertiz raporunda muafiyetler düşüldükten sonra hesaplanan toplam hasar miktarı olan 11.522,61 TL’ nin kadri maruf olduğu değerlendirilmiştir.
Ekspetiz raporunda sovtaj değeri olmadığına dair tespitin hatalı olduğu, hasar gören emtialar içerisinde bulunan ........ kompresöre ait olan ....... marka ...... tipindeki 2.400,00 € değerindeki motorun sovtaj değeri vardır. Hasar gören emtiaların fotoğrafları incelendiğinde ......... marka ........HP tipindeki motorun koruma kapağında hafif ezilme olduğu, hasarın motorun çalışmasını engellemeyecek derecede sadece kapak üzerinde ezilme biçiminde olduğu görülmüştür. Hasar tespit raporunda, ......... marka ........HP tipindeki motorun koruma kapağında hafif ezilme düzeltilerek boya yapılması yoluyla onarımın düşünüldüğü, fakat onarım görmüş olan makinenin sıfır ürün olarak satılamayacağı belirtilmiştir. Ezik olan kapağın düzeltilerek boyanması durumunda sıfır ürün olarak satılamayacağı doğrudur. Ancak bu üründeki ezik kapak düzeltilerek boyanması durumunda piyasada alıcı bulabileceği, buna göre ......... marka ........HP tipindeki motorun Sovtaj değerinin 1.500,00 € (1 € = 6,1224 TL hasar tarihindeki kur) = 9.183,60 TL olduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Diğer hasarlanmış parçalar için ise sovtaj değerinin olmadığı değerlendirilmiştir.Bu durumda; toplam hasar miktarından sigorta muafiyeti düşüldüğünde bulunan 11.522,61 TL’den sovtaj değeri olan 9.183,60 TL düşüldüğünde 2.339,01 TL hasar tarihi itibarıyla davacı tarafın davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Somut olayda 1.davalı taşıma işleri organizatörü, 2.davalı CMR taşıma senedine göre taşıyıcı sıfatları ile Türkiye’den Almanya’ya sigortalıya ait fuar yükünün taşınmasını üstlenmişlerdir. Taşınan yük parsiyel-kısmi araç yükü olup; yükleme-istiflemesabitleme kusurları sebebi ile hasar görmüştür. CMR hükümlerinde yüklemenin kimin tarafından yapılacağı belirlenmiş olmamakla birlikte, TTK m.863 gereği yükün taşıma güvenliğine uygun yüklenmesi, durumun gereği ve ticari teamüllerden ya da sözleşmeden aksi anlaşılmıyorsa gönderenin görevidir. Somut olayda, kısmi araç yükü – parsiyel yük olduğu için ticari uygulamada yüklemenin taşıyıcı tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. Kaldı ki, 1.davalı akdi taşımayı üstlenmiş, taşımayı 2.davalı ile organize etmiştir. Eğer 1.davalı tüm aracı tam olarak kendi organize ettiği yüklerle yüklemiş ise bu sorumluluk 1.davalı üzerinde olacaktır. Eğer 2.davalının taşımasında farklı gönderenlere ve akdi taşıyıcılara ait yükler taşınmış ise, bu durumda yükleme sorumluluğu 2.davalı üzerinde olacaktır. Somut olayda, davacının sigortalısı değil; davalılar sorumluluğunda olan yükleme kaynaklı hasar zararından davalıların müteselsilen sorumlu olduğu değerlendirilmektedir. Aracın seyir sırasında frenleme yapması veya yapmaması değil, yükün sabitlenmiş olmaması sebebi ile hasar meydana gelmiştir. Aracın olağan seyrinde ve trafikte frenleme veya hızlanma ya da virajlarda dönüşlerde yükün hasarlanması, taşıma-işletme değil; yükleme ile ilgili sorunlara işaret etmektedir.
Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı ....... firması hesabına ....... Bankası aracılığı ile 27.05.2019 tarihinde 11.522,61 TL tazminat ödendiği ödeme dekontu ile teyit edilmektedir. Davacının 12.03.2019 tarihli Kocaeli yüklemesi için ....... numaralı sigorta poliçesi ile all risks – tüm riskler kapsamlı nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigorta teminatı sağladığı, her bir hasar ve zayi durumunda “…araç başı sigorta bedeli üzerinden %1 tenzili muafiyet uygulanacaktır…” kaydı ile sigorta poliçesi düzenlediği görülmektedir. Teknik bilirkişi hesabında da %1 tenzili muafiyet düşülmüş, 2.339,37 TL rücu edilebilir tazminat hesaplanmış olup; aşan ödeme miktarı hatır ödemesi-ex gratia ödeme olduğu değerlendirilmektedir.
Açıklanan nedenlerle; taşınan emtianın gerçek bir ihracat değil; FUAR taşıması için davalıların sorumluluğunda Türkiye’den Almanya’ya taşınırken hasarlandığı, bunun CMR taşıma senedinde şerh edildiği, taşıma ve sevk evrakında satış teslim şekillerinin sadece gümrük süreçlerini başarı ile yürütmek için belirtildiğinin değerlendirildiği, toplam hasarlı emtia kıymeti üzerinden zarar miktarı için takdir edilen 21.793,30 TL’ nin kadri maruf olduğu, taşıma esnasında koruma kapağı zarar gören ......... marka .......... tipindeki motorun Sovtaj değerinin 9.183,60 TL olduğu, bu durumda davalılar tarafından tazmini gereken zararın 12.609,70 TL hesaplandığı, sigorta poliçesinde belirtilen toplam sigorta bedeli üzerinden %1 muafiyet miktarının 10.270,33 TL olduğu, bu miktarın sovtaj hesaplanarak bulunan tazminattan düşüldüğünde; 2.339,37 TL sigortacı ödeme tarihi itibarıyla davacı tarafın davalıdan talep edebileceği, meydana gelen zararın, davalıların taşıma sürecinde CMR m.17/1 gereği sorumlulukları kapsamında olduğu, belirlenen tazminatın CMR m.25 atfı ile m.23 hükümlerine uygun hesaplandığı, davacının sigortalısına hesaplanan miktarı aşan ödemesinin ex-gratia hatır ödemesi olduğu, davacının sigortalısından muafiyeti aşan miktarda ödeme bakımından alacağın temliki hükümlerine göre TBK m.183 ve devamı kapsamında halef olmadığı, yasal halefiyetinin de sigorta mevzuatına göre hesaplanan tazminat ile sınırlı rücu hakkı vereceği anlaşılmakla bilirkişi raporu ve ek raporun hükme elverişli olması, taraf vekillerinin itirazlarının bilirkişi rapor içeriğine göre yerinde olmadığı değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Küçükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ........ Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 2.339,37TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İcra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 159,80TL ilam harcından peşin alınan 139,17TL harcın mahsubu ile bakiye 20,63TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 59,30TL Başvuru Harcı, 139,17TL Peşin Harç, olmak üzere toplam 198,47TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 267,99TL'nin davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.052,00TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 2.400,00TL bilirkişi ücreti, 64,10TL posta masrafı, olmak üzere toplam 2.464,10TL den kabul red oranına göre hesaplanan 500,27TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.339,37TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
10-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ......... Uluslararası Nakliyat Ltd Şti vekilinin yüzlerine karşı davalı ...... Nakliyat Ltd Şti vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır