T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/707 Esas
KARAR NO: 2023/41
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/08/2021
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Büyükçekmece .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve davacı lehine inkar tazminatına hükmedilmesi dava ve talep edilmiş; davacı ... şirketine nakliyat sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... firmasının taşıma organizasyonu sürecinde davalıya ait bir takım emtianın Türkiye’den Hollanda’ya taşımasının üstlenildiği, davacının bu taşımada fiili taşıyıcı dava dışı ... firması ile taşımayı organize ettiği, 27.03.2019 tarihinde davalı tarafından ... plakalı taşıta yüklenerek yola çıkan yükün, 30.03.2019 tarihli taşıma senedi tahtında ... konvansiyon hükümlerine göre taşıma sürecine girdiği, ihracat gümrük beyanına göre yükün “condenser ve soğutucu ekipmanları” şeklinde belirtildiği, sigortalı ... firmasına verilen yükleme talimatında aynı açıklama yer aldığı, yükleme talimatında transit sürecinde sevk evrakı ve gümrük kaynaklı risklerin davalı yanca üstlenildiği, 01.04.2019 tarihinde Bulgaristan’da gümrük denetimine giren taşıtın içinde bulunan 2 kap-96 adet ... bulunduğu belirlenmekle, gümrük evrakında bu emtianın bildirilmediğinin tespit edildiği, söz konusu gazın AB sınırları içinde izinli taşınması gerektiğinin bildirildiği, kaçakçılık cezai uygulaması yapıldığı, fiili taşıyıcı ... firmasına 44.271 .... idari para cezası düzenlendiği, araç maliki fiili taşıyıcı ... firması ve sürücüsü .... için düzenlenen idari para cezasının 11.04.2019 tarihinde ödenmek durumunda kaldığı, ödenen cezanın sigortalı ... firmasına 12.04.2019 tarihinde 23.800 euro olarak yansıtıldığı, sigortalı .... firması tarafından .... firmasına toplamda 22.687 euro ödeme ile söz konusu cezaya katlanıldığı, davacının da sigorta poliçesinde 2.000 euro muafiyet düşüldükten sonra 20.687,00 euro ödemeyi sigorta tazminatı olarak sigortalısı ... firmasına 12.12.2019 tarihinde ödediği, TTK m.1481 ve TBK m.183 ile devamı hükümlerine göre sigortalısı ... firmasına halef olan davacının 13.03.2020 tarihinde işbu dava konusu takibe giriştiği, ... m.11 gereği meydana gelen zarar, katlanılan idari para cezasından davalının sorumlu olduğu hususları ileri sürülerek; davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... m.32 gereği olan zamanaşımı süresinin dolduğu, davacı ödemesinin taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, TTK m.1472 şartlarının oluşmadığı, alacağın temlikine dayanan halefiyet şartlarının da somut olayda uygulanamayacağı, taşımanın PARSİYEL taşıma olduğu, araçta başka yüklerin de bulunduğu, meydana gelen zararın davalıya ait yüklerden kaynaklı olduğunun ispatlanamadığı, ... m.8 gereği yükü teslim alırken taşıyıcının gerekli kontrolleri yapmadığı, belgelerde belirtilmeyen eşyayı davalının taşımaya almaması gerektiği, eşyanın Türkiye çıkış gümrük denetiminde bir sorunla karşılaşmamasına rağmen, Bulgar gümrük sürecinde sorun yaşanmasının fiili taşıyıcı sorumluluğunda olduğu, bulgar yetkili makamları önünde idari para cezasına karşı hukuki süreçler işletilip işletilmediği, cezanın haklı olup olmadığı, bundan davalının sorumlu tutulup tutulamayacağının değerlendirilmesi gerektiği, borcu kabul etmek anlamına gelmemek üzere, icra takibine konu edilmesine karşın, alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı; aksine davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiği, hususları ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı ile sigortalısı arasında taşıyıcı sorumluluk sigortasının bulunduğu, davalı ile dava dışı ... firması arasında navlun sözleşmesi olduğu, ... firmasının taşıma için dava dışı .... firması ile anlaştığı, Bulgaristan gümrüğüne girişte izinsiz emtia ele geçirilmesi üzerine cezai işlem uygulandığı söz konusu cezai işlem nedeniyle sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme nedeniyle sorumluluğun kime ait olduğu, zamanaşımının dolup dolmadığı, davacının rücuen tazminat talep etme hakkı olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 20.687,70 Euro asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
...'nin kapsamı 1. maddede belirtilmiştir. Buna göre, "bu sözleşme, Sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim yeri için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında, yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır". ...'nin kapsamını belirleyen hükümde bir taşıma ilişkisinde ... hükümlerini uygulanabilmesi için, yükleme veya teslim yerlerinin farklı ülkelerde bulunması ve bu yerlerden en az birinin ...'ye taraf ülke olması yeterli ve gereklidir. Tarafların ikamet ettikleri yer veya milliyetleri önemli değildir. Bu sebeple aynı ülke vatandaşları veya aynı ülkede ikamet eden taraflar arasında akdedilen bir taşıma sözleşmesinin de ... kapsamına girmesi mümkündür.
...'nin 32/1-2.maddesinde "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:
a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,
b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,
c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.
Zamanaşımı yönünden yapılan değerlendirmede; ... 32/1-a maddesi gereğince teslim gerçekleşmediğinden 1 yıllık süre de henüz başlamamış kabul edilerek zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılamada bilirkişi incelemesi yapılara rapor ve ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Buna göre; davacının ödemesinin, sigorta poliçesi şartlarına uygun, idari para cezası kaynaklı bir tazminat ödemesi olduğu, davacının sigortalısına yasal ve akdi halefiyet şartlarının mevcut olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen zararın daha yüksek olmasına karşın, davacının ancak 20.687,70 EUR tutarında rücu hakkı olduğu, meydana gelen zararın ihracat ve transit evrakında bilgilerle taşınan emtia uyuşmaması kaynaklı Bulgar otoritesine ödenen idari para cezası olduğu, ... m.8 ve m.11 gereği böyle bir uyumsuzlukta, paletli-sandık içinde kapalı taşımaya alınan emtia açısından taşıyıcının özel bir taahhüdü olmadığı sürece sorumlu tutulamayacağı, ihracat ürünleri “soğutucu ekipman” şeklinde beyan edilmiş ise de, bu gibi gazların soğutucu ünitelerin aksam ve parçası niteliğinde olmadığı, başka bir anlatımla klima cihazları 8415 Tarife Pozisyonunda ithal ve ihraç edilmekte olup dış ünitelerinde soğutucu gaz bulunmadığı, bu gazlar montaj aşamasında bulunduğu tüplerden ünitelere basılmakta olduğu, dolayısıyla ihracatında herhangi bir izne tabi olmamakla birlikte, ozon tabakasını incelten maddeler gideceği ülkede denetime tabi olan eşya sınıfında olduğundan, açıkça ve ayrıca beyan edilmesi gereken eşyalardan olduğu belirtilmiştir. ... ilişkin değerlendirme yapmak üzere heyete bu konuda uzman bilirkişi eklenerek ek rapor alınmıştır. Ek raporda da taşıma sevk evrakında bildirilmeyen emtia için sebep olunan idari para cezasından sorumluluğun yük ilgilisine ait olduğu değerlendirilmiş olup alınan kök ve ek raporların hükme ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla temerrüt olgusu ispatlanamadığından işlemiş faiz talebinin reddi ile asıl alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 20.687,70-euro asıl alacak üzerinden İPTALİNE, 20.687,70-euro asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca 1 yıl vadeli euro cinsi mevduatlara uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanarak takip talebindeki diğer koşullar ile devamına DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 29.000.01TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 9.904,95TL ilam harcından peşin alınan 2.841,67TL harcın mahsubu ile bakiye 7.063,28TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 59,30TL Başvuru Harcı, 2.841,67TL Peşin Harç olmak üzere toplam 2.900,97TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 907,45TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 412,54TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 241,70TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.241,70TL'den kabul red oranına göre hesaplanan 2.228,54TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerine bırakılmasına,
8-Davalı tarafından sarf edilen 1.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.000,00TL'den kabul red oranına göre hesaplanan 312,53TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerine bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 22.750,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.547,27TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
11-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın bilirkişi ücreti ödendikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır