T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/75
KARAR NO : 2024/634
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/10/2017
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ :10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kardeşi .... 'in Kırklareli, .... İlçesi, .... Köyü'nde hayvan ticareti ile uğraştığını, davalının 2013 senesinde müvekkiline, kardeşi ve müvekkili ile birlikte hayvan ticareti yapmak istediğini söylediğini, müvekkilinin de kabul ettiğini, kardeşi ... ile birlikte davalı ile sözlü bir anlaşma yaparak birlikte hayvan ticareti işi yapmaya karar verdiklerini, davalının müvekkiline ortaklık için 128,000,00-TL parayı elden verdiğini, müvekkilinden de güvence olarak açık bir senet aldığını, senetteki imzanın müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin davalıya ortaklığa kattığı 128.000.00-TL'yi zaman içerisinde ödediğini, .... bank ... Şubesi'nden 39.000,00-TL, 24.000,00-TL ve 20.000,00-TL'nin müvekkilinin kardeşi .... tarafından davalıya gönderildiğini, 5.000,00-TLyi ise müvekkilinin, davalıya elden vererek yazı aldığını, kalan 40.000,00-TL'nin ise elden davalıya ödendiğini, davalının ortaklığa kattığı 128.000,00-TL'nin kendisine ödenmesine rağmen müvekkili hakkında senedi 140.000,00-TL bedelli olarak doldurarak, Küçükçekmece .... İcra Dairesi'nde ... esasındaki takip dosyasında yıllık işlemiş faizi ile toplam 143.115,00-TL için icra takibi yaptığını, takibin kesinleştiğini beyanla müvekkilinin söz konusu senedin borçlusu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli olmasından dolayı %20 tazminata mahkum edilmesine, davalının, icra takibi sonucu müvekkilinin maaşından yapılan kesintinin durdurulması ve müvekkilinin taşınmazına ve özlük haklarına konulan haciz şerhinin kaldırılması ile icra takibi sonucu müvekkilinin maaşından kesilen 23.100,00-TL'nin müvekkiline geri ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... EK sayılı ilamıyla görevsizlik kararı vererek dosyayı mahkememize göndermiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu 15/03/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu davanın gerçek dışı ve doğruları yansıtmadığını, davacının müvekkiline faizsiz ve masraflar hariç 53.000,00TL borçlu olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... Esas, .... karar sayılı dosyasında yargılama yapılmış, mahkememizin; " Dava menfi tespit davasıdır. Davacı taraf icra takibinde talep edilen 140.000,00TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığını belirterek haksız ödemenin iadesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise söz konusu senetten daha fazla alacağının olduğunu söyleyerek davanın reddini savunmuştur.
Davacı tarafından yasal ve ispatlanan ödemelerin toplamında (banka dekontları elden yapılan 5.000,00TL ödeme, davalı tarafça kabul edilen miktar, icra takibindeki maaş haczi kesintisi olmak üzere toplam 154.000,00TL nın ödendiği görüldüğünden icra takibi harca esas değer olan 143.115,00TLdan mahsubu ile fazladan ödemenin 10.885,00TL olduğu görüldüğünden bu miktarın faizi ile birlikte iadesi gerektiığinden talebin kısmen kabulu gerekmiş icra takibindeki maaş haczinin derhal kaldırılması yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçesine göre karar verilmiş, mahkememizce verilen karar İBAM .... HD'nin .... esas .... karar sayılı ilamında "Mahkeme karar gerekçesinde icra dosyası takip tutarı itibarıyla değerlendirme yapıldığı,icra dosyası kapak hesabı açısından değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.İcra dosyasında kapak hesabı yapılmadan ödemelerin takip talebi tutarından düşülerek istirdata karar verilmesi usule uygun değildir.
Bu nedenle taraflarca ileri sürülen ve tarafların kabulünde olan ödemeler ile verildiği ve alındığı ileri sürülen para ve ödemeler değerlendirilerek , ayrıca davalının imza karşılığında davacıya iade ettiğini ileri sürdüğü diğer ödemelere ilişkin para transfer ilişkisi yönünden ise belgelere dayalı taraflarca imzalı yada inkar edilen ve edilmeyen ödemeler ve davacıya borç olarak verildiği ve ödendiği yada ödenmediği iddia edilen tutarlar ve davacının maaş haczi yönünden ayrıntı hesaplamanın,takibe konu icra dosyasının dava tarihine kadar kapak hesabı yapılarak hesaplanması açısından,ıslah dilekçesi de gözetilerek dosyada bilirkişi raporu alınması gerekirken,ihtilaflı beyan ve ödemeler konusunda değerlendirme yapılmadan , yapılan ödemeler açıkça belirtilmeden genel bir hesaplama ile verilen kararın usule uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu senetteki imzanın davacıya ait olduğu davacının da kabulünde olduğundan, senet miktarının sonradan yazıldığı ispatlanamadığından,bu durumda senet miktarı gözetilerek takipteki miktar ve dava tarihindeki kapak hesabı gözetilerek, takip ve dava tarihi itibarıyla davacının borçlu olmadığı ve istirdata konu alacağı varsa,bu konuda alınacak bilirkişi raporu ile hesaplama yapılması gerektiğinden, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1a-6.madde gereği kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." şeklindeki gerekçesine göre mahkememiz dosyası kaldırılarak mahkememiz iş bu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte bilirkişi .... 'ye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; dosya münderecatında yapılan tespit ve hesaplamalar neticesinde 36.090,89TL davacının fazla ödediği tutar olarak hesaplanarak davacı davalıdan 36.090,88 TL alacaklı olduğu, dosya münderecatında yapılan tespit ve hesaplamalar neticesinde iki hususun özellikle belirtilmesi gereği hasıl olduğu, ilk hususun 16.02.2018 tarihinde davalı tarafından yapıldığı iddia edilen 3.000,00 TL TR.... .... an nakit olarak yatırılmıştır. Yukarıdaki hesaplamaya dahil edilmidiği, davalının ödeme iddiası 3.000,00 TL nin Hesaplamaya dahil edilip edilmemesi hususundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, diğer husus ise; davalı cevap dilekçesinde Ortaklığın 2013 yılında değil 2012 yılında başlamış olduğunu belirtmiş ve 22.680,00 TL toplam tutarındaki PTT ödeme dekontlarını dosyaya dilekçe ekinde Sayın Mahkemeye sunduğu, bu tutarlar Davacı ... tarafından Yine ...'in kardeşi ...'e gönderildiği dekontlardan tespit edilmiş olup ve bu dekontları davalı cevap dilekçesi ile sunmuştur. Bu ödemeler hesaplama tablosunda yer almamaktadır, şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya ek rapor için dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte bilirkişi .... 'ye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; davalı vekili dilekçesinde “Tanzim edilen raporda, gösterilen tabloda, 9.196,09TL müvekkili tarafından yatırılmıştır. müvekkil adına, 9.200TL tarafımız dan yapılmıştır. Yine tabloda gösterin ilk başta 5.000 TL davalı müvekkile ödeme yapılmamıştır. “ denilmiştir. Dava dosyasında 26.10.20165 tarih ve ... numaralı dekont mevcuttur. Dekontta yatıran ... Yazmaktadır. 9.200,00 İel ilgili olarak 05.07.2018 tarih ve 2 nolu duruşma zaptında davalı tarafından 9.200,00TLnin davacıya elden verildiğine dair beyan olup dosya içerisinde başkaca bir belge bulunmamaktadır. 5.000,00 TL ile ilgili olarak ise dava dilekçesi ekinde elle yazılmış tarihsiz imzalı belge bulunmaktadır. 70.000,00 TL lik ödemenin davalı 04.07.20220 tarihli rapora itiraz dilekçesi ekinde, daha önceki borçlarına istinaden ödediğine dair sözleşme sunmuştur. şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya bilirkişi .... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; 07.11.2017 dava tarihi itibariyle, toplam alacak miktarının tüm ferileri ile birlikte 181,424,49TL tutarında olduğu, belirtilen borcun 150,716,27TL'sinin dava tarihi itibariyle ödendiği, dava tarihi itibariyle davalı tarafından davacıya 32,850,00TL miktarında ödemenin gerçekleştiği, davalı tarafından ödenen 52,850,00 TL'ye ilişkin ödemenin değerlendirmesi mahkemenin takdiri ayrı olmak üzere, davalı tarafından Davacıya ödenen 32.850,00TL'ye ilişkin ödemenin değerlendirilmesi İİK mevzuatına göre değerlendirilmesi için yasal dayanağın bulunamadığı sonucu, şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya ek rapor için bilirkişi .... 'a tevdi edilmiş olup bilirkişi kök rapordaki görüşlerini aynen koruduğunu belirtir ek raporunu mahkememize sunduğu görülmüştür.
Dosya 2. ek rapor için bilirkişi .... 'a tevdi edilmiş olup bilirkişi 27.04.2023 tarihindeki kök rapordaki görüşlerini aynen koruduğunu belirtir 2. ek raporunu mahkememize sunduğu görülmüştür.
Dava İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi uyarınca menfi tespit ve istirdat davasıdır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.
Menfi tespit davasında borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer. Bono üzerindeki yazı ve imza inkar edildiğinde ise ispat yükü davalı alacaklıdadır. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir.
Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; İstinaf ilamı doğrultusunda icra dosyasının kapak hesabının istenildiği, yine İstinaf ilamı doğrultusunda hazırlanan ve detaylı bir tespit sonucu bilirkişi tarafından tanzim edilen raporun yeterli ve isabetli olduğu kanaatine varıldığı, davalı vekili tarafından belirtilen ödemelerin miktarı,cinsi ve her ne şekilde ödenirse ödensin yapılan takip ile bir ilgisi ve alakasının olmadığı, bu tür ödemelerin takip dışı ödemeler olduğu, icra takip dosyası safahatı dışında değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği ve davalı tarafından davacıya 32,850,00TL miktarında ödemenin gerçekleştiğinin tespit edildiği, davacının mahkememizce verilen ilk karara istinaf etmemesi sebebiyle davalı açısından kazanılmış hak olacağından davanın kısmen kabulü ile; davacının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına konu 01/10/2015 vade 140.000,00-TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, fazla ödenen 10.885,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına konu 01/10/2015 vade 140.000,00-TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazla ödenen 10.885,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı adına konulan maaş haczinin kaldırılmasına,
4-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 9.563,40TL ilam harcından peşin alınan 394,50TL harcın 2.445,00TL tamamlama harcı mahsubu ile bakiye 6.723,90TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 31,40TL Başvuru Harcı, 394,50TL Peşin Harç, 2.445,00TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 2.870,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 2.000,00TL bilirkişi ücreti, 435,00TL posta masrafı, olmak üzere toplam 2.435,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 2.382,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
7-Davalı tarafından sarf edilen 100,00TL posta masrafından kabul red oranına göre hesaplanan 2,17TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davalı üzerine bırakılmasına,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
9-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı asilin ve davalı asil ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Davacı tanığının dinlenmesine geçildi.06/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır