T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1066 Esas
KARAR NO: 2023/152
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 17/06/2009
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili tarafından yurtdışına gönderilmiş bulunan ürünlerin bazılarının alıcılardan bazı ürünlerin gelmediği ve kolilerin boş çıktığı şeklinde şikayetlerin olması sebebiyle yapılan araştırma sonucu müvekkili tarafından yurtdışına gönderilen bazı ürünlerin çalındığını daha doğrusu boş kolilerle değiştirildiğini tespit edildiğini, koli değiştirme ve kolilerin boş çıkma olayından dolayı müvekkilinin satış yaptığı kişiler tarafından dolandırıcı gibi muamele gördüğünü bu nedenle uğradığı manevi zarar ile kayıp koli bedeli ile faiz toplamı ayrıca meydana gelen kâr kaybı ve ödemiş bulunduğu uçak biletleri bedelini olan toplam 170.731,36 TL'nin her iki davalıdan avans faizi ile birlikte müştereken mütesesilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine yönelik olduğu için BK 60. Maddesi haksız fiilden kaynaklı zaman aşımı süresinin dolduğunu ayrıca müvekkilinin gerçekleşen zarardan dolayı bir kusurunun olmadığını bu nedenle davanın öncelikle usulden aksi takdirde esasdan reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle ; Dava konusu eylemin haksız fiil ve uğranılan zararın karşılanmasına yönelik olduğunu bu nedenle de BK 60 maddesine dayanarak davanın zaman aşımına uğradığını ; esasa yönelik ise ; davaya konu edilen hususların müvekkil şirketin sorumluluğunda iken gerçekleşmediğini zira ; müvekkilinin teslim almış olduğu kolileri aynen teslim ettiğini bu nedenle de davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların sunmuş oldukları deliller , faturalar , ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, tanıklar dinlenilmiş, tarafların tacir olması sebebiyle ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış , mahkememizde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu bilirkişi ... ve ... 25/10/2011 tarihli raporunu ve bu rapora yapılan itiraz üzerine alınan 02/10/2012 tarihli raporlarını dosyamıza sunmuşlardır. Gebze Asliye Hukuk Mahkemesinde de talimatla taraflardan ... A.ş'nin defter ve belgeleri incelenmiş, bunun sonucunda 15/02/2011 tarihli rapor dosyamıza sunulmuştur. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı ... sayılı dosyası İstanbul ... ATM'nin ... sayılı dosyası delil olarak dosyamız arasındadır.
Mahkememizce maddi tazminat istemin kısmen kabulü ile bu miktarın davalı ... A.Ş.'den tahsiline, fazlaya ilişkin talebi ile diğer davalı ... ... Ltd.Şti. Maddi tazminat talebi ve manevi tazminat talebinin reddine ilişkin verilen karar davacı vekili davalı ... A.Ş. Vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin 17.10.2014 gün ... esas ... karar sayılı ilamı ile davacı yararına bozulmuş, bozma nedenine göre davalı ... A.Ş. Vekilinin temyiz itirazları incelenmemiştir. Yargıtay bozma ilamında; taşımanın Türkiye Duabi arasında gerçekleştirilmesi nedeni ile Türkiye'nin taraf olduğu Varşova/Lahey Konvansiyonun 1. Maddesi gereğince Uluslararası Konvansiyon hükümlerini olayda uygulanmasına işaret edilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak tarafların iddia ve savunlarının değerlendirilmesi açısından konusunda uzman bilirkişi kurulu oluşturularak rapor alınmıştır. Bilirkişi kurulunun 27.04.2017 tarihli ön raporunu dosyaya sunmuş olup, bilirkişi raporunda belirtilen eksik belgeler ilgili kurumlardan getirtilmiştir. Bilirkişi kurulunca düzenlenen 07.02.2018 tarihli bilirkişi raporunda özet olarak Varşova Konvansiyonu bakımından davalı ... firmasının akti taşıyıcı, diğer davalının ise ifa yardımcısı olduğunun değerlendirilmesi gerektiği bu çerçevede dava konusu kolileri x-ray işlemi sırasında değiştirildiğine ilişkin kamera kayıtlarının uzmanlık alanı dışında bulunduğu, ihracat işleminin tam ve eksiksiz olarak yapıldığı koli içerisinde eşyaların kim veya kimler tarafından alındığının mümkün olmadığı, x-ray işlemine gelmeden önceki aşamadaki değişikliklerden gönderenin sorumlu olacağı bu aşamadan sonraki ise taşıyıcının sorumluluğunun başladığı, bu bakımdan zayi ve hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğini sabit olmadığının beyan edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava, havayolu ile Uluslararası taşıma için davacı tarafından , davalı fiili taşıyıcı ... A.Ş.'ye teslim edilen emtianın zayi olmasından kaynaklanan alacaklı istemine ilişkindir. Taşımanın yapıldığı ülke itibari ile Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere Uluslararası Hava taşımasını düzenleyen Varşova Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Dosya kapsamındaki belgelerden dava konusu emtianın eksiksiz şekilde davalı taşıyıcı ... Ltd.Şti.'ne teslim edildiği, bu aşamadan sonra taşıma ilişkisinin başladığı, yükün ifa yardımcısı olan davalı ... Servis A.Ş.'nin elinde iken zayi olduğu anlaşılmıştır. Basiretli bir tacir gibi davranması gereken taşıyıcının yükü teslim aldıktan sonra teslim anına kadar yükte meydana gelen zayi ve hasarlardan sözleşmede belirlenen ilkeler çerçevesinde sorumlu olduğu kabul edilmelidir. Yükün fiili taşıyıcıya teslimi ile taşıma ilişkisinin başlaması karşısında yükün hangi aşamada ve ne şekilde zayi olduğunun araştırılması davacı bakımından önemsizdir. Teslim ile taşıyıcının sorumluluğu başladığından sorumluluğun hangi taşıyıcada olduğunun belirlenmesi amacı ile taşıma sürecinin irdelenmesi gerekir. Davalı vekillerinin beyanlarından emtianın akti taşıyıcı İnternas tarafından ifa yardımcısı olan ... A.Ş.'ye teslim edildiği ve bu sırada yükün zayi olduğu anlaşılmakla her iki taşıyıcının davacıya karşı sorumlu olduğu açıktır. Davalılaran sorumluluğu belirlendikten sonra tanzimi gereken zarar miktarı üzerinde durulmalıdır. Varşova konvansiyonunda kural olarak taşıyıcının sınırlı sorumluluğu bulunmaktadır. Anılan sözleşmede yükün zayi veya hasarı halinde taşıyıcı yükün ağırlığına göre sözleşmede belirlenen sınırlarla sorumlu tutulmalıdır. Ancak konvasiyonun 25. Maddesi gereğince zarar, taşıyıcının kasıtlı davranışından veya davanın görüldüğü mahkemenin kanuna göre kasıtlı davranışa eşdeğerde sayılan bir kusurundan doğmuş ise, tayıcı bu sözleşmenin kendisinin sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan hükümlerinden yararlanmaya hak kazanmayacaktır. Belirtilen ilke çerçevesinde somut olay incelendiğinde; davacı tarafından teslim edilen hacimce büyük miktardaki yükün taşıma sürecinde çalınması eyleminin ve bu eyleminin her türlü teknik imkana rağmen davalılar tarafından izah edilememesinin kasta eşdeğer kusur olması nedeni ile taşıyıcıların konvansiyonunda belirtilen sorumluluk sınırlandırmasından yararlanamayacağı sonucuna varılarak meydana gelen zararın tamamından taşıyıcılar sorumlu tutulmuştur. Her ne kadar son alınan bilirkişi raporunda zararın belirlenmesine yönelik bir hesaplama yapılmamış ise de mahkememizce de daha önce alınan 02.10.2012 tarihli bilirkişi raporunda davacının tazmini gereken gerçek zararının belirlenmiş olması nedeni ile bu miktar yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin kanıtlanamayan maddi zarara yönelik talebinin reddine karar verilmiştir. Yükün zayi olması TBK.'nın 58. Maddesi kapsamında davacı şirketin kişilik haklarını ihlal eden bir eylem olmaması nedeni ile davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş" gerekçesiyle hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce verilen işbu hüküm Yargıtay .... HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla; hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle davanın esasına girilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Buna göre; Türkiye’nin de taraf olduğu Varşova/Lahey Konvansiyonu’nun 1. maddesinde (uçak ile ücret karşılığında yapılan bütün uluslararası insan, bagaj veya eşya taşımalarında) Konvansiyon hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş olup, Konvansiyon’un 1/2’ nci maddesi ile uluslararası taşıma teriminin hareket ve varış yerinin ya sözleşmeye taraf olan ülkeler arasında veya anlaşmaya taraf olmasa bile başka bir ülkenin hükümranlığı altındaki yere yapılmasında da uluslararası Konvansiyon hükümleri uygulanacağından tüm uyuşmazlık konusu hususların Konvansiyon hükümleri dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Somut uyuşmazlığa uygulanması gereken Varşova Konvansiyonu’nun 29. maddesinde ''Varış yerine ulaşma tarihinden veya uçağın ulaşması gereken tarihten veya taşımanın durduğu tarihten başlamak üzere 2 yıl içinde dava açılmazsa, tazminat hakkı düşecektir.'' hükmü düzenlenmiş olmasına ve işbu 2 yıllık sürenin hak düşürücü süre olup, mahkemece re’sen nazara alınması gerektiğinden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Hak düşürücü süre nedeniyle davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 179,90TL ilam harcından peşin alınan 2.304,90TL harcın mahsubu ile bakiye 2.12500TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ...tarafından sarf edilen 201,50TL posta masrafının davacıdan alınarak davalı ...ne verilmesine,
5-Davalı ...tarafından sarf edilen 297,25TL posta giderinin davacıdan alınarak davalı ...ne verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hüküm kesinleştiğinde artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır