T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1131 Esas
KARAR NO: 2023/620
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 13/12/2022
KARAR TARİHİ: 07/07/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ... Gıda Sanayi A.Ş.'den ... A.Ş./.... Şubesi, 01.04.2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 174.169.TL. Bedelli çeki kaybedilmek suretiyle zayii olduğunu, bu nedenlerle söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yargılama aşamasında çekin ... A.Ş tarafından bankaya ibraz edildiği, çeki elinde bulunduran ... A.Ş'ne karşı istirdat davası açması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Y11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K)
"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay .... Hukuk Dairesi,... Esas, ... Karar.
Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup dava açıldığı taktirde çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmektedir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından mahkememizde açılan zayi nedeniyle iptal davasına konu çekin ibraz edilmiş olması ve çek hamiline karşı da istirdat davası açıldığı dikkate alınarak konusu kalmayan dava yönünden karar verilmesine yer olmadığı şeklinde aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava konusu çek ile ilgili istirdat davası açıldığından zayi nedeniyle iptal davası yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılması yönündeki istemin istirdat davasına bakan mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
3-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
6-HMK'nın 392/2 maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren 1 aylık süre dolduktan sonra teminat üzerinde herhangi bir tedbir veya haciz şerhi yoksa teminatın iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır