T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1179 Esas
KARAR NO: 2023/809
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/12/2022
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi (Delil No 1) ile sigortalanan sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş., Fransa'da bulunan ... firmasına Mal Faturası (Delil No 2) ve Çeki Listesi (Delil No 3) muhteviyatı 4 adet - brüt 7.244 kg esanjör sattığını, emtiaların ... plakalı tıra yüklenerek Manisa/Türkiye'den Bernouville/Fransa'ya davalılar sorumluluğunda nakliyesi esnasında hasara uğradığını, müvekkil sigortalısına ait emtiaların, alıcı firmanın nihai varış adresine teslimat öncesi yapılan kontrollerde emtialarda hasar tespit edilerek CMR Belgesi (Delil No 4) üzerine "Coils are fallen and damaged in the truck" (Emtia tır içinde düşmüş ve hasarlanmış) şeklinde hasar şerhi düşüldüğünü, Bununla birlikte, alıcı tarafından 29.09.2020 tarihinde Hasar Tespiti (Delil No 5) yapılmış ve nakliye esnasında hasarlandıkları tespit edilerek kullanımının mümkün olmadığının tespit edildiğini, Taşıma başlamadan araca yükleme öncesinde kalite kontrolleri ile yükleme sırasında sayım ve istif durumlarının uygun ve eksiksiz olduğu Yükleme Raporu (Delil No 6) ile tespit edildiğini, bu nedenle emtiaların nakliye esnasında hasara uğradığı tartışmasız olduğunu, sigortalıya ait emtiaların nakliye esnasında hasara uğraması sonucu oluşan sigortalı zararının, müvekkil şirket tarafından tanzim edildiğini, söz konusu hasar ödemesine ilişkin dava dışı sigortalıya yapılan ödemeden sonra alınan İbraname, Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu (Delil No 7) ve Banka Ödeme Dekontu (Delil No 8) deliller arasında sunulduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak toplam 244.810,07 TL sigortalı zararı, müvekkil şirket tarafından ödenmek suretiyle tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri, banka ödeme dekontu ve ibraname mutabakatname ve tazminat makbuzu, halefiyet kuralları ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK madde 1472 ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalılara rücu hakkı doğduğunu, dava dışı sigortalı ibraname mutabakatname ve tazminat makbuzu ile toplam 244.810,07 TL zararını müvekkilden tazmin ettiğini ve bu miktar için tüm haklarını temlik ettiğini beyan ettiğini, müvekkili davacı sigorta şirketinin ödediği riziko bedelini, halefiyet ilkesi dışında alacağın temliki hükümlerine göre davalılardan rücuen talep hakkı bulunduğunu, dava konusu CMR Belgesinde görüldüğü gibi taşıma 2, 3 ve 4 no.lu davalılar sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, bu nedenle davalılara işbu CMR Belgelerine istinaden taşıyıcı sıfatıyla tüzel kişilik olarak davanın açıldığını,1 No.lu davalı ... A.Ş.' ye (Delil No 9)'da yer alan navlun faturasını düzenleyen ana taşıyıcı sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, meydana gelen hasarın tespitine müteakip 1 no.lu davalıya İhtarname (Delil No 10) gönderilmiş akabinde ekspertiz çalışması yapıldığını ve Ekspertiz Raporu (Delil No 11) düzenlendiğini, Eksper Raporunda: 4 adet ... cinsi emtianın Türkiye'den ... (yarı römork) plakalı tıra sağlam ve hasarsız olarak yüklenmiş ve nakliyeci firma sorumluluğunda Fransa'daki alıcısına sevk edilmiş olduğunu, alıcıya teslimat esnasında emtianın araç üzerinde hasarlı olduğu tespit edilmiş, ilgili hasar notlarının CMR'ye yazılarak hasar fotoğraflarının çekilmiş olduğunu, söz konusu hasarın olsa olsa Türkiye'den Fransa'ya yapılan nakliyesi esnasında muhtemelen sürücü dikkatsizliği ve/veya sert/ani fren sonucu veya benzeri ani ve sert bir tesire maruz kalması suretiyle araç içi istifinin bozularak emtianın araç kapılarına ve birbirine çarpması nedeniyle meydana gelmiş olabileceği kanısı oluşturduğunu, dolayısıyla emtiaya ilişkin hasar ve kaybın davalılar sorumluluğunda Manisa'dan Fransa'ya taşıma esnasında meydana geldiği uzman eksperlerce tespit edildiğini, dava konusu taşımaya ilişkin emtiaların araca tam ve sağlam yüklendiğini fakat taşıma esnasında emtialarda hasar meydana geldiğini, (Delil No 12)'de yer alan Yükleme ve Hasar Fotoğrafları incelediğinde bu hususun açıkça görüleceğini, Zira yükleme sırasında çekilen fotoğraflar ile emtianın tam ve sağlam yüklendiği, tahliye sonrası çekilen hasar fotoğraflarında ise emtianın hasara uğradığının görüldüğünü, TTK ve CMR Konvansiyon hükümleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar geçen sürede uğradığı ziyan ve hasardan sorumlu olduğunu, somut olayda ise dosyaya sunulan belgeler ve ekspertiz raporundaki tespitler dolayısıyla hasarın, mevzuatta taşıyıcının sorumlu olduğu belirtilen zaman dilimi içerisinde meydana geldiğinin ispatlanmış durumda olduğunu, Ekspertiz Raporu, Hasar Fotoğrafları ve Sair Nakliye Belgeleri (Delil No 13) ve tüm delillern hasarın oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar, hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini, Sigortacılık Kanunu'nun 22. Maddesinin 17. fıkrasında; aynı maddenin 13. fıkrası uyarınca tarafsız olmak zorunda olan eksperlerin düzenlediği raporun “delil” niteliğinde olduğunun belirtildiğini, sigorta sektörünün vazgeçilmezlerinden biri olan ve Sigortacılık K.22. Maddesinde yer alan ve "Sigorta Eksperleri Yönetmeliği ile faaliyet gösteren Eksperlerin hazırladıkları rapor Taraflarca aksi ispatlanmadığı sürece delil niteliğindedir." hükmünün göz önünde bulundurulması gerektiğini, Yargıtay'ın 11.Hukuk Dairesi 1999/8071 E. - 2000/1725 K. ve 02.03.2000 tarihli kararında "Öte yandan, gerek yurt içi ve gerekse uluslararası taşımalarda hasar ihbarı veya belgeleyen tutanağın düzenlenmesini müteakip, uzman bağımsız ekspertiz firmalarına hasarın kapsam ve miktarı ile ilgili rapor tanzimi için başvurulmakta olup, somut olayla ilgili aksi ve sahteliği iddia olunmayan ekspertiz incelemesinin yaptırıldığı belgelenmiştir." denilerek hasarın ekspertiz incelemesi ile tespit edilebileceği ve inceleme sonucu tanzim edilen raporun aksinin ve sahteliğinin iddia edilemeyeceğinin belirtildiğini, dava konusu taşımalara ilişkin meydana gelen sigortalı zararının rücuen tahsili amacıyla müvekkil şirket tarafından davalıya öncelikle Rücu Mektubu (Delil No 14) gönderildiğini, Söz konusu rücu mektubu 24.01.2021 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş olup 7 günlük ödeme süresi sonrasında davalı 31.01.2021 itibariyle temerrüde düştüğünü, Rücu mektubundan sonuç alınamaması üzerine icra takibi; T.C. Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. icra dosyası ile 15.02.2021 tarihinde başlatılmış olup davalının 11.11.2021 tarihinde borca itiraz ettiğinin öğrenildiğini, (Borca itiraz dilekçeleri tarafımıza tebliğ edilmemiştir). Bu sebeple hukuki süreler korunmakta olup davalıların itirazına müteakip, 09.11.2022 tarihinde icra dosyası ve tüm fer'ileri için arabuluculuk başvurusu yapıldığını, Arabuluculuk süreci 23.12.2022 tarihinde anlaşmama ile sonuçlanmış olup yasal süresi içerisinde işbu davanın açılması gereği doğduğunu, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, müvekkilinin davalıdan olan asıl alacak 244.810,07 TL + 1.685,00 TL takip öncesi faiz olmak üzere toplam 246.495,07 TL alacağına ilişkin T.C. Bakırköy ... İcra Müdürlüğü .... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen koşullarla devamına, takip tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağın likit ve belirlenebilir olduğundan %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, dava dilekçesinde sigortalısına ait emtianın taşınmasını sigortaladığını, sigortalısının söz konusu emtianın hasarlanması sebebiyle uğradığı zarar kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi yaptığını ve bu nedenle sigortalısının haklarına halef olduğunu beyan ettiğini, Bilindiği üzere Türk Ticaret Kanunu md. 1472 kapsamında sigortacının halefiyetinden söz edebilmek için 3 şartın sağlanması gerekmektiğini, Bu şartlar;• Geçerli bir sigorta sözleşmesi bulunması, • Sigortalının dava hakkı bulunması ve • Sigorta bedelinin ödenmiş olmasıdır. Bunlardan bir tanesinin yokluğu, halefiyet iddialarını geçersiz kılacağını, TTK’nın 1421. maddesi uyarınca sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğü ve sorumluluğu, sigortalının prim borcunun ilk taksitini ödemesi ile başladığını, dolayısıyla davacı sigorta şirketinden sigortalısının prim ödeme tarihinin sorulmasına ve gerektiğinde davacının ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, şayet davacının selefi olan sigortalı firma tarafından sigorta primlerinin ödenmediği tespit edilmesi halinde davacının da aktif husumet ehliyetinden söz edilemeyeceğini, dava dilekçesi tahtında davacı tarafından dosya arasına sunulan ekspertiz raporunda söz konusu aracın içerisinde bulunan emtianın hasar nedenine ilişkin net bir tespitte bulunamadığını, Diğer bir ifadeyle rapor söz konusu hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğini tespit edememekte, taşıyıcının hangi kusurlu hareketinin hasara sebebiyet verdiğini gösterememekte olup yalnızca "...söz konusu hasarın, olsa olsa Türkiye’den Fransa’ya yapılan nakliye esnasında" , "muhtemelen sürücü dikkatsizliği ve/veya sert/ani fren sonucu" gibi hiçbir somut delile dayanmayan masa başında ilgili raporu hazırlayan eksperin kanaatleri ve düşünceleri doğrultusunda ve yine kendisine bu raporu yazması için görevlendiren ve ticari ilişki içerisinde bulunduğu davacı sigorta şirketinin menfaatleri doğrultusunda hazırlanmış nesnellikten uzak bir rapor olduğundan dolayı öncelikle söz konusu raporun huzurdaki uyuşmazlığın esasını teşkil eden taşıma hakkında varmış olduğu kanaatlerin tümü hatalı olup davacının bu delil kapsamında müvekkil şirketi sorumlu tutmasının mümkün olmadığını, öncelikle belirtmek isteriz ki, huzurdaki uyuşmazlık konusu taşıma işi uluslararası bir kara yolu taşıması olup bu anlamda uyuşmazlığın çözümünde ve taşıyıcı olan davalıların sorumluluğunun ve kusur oranın tespitinde esasen uygulanması gereken kurallar bütünü CMR Konvansiyonu olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunda taşıma konusu edilen emtianın araç içi istifinin bozularak emtianın araç yapılarına ve birbirine çarpması nedeniyle ilgili hasarın meydana gelmiş olabileceği düşünülmektedir denmektedir. Bu minvalde irdelenmesi gereken husus ise emtianın araç içerisinde yapılan emniyete alma işleminin yeterli olup olmadığıdır. Gerek CMR Konvansiyonu gerekse TTK hükümleri uyarınca emtianın araç içerisinde yüklenmesi ve istiflenmesi taşıma mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa göndericinin sorumluluk ve faaliyet sahasında gerçekleşen bir olgu olduğunu, TTK md. 863: “Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır.” hükmünü içerdiğini, taşıma konusu emtianın araç içerisine davacının sigortalısı gönderici tarafından yüklendiği sabit olup bu hususta yükleme ve istifin müvekkil şirket tarafından yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir sözleşme yahut talimatta dosya arasına davacı tarafından sunulan deliller ile ispat edilemediğinden yetersiz emniyete alma sebebiyle yüklerin kayması neticesinde meydana gelen hasardan ötürü sorumlu tutulabilecek tek taraf göndericinin kendisi olduğunu, ilgili emtianın araç içerisine yüklenerek, emniyete alınması tamamen davacının halefi olduğu sigortalısının sorumluluğunda gerçekleşen bir faaliyettir. Dolayısıyla şayet emtianın davacının belirttiği gibi araç içerisinde yeterli emniyete alınmamasından ötürü emtianın kayarak araç içerisindeki araç yapısına çarpması suretiyle meydana gelen bir hasar söz konusu ise bu husustaki tek kusurlu ve sorumlu tarafın araç içerisine yükleme ve istifini bizzat yapan emtianın göndericisi olan davacının sigortalısı olup bu anlamda taşıyıcı olan müvekkil şirketin meydana gelen hasardan dolayı CMR Konvansiyonu yahut Türk Ticaret Kanunu kapsamında sorumlu tutulması beklenemez ve dahi hukuka aykırıdır. Zira, CMR Konvansiyonu m.17-4/c aşağıdaki hükmü haiz olduğunu, madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamayacağını, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, aynı biçimde Taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin özel halleri düzenleyen Türk Ticaret Kanunu m.878 aşağıdaki hükümleri haiz olduğunu, ziyan, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur: b) Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama. c) Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması. gerek CMR Konvansiyonu gerekse de ulusal mevzuatta belirtildiği üzere emtianın araç içi istif ve yüklemesinin bizzat yük ilgilileri tarafından yapıldığı durumlarda bu iş ve işlemlerin eksik,hatalı yapılması nedeniyle meydana gelecek olan hasarlardan ötürü taşıyıcının sorumluluktan ibra edileceği ve sorumlu tutulamayacağı taşıma hukukuna hakim olan bir prensiptir. Kaldı ki, Yargıtayın da gönderici tarafından yapılan hatalı yükleme,istifleme hallerinde taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı yönünde yerleşik içtihatları bulunduğunu, İlk derece mahkemesi tarafından kaba elleçleme nedeniyle meydana geldiği iddia olunan hasarın taşıyıcı olan davalıya rücuen tazmini istemli davada ilk derece mahkemesi "...hasarın kaba elleçlemeden dolayı meydana geldiği, CMR hükümlerine göre taşıyıcının yüklemeden/boşaltmadan sorumlu olması için yükleme ve boşaltmanın taşıyıcı tarafından yapıldığının ispatının gerektiği, yükleme/boşaltmanın davalının sorumluluğunda olduğuna ilişkin bir delil sunulamadığı, davacının davalıya rücu edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir." ancak davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu neticesinde Yargıtay tarafından her ne kadar elleçleme işleminin taşıyıcı olan davalı tarafından yapıldığı ispat edilememişse de "...bu halde dahi taşıyıcının yükün sağlıklı taşınabilmesi için yükleme ve istiflemeye gerekli özeni gösterme, nezaret etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bahse konu yükümlülüğün ihlali, taşıyıcı bakımından müterafik kusur oluşturmaktadır. Bu nedenle davalı taşıyıcının nezaret görevi göz önüne alınarak meydana gelen hasarda müterafik kusurlu olup olmayacağı belirlenip sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yükleme ve boşaltmanın davalının sorumluluğunda olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın açıklanan nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir." denerek taşıyıcının yükleme hasarından dolayı ancak müterafik olarak sorumlu olabileceği bu sorumluluğunda ancak yükleme sürecinde taşıyıcının yüke nezaret yükümlülüğünün ihlal edildiğinin ispat edilmesi halinde mümkün olacağı belirtilmektedir. (Ek-YARGITAY 11.Hukuk Dairesi 2016/ 13010 E. Karar: 2018 / 4514 K. Sayılı ilamı)Kaldı ki, söz konusu taşıma süresince nakliyeyi gerçekleştiren araç herhangi bir kazaya karışmamış veyahut olağan dışı bir durum kayıt altına alınmamıştır. Dolayısıyla taşıma sürecinin sorunsuzca gerçekleştirildiği karinedir. Zira, CMR Senedi üzerinde dahi emtianın alıcısı tarafından hasara ilişkin düşülmüş herhangi bir şerh bulunmamaktadır. TTK m.928/2 kapsamında Taşıma işleri komisyoncusu, zilyetliğinde bulunan malın zıyaından veya hasarından kaynaklanmayan bir zarardan sadece 918 inci madde uyarınca kendisine düşen bir yükümlülüğü ihlal etmesi hâlinde sorumludur, şeklinde beyanda bulunarak tedbirli bir tacirin göstereceği özene rağmen zarar önlenemeyecek ise komisyoncu sorumluluktan kurtulur hükmü gereği taşıma işleri organizatörü sıfatına sahip müvekkil şirketin meydana gelen hasardan taşıyıcı gibi sorumlu tutulması hukuka aykırılık teşkil ettiğini, izah edilen nedenler ve mahkeme tarafından re'sen gözetilecek olan hususlar dahilinde; davanın aktif husumet itirazları nedeniyle usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın herhalde esastan reddine, haksız olarak başlatılan icra takibi ve huzurdaki dava nedeniyle davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin rücuen tahsil hakkı bulunmadığını, TTK’nın 1301. maddesi uyarınca rücu davası açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerektiği, sadece abonman sözleşmesinin bulunması, spesifik yani belirli bir taşımaya ilişkin akdi ilişki ve bildirim olmadıkça taşınan malın sigorta örtüsü altında olduğunu göstermez ve sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu olmaz. Bu husus aktif dava ehliyetine ilişkin olup mahkemece re'sen nazara alınması gerekir. Zira abonman sigorta sözleşmeleri birer çerçeve anlaşma niteliğinde olup, sigortacı ile sigorta ettiren arasında, sigorta ile ilgili bir hukuki ilişkiyi oluşturur. Sigorta şirketinin işbu davayı açma hakkı bulunmamakta olup, aşağıda dava konusu ile birebir aynı mahiyetteki emsal Yargıtay kararlarını sunduklarını, emtia gönderici tarafından yüklenmiş ve istiflenmiş olup, davaya konu hasar, göndericinin emtiaları gerektiği gibi paketleyememesi, yüklememesi ve istiflememesinden dolayı gerçekleşmiştir." şeklinde beyanda bulunarak emtiaların yüklendiği esnada sağlam olup olmadığı, düzgün paketlenip paketlenmediği gibi hususlar da belli olmayıp teslim anına ilişkin fotoğrafları da işbu dilekçe ekinde mahkemeye sunduklarını, usule ilişkin itirazları saklı kalmak kaydıyla davanın esas yönünden de reddi gerektiğini, ayrıca olay tarihinde müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen navlun hizmetleri .... Sigorta A.Ş tarafından ... poliçe numaralı Sorumluluk Sigortası(FFL) ile teminat altında olduğunu, bu nedenlerle öncelikli olarak davanın ... Sigorta A.Ş'ye ihbar edilmesini, izah edilen nedenler ve mahkeme tarafından re'sen gözetilecek olan hususlar dahilinde; asıl alacağa ve tüm ferilere yapılan itiraz haklı olup, öncelikle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile haksız kazanç sağlamak için kötü niyetle açılan takip nedeni ile %20 kötü niyet tazminatı ile yargılama ve vekalet ücretinindavalı tarafa yükletilmesine, davanın ... Sigorta A.Ş'ne ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ticaret Anonim Şirketi ile ... Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde, c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir." şeklinde olup, zamanaşımı süresi ve zamanaşımı süresinin ne zaman başlayacağı belirtildiğini, somut durumu CMR 32 kapsamında zamanaşımı yönünden değerlendirmek gerekir ise; davacı dava dilekçesinde taşımaya konu ürünlerin kısmi hasarlandığını iddia etmiş olup bu durumda zamanaşımı süresi CMR 32/1-a ya göre teslim anından itibaren başlayacaktır. Keza dava dilekçesinde alıcının CMR belgesine hasar şerhi düştüğünü belirtmiştir. Bu durumda davacının dava zamanaşımı süresi 23.09.2020 olduğunu, davacı 15.02.2021 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. Dosya ile icra takibi başlatıldığını, tarafımızca müvekkil şirket ... Tic. A.Ş. Bakımından 26.11.2021 tarihinde borca itiraz edilmesi neticesinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü tarafından 29.11.2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkil şirket .... Tic. A.Ş. Bakımından ise 30.11.2021 tarihinde borca itiraz edilmesi neticesinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü tarafından 01.12.2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, hasarlı emtianın teslimi ile başlayan 1 yıllık dava zamanaşımı, davacının icra takibi başlatması ile kesilmiştir. İcra takip tarihi 15.02.2021 olup, davacı 1 yıllık süre içerisinde davayı açmamıştır. Huzurda görülmekte olan dava 26.12.2022 tarihinde ikame edilmiştir, haliyle davacı davayı zamanaşımı süresi içerisinde açmamıştır. Bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddini arz ve talep ettiklerini, söz konusu hasar müvekkil şirketlerin gerçekleştirmiş olduğu taşımada meydana gelmediğini, Türkiye’de mukim satıcı ... firması tarafından Fransa’da mukim alıcı ... firmasına emtia taşıması yapılması planlanmış, taşıma işi ise diğer davalı .... A.Ş. Firması tarafından üstlenildiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde; ... firmasına ait emtianın taşımasının 2 sevkiyat şeklinde yapılmasının kararlaştırıldığı, diğer davalı .... A.Ş. Firmasının taşımaların 1 sevkiyatını fiili taşıyıcı olarak diğer davalı .... Nakl. Ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına 1 sevkiyatını ise fiili taşıyıcı olarak müvekkil şirketlere verildiğini, müvekkil şirketlerin, satıcının diğer taşımasını davalı .... Nakl. Ve Tic. Ltd. Şti. Firması tarafından yapıldığından haber bulunmamakta olup, müvekkil şirketler arabuluculuk sürecinde bu durumu öğrendiğini, müvekkil şirketler diğer davalı .... A.Ş. Firması tarafından verilen iş neticesinde, taşımayı, .../... plakalı araç ile parsiyel taşıma olarak gerçekleştiğini, söz konusu parsiyel taşımada, müvekkil şirketler tarafından, satıcı ... firmasına ait 2 palet 4.648 kg emtia ile birlikte, .... firmasına ait 1 palet 180,50 kg emtia taşıma yapılmıştır. Bu taşımaya ilişkin olarak zaten davacı tarafından CMR belgeleri dosyaya sunulmuş, müvekkil şirketlerin gerçekleştirmiş olduğu taşımaya ilişkin CMR belgeleri incelendiğinde herhangi bir hasar şerhinin bulunmadığı görüleceği, yine evrakları incelediğinde, diğer davalı .... Nakl. firması tarafından, ... plakalı araç ile yapılan taşımada davacının iddia ettiği hasarın meydana geldiğini, müvekkil şirketlerin diğer davalı .... Nakl. Firması tarafından yapılan taşıma ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını, yine davacı tarafından hasarlı taşımanın meydana geldiği aracın ... plakalı araç olduğu belirtilmiş olup, söz konusu araç diğer davalı .... Nakl. Firmasına ait olduğunu, dosyaya davacı tarafından sunulan Eksper raporunu incelediğimizde, hasarın .... Nakl. firması tarafından, ... plakalı araç yapılan işbu taşımada meydana geldiği bir kez daha anlaşılmadığını, müvekkil şirketin diğer davalı .... Nakl. Ve Tic. Ltd. Şti. Firması ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle davacının iddia ettiği hasar müvekkil şirketlerin yapmış olduğu taşıma da meydan gelmemiş, müvekkil şirketler tarafından yapılan taşıma hasarsız ve eksiksiz olarak teslim noktasına ulaştırıldığını, bu nedenle davacının rücuen tazminat taleplerinin muhatabı müvekkil şirketler olamayacağından davacının haksız davasının reddini davanın ... Sigorta A.Ş'ne ihbarını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun, kötü niyetli olarak ikame edilmiş iş bu davanın; öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulde reddine neticesinde esastan reddi ile, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiklerini ifade etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre rücuan tazminat için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Söz konusu taşıma nedeniyle sorumluluğun kime ait olduğu, hasar miktarı noktasında davacının rücuan tazminat talebinde haklı olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 248.053,80 TL toplam alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1472 maddesi ; "(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Davacı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numaralı Nakliyat Abonman Sigortası ile teminatta iken dava dışı sigortalıya ait emtianın ... plakalı araç ile Türkiye’den Fransa’ya sevki sırasında aracın dorsesinin içindeki sigortalı emtianın hasarlanması ve/veya zayi olması nedeniyle hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete ödenen 244.810,07 TL tazminat bedelinin davalıların kusurlu olduğu gerekçesiyle rücuen tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı ... Sigorta şirketi nezdinde dava dışı ... San.ve Tic.A.Ş. adına ... numaralı 17.11.2019-17.11.2020 vadeli Nakliyat Blok Abonman Sigortası tanzim edildiği, 23.09.2020 tarihinde meydana gelen hasarın Poliçe şartı Institute Cargo Clauses (A) gereği teminat kapsamında olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı sigorta şirketi tarafından hasar ihbarı üzerine; ... nolu hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu 244.810,07 TL toplam hasar tespit edildiği ve davacı sigorta şirketince hasarın Nakliyat Emtia Sigorta poliçesi teminatı kapsamında olduğu tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulan ödeme dekontuna göre davacı ... Sigorta tarafından ... nolu hasar dosyası ödemesi açıklamasıyla Davacı sigorta şirketi tarafından 25.12.2020 tarihinde dava dışı sigortalısı ... şirket 244.10,07 TL ödendiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda; 4 adet ... cinsi emtianın Türkiye’den ... (yarı römork) plakalı tır’a sağlam ve hasarsız olarak yüklendiği ve nakliyeci firmanın sorumluluğunda Fransa’daki alıcısına sevk edildiği anlaşılmaktadır. Alıcı, teslimat esnasında emtianın araç üzerinde hasarlı olduğunu tespit etmiş ve hasar notları CMR’ye yazılarak, çekilen fotoğrafların eklendiği görülmüştür.
Bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda; söz konusu hasarın, Türkiye’den Fransa’ya yapılan nakliye sırasında "muhtemelen sürücü dikkatsizliği ve/veya sert/ani fren sonucu veya benzeri ani ve sert bir tesire maruz kalması suretiyle araç içi istifinin bozularak, araç yapılarına ve birbirine çarpması nedeniyle" meydana gelmiş olabileceği ve ürünlerin hasar görmesi sonucu oluşan hasar bedelinin de 244.810,07 TL (27.276,28 €) olarak kadri marufunda olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya içerisine sunulan veriler irdelendiğinde, dava dışı sigortalı ... ile dava dışı alıcı ... işletmesinin tarafları olduğu birden fazla satış sözleşmesini işaret eden fatura söz konusu olduğu, her satış sözleşmesine ilişkin ayrı ayrı taşıma süreçlerinin organize edildiği, taşıma süreçlerine ilişkin 4 farklı CMR Senedinin dosya kapsamına sunulduğu, dosyaya sunulan ve davalı ... AŞ tarafından ...’a kesilen navlun faturası ile sabit olmak üzere davalı ... AŞ’nin bu süreçlerde akdi taşıyıcı olarak faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, mail yazışmaları ile de bu hususun sabit olduğu, dava konusu olayın bu CMR Senetlerin işaret ettiği yalnızca 1 adet taşıma sürecine (2 kap – 4 adet – 7.244 kg. brüt ağırlıktaki ürünlerin taşındığı) ilişkin organize edildiği, bu taşımanın akdi taşıyıcısının davalı ... AŞ olduğu, alt-fiili taşıyıcısının ise davalı ... Ltd. Şti. olduğunun tespit edildiği, diğer CMR Senetleri üzerinde hasarlanmaya ilişkin bir kayıt olmadığı, ayrıca davacı beyanlarının da bu senetlere ilişkin düzenlenmediği, diğer davalılar ... ve .... işletmelerinin söz konusu senetlerden 2 tanesine ilişkin taşıma yaptığı, dolayısıyla dava konusu zararın meydana geldiği taşıma sürecinde organik bağının olmadığının tespit edildiği, meydana gelen zararın kaynağının teknik inceleme detayları ve dosyadaki eksper raporları ile veriler baz alınarak taşıma ve lojistik süreçler açısından irdelendiğinde, bağlama-sabitleme eksikliğine dayandığı, 3 adet ağır hasarlanan 5.572 kg ağırlığındaki ürünlerden doğan zararın 244.810,07 TL olduğu, taşımanın akdi ve fiili taşıyıcıların yetkilileri arasında geçen mail yazışmalarından parsiyel nitelikli olduğu, bu doğrultuda parsiyel taşıma süreçlerinde sabitleme-bağlama süreçlerine ilişkin sorumluluğun taşıyıcılarda olacağına dayandığı, CMR Konvansiyonu Md.17/1 uyarınca taşıyıcıların zarardan müteselsilen sorumlu olacağı, CMR Md.32 uyarınca zamanaşımının dolmadığı anlaşılmıştır.
Davaya konu 23.09.2020 tarihinde meydana gelen nakliyat hasarı davacı sigorta şirketince tanzim edilen ... poliçe numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigortası Poliçesi vadesinde ve teminat kapsamında meydana geldiği, hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu davacı sigorta şirketi tarafından 25.12.2020 tarihinde dava dışı sigortalısına 244.810,07 TL hasar tazminatı ödendiği, dava konusu hasarın taşıma sırasında meydana geldiği tespit edildiğinden TTK 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluşacağı, davacı sigorta şirketi tespit edilen ve ödenen 244.810,07 TL hasar tazminatını davalı taşıyıcıdan rücuen talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, rapor içeriği de dikkate alındığında rapora ilişkin itirazların esasa etkili olmaması nedeniyle reddine karar verildiği, davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş'nin husumetlerinin bulunmadığı, davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinin hesaplanan bedelden müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır. Bu nedenle, davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine, davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketi yönünden 244.810,07 TL asıl alacak ve 1.609,71 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 246.419,78 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın rücuan tazminat istemine ilişkin olması nedeniyle icra inkar tazminat talebinin reddine, kötüniyet ispatlanmadığından davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş'nin kötüniyet tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; bu davalıların Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 244.810,07TL asıl alacak ve 1.609,71TL işlemiz faiz olmak üzere toplam 246.419,78TL üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-İcra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
4-Davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş'nin kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,
5-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 16.832,93TL ilam harcından peşin alınan 2.969,25TL harcın mahsubu ile bakiye 13.863,68TL'nin davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 80,70TL Başvuru Harcı, 2.969,25TL Peşin Harç olmak üzere toplam 3.049,95TL'nin davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.280,00TL arabulucu ücretinin davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Davacı tarafından sarf edilen 10.500,00TL bilirkişi ücreti, 367,50TL posta masrafı, ücreti olmak üzere toplam 10.867,50TL den kabul red oranına göre hesaplanan 10.864,18TL'nin davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 38.962,96TL vekalet ücretinin davalılar ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketinden alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
10-Davalı ... A.Ş ve ... Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 75,29TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren bu davalılara verilmesine,
11-Davalılar ... Ticaret A.Ş ve ... Ticaret A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 38.962,96TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren işbu davalılara verilmesine,
12-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalılar vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır