T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/243 Esas
KARAR NO: 2022/640
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2018
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...... Dikiş İplik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından müvekkili ....... Konfeksiyon Anonim Şirketi aleyhine Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, müvekkilinin itirazı üzerine davalı tarafça Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, yargılama devam ederken 31/03/2016 tarihinde müvekkilinin icra dosyasına borcunu ödediğini, bu sırada ...... Esas sayılı dosyanın Yargıtay'dan bozularak geldiğini ve ...... Esas sırasına kaydedildiğini, ancak dava takipsiz bırakıldığından HMK 150 md gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiğini, müvekkilinin bozulan ilam kapsamında icra dosyasına yaptığı 1.840,89 TL yargılama gideri ile 10.078,77 TL avukatlık ücretinden ibaret 11.919,66 TL ödeme nedeniyle davalı tarafın sebepsiz şekilde zenginleştiğini beyanla, 11.919,66 TL tutarındaki dava konusu ödemenin zenginleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının sebepsiz zenginleşmeden doğan talep hakkının TBK'nun 82. Maddesine göre hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, Söz konusu ödemenin Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas ve ...... Karar sayılı dosyası karara çıkmadan önce ödemenin 31/03/2016 tarihinde yapıldığını, takip edilmeyen davanın 10/07/2018 tarihinde karara çıktığını, davacının talebini ileri sürdüğü 29/11/2018 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğunu, ödeme yapılırken ihtirazi kayıt öne sürülmediğini, müvekkilinin alacağının takip dosyası ile sabit olduğunu, müvekkili yönünden sebepsiz zenginleşmeden bahsedilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TBK'nun 82. Maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme nedeniyle haksız olarak tahsil edilen 1.840,89 TL yargılama gideri, 10.078,77 TL avukatlık ücreti olmak üzere 11.919,66 TL tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Bakırköy ...... ATM'nin ...... Esas ve ..... Karar sayılı dosyasında bozma öncesi ..... Esas ve ..... Karar sayılı ilamında somut olayda davacı şirket aleyhine asıl dava yönünden 95.984,61 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ile 10.078,77 TL vekalet ücreti ve 1.840,89 TL yargılama giderine hükmedildiği, bozma sonrası asıl dava yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve bu kararın Yargıtay ...... Hukuk Dairesinin ...... Esas ve ..... Karar sayılı ilamıyla onandığı anlaşılmıştır.
Ancak davalı tarafın da kabulünde olduğu üzere davacı taraf 31/03/2016 tarihinde ödeme yapmış olup 10.078,77 TL vekalet ücreti ve 1.840,89 TL yargılama gideri toplamı 11.919,66 TL yönünden davalının sebepsiz zenginleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davanın kabulüne dair verilen hüküm İBAM ..... Hukuk DAiresinin ....... Esas sayılı ve ..... Karar sayılı ilamıyla "Takip borçlusunun 31/03/2016 tarihinde bu ilama dayanarak 95.984,61 TL takipte kesinleşen miktar + 8.734,60 TL tahsil harcı miktarı + 10.428,77 TL vekalet ücreti miktarı + 42.035,62 TL toplam faiz miktarı + 12.123,96 TL masraf miktarından ibaret 169.307,56 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.Davacı bu ödemeler içinde yer alan vekalet ücreti ve masrafların mahkemenin kısmen kabul kararında belirtilen vekalet ücreti ve yargılama gideri olduğunu iddia etmektedir. Ancak mahkeme ilamında belirtilen yargılama gideri 1.840,89 TL olup takip dosyasına yapılan ödemeler arasında bu kalem açıkça yer almamaktadır.Diğer yandan mahkeme ilamında yer alan vekalet ücreti 10.078,77 TL olmasına rağmen icra dosyasına ödenen vekalet ücreti 10.428,77 TL'dır.Mahkeme ilamına bağlı yargılama gideri 1.840,89 TL + vekalet ücreti 10.428,77 TL = toplam 12.269,66 TL ,icra dosyasında tahsil edilen masraf ise 12.123,96 TL 'dir. Rakamlar birbiri ile uyumlu olmadığı gibi icra dosyasında tahsil edilen masrafın, bozulmasına karar verilen mahkeme ilamındaki yargılama gideri ve vekalet ücretini kapsayıp kapsamadığı anlaşılamamıştır.Fiziki dosya ve UYAP ortamında yapılan incelemeye göre; icra dosyası iş bu dosya içinde bulunmadığı görülmekle ,yapılan tahsilat ve masrafların neye ilişkin olduğu denetlenememiştir.İlgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak; 31/03/2016 tarihinde davacı şirketten tahsil edilen 12.123,96 TL tutarındaki masrafın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas, ..... Karar sayılı ilamında yer alan ve ...... A.Ş. lehine hükmedilen 1.840,89 TL yargı- lama gideri ile 10.078,77 TL vekalet ücretini kapsayıp kapsamadığı ve hesaplamanın ne şekilde yapıldığı hususunun sorulması, hasıl olacak sonuca göre hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." gerekçesiyle kaldırılmıştır.
Bunun üzerine mahkememizce Büyükçekmece ....... İcra Dairesine müzekkere yazılarak eksiklik giderilmiştir. Müzekkere cevabına "İlgi sayılı yazınızla istenilen Müdürlüğümüzün yukarıda esas numarası yazılı icra takip dosyası incelenmiş olup, 03/08/2012 tarihinde takip açılmış, 03/11/2015 tarihinde itirazın iptali davası açılmış olup (Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... Esas ve .... Karar sayılı dosyasından 03/11/20215 tarihli itirazın iptali davası kararı) 95.984,61 TL yönünden takibin devamına, alacak üzerinden takip açılışından itibaren %16,50 oranından fazla olmamak üzere yıllık değişen oranlarla ticari avans faizi yürütülmesine hükmedilmiştir. Aynı tarihli karar gereğince 504,49 TL yargılama gideri ile 1336,40 TL toplam harç masrafı ikisi toplam 1840,89 TL yargılama giderinin davalı olan ....... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nden tahsili ile davacı olan ...... DİKİŞ İPLİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ödenmesine ve 10.078,77 TL olarak hükmedilen avukatlık ücretinin yine davalı davalı ....... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nden alınarak, davacı ...... DİKİŞ İPLİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'ne ödenmesine hükmedilmiştir. Bu mahkeme ilamı uyarınca yeni doğan bu alacaklar yönünden 06/01/2016 tarihinde düzenlenmiş olup, 13/01/2016 tarihinde ....... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ vekili olan Av. .......'e tebliğ edilmiştir. 31/03/2016'da yapılan dosya hesabına göre 169.307,56 TL bakiye borç görülmüş ve aynı gün borçlu ....... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ tarafından ödenmiştir.
Yukarıda izah edilen açıklamalar neticesinde yapılan borç ödemesinin yargılama gideri ve vekalet ücretini kapsadığı, yargılama gideri ve vekalet ücretini karar tarihi olan 03/11/2015'ten itibaren faiz işletilerek hesaplama yapıldığı görülmüştür." şeklinde cevap verilmiş olup farklılığın karar tarihi olan 03/11/2015 tarihinden itibaren işletilen faizden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK. m.77/1'e göre; zenginleşen başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; TBK. m. 79 ve 80'de "aynen geri verme ilkesi"ne göre düzenlenmiştir.
Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.Borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Yanlışlık eda ile ilgili olup, edada bulunan da bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır.
HGK'nın 05.12.1984 tarih ve ...... E. - ..... K. sayılı kararı ile herhangi bir tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin idare tarafından BK'nun sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri istenebileceği açıklanmıştır. Yine aynı Kanun'un 82 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.İki yıllık zamanaşımı süresi, hak sahibinin, mal varlığındaki eksilmeye yol açan işlemi ve sebepsiz zenginleşeni tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ondan önceki noksan bilgiler ve tahminler bu sürenin başlangıcına esas olamaz.
Zaman aşımı yönünden; davalının alacağının dayanağını oluşturan Bakırköy ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas, ..... Karar sayılı mahkeme hükmü ile "itirazın iptali talebi kısmen kabulü ile takibin 95.984,61 TL asıl alacak ve ferileriyle devamına, takip alacaklısı lehine 1.840,89 TL yargılama gideri ile 10.078,77 TL avukatlık ücreti takdirine" karar verildiği, söz konusu hükmün Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin ..... Esas, ..... Karar sayılı 08/05/2017 tarihli ilamı ile bozulduğu, dosya mahkemenin ..... Esas sırasına kaydedildiği, neticede 03/11/2015 tarihinde -davalının itirazın iptaline ilişkin talebi yönünden- takip edilmeyen davanın "HMK 150/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına" karar verildiği, Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nce yapılan temyiz incelemesi sonucunda 01/06/2020 tarihinde hükmün onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Ödemenin 31/03/2016 tarihinde yapıldığı, yapılan ödemeyi geri isteme hakkının olduğunun en geç 01/06/2020 tarihinde öğrenildiğinden hareketle eldeki davanın açıldığı 29/11/2018 tarihi itibarıyla 2 yıllık ve 10 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varılmaktadır.
Somut olayda; açıklanan nedenlerle sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği, İBAM ...... Hukuk Dairesinin ....... Esas sayılı ve ..... Karar sayılı ilamı doğrultusunda eksikliğin tamamlandığı, zamanaşımı süresinin de dolmadığı anlaşılmakla; davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek ortadan kaldırılan yargılama giderleri ve vekalet ücreti nedeniyle davalı sebepsiz zenginleşmiş olup davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 11.919,66TL'nin ödeme tarihi olan 31/03/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 814,23TL ilam harcından peşin alınan 2.274,38TL harcın mahsubu ile bakiye 1.460,14TL'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 139,50TL posta masrafı, 35,90TL başvuru harcı, 814,23TL peşin harç, olmak üzere toplam 989,63TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır