T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/317 Esas
KARAR NO: 2023/121
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 07/02/2018
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dış ....... A.Ş'ye ait kabloların taşınması işini üstlendiğini, taşıma işinin yapılması için davalı borçlu ile anlaşma yapıldığını, davalı borçlunun kendine ait kamyonla nakliye işini gerçekleştirirken, sürücünün ..... AVM civarında aracı park edip uyuması üzerine kamyonda bulunan bir kısım kabloların hırsızlar tarafından çalındığını, kablo bedeli olan 19.533,00-TL'nin müvekkilince fatura karşılığı ....... A.Ş'ye ödendiğini, hırsızlığın sürücünün kusurundan kaynaklanması nedeniyle müvekkilinin zararırın tahsili gerektiğini, alacağın tahsili amacıyla Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... takip sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı ile taşınmaz sözleşmesi imzalanmadığını, davacının ..... ile taşınmaz sözleşmesi yaptığını, bu kişinin kendi çalışanı olmadığını, aracını .....'ya kiraladığını bu nedenle husumet ehliyeti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan emtianın bir kısmının taşıma sırasında hırsızlanması nedeniyle uğranılan zararın tazmini nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, "Davacı taraf taşınmaz sözleşmesinin davalı ile yapıldığını ileri sürmüş olmasına rağmen bu konuda yazılı bir sözleşme ileri sürmemiş ve yemin deliline dayanmamıştır. Yükün teslim edildiği aracın sürücüsü ..... olup aracı davalıdan kiralamıştır, taşıma 31/10/2017 tarihli olup kiralama sözleşmesi 2014 yılında başlamış ve kiralamaya ilişkin faturalar bu tarihten itibaren düzenlenerek vergi dairesine bildirilmiştir. Bu durumda, davalının taşıyıcı olmadığı, aracın işleteni olmadığı ve taşıma sözleşmesinin davalı ile yapıldığının kanıtlanmadığı, sözleşmenin sürücü ve aracın kiracısı olan ...... ile yapıldığı, gerekçesiyle taşıyıcı olmayan davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın husumet yönünden reddine," karar verilmiştir.
Bu hüküm İBAM .... HD: .... Esas ve .... Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme sebebine dayanarak kaldırılmıştır.
Uyuşmazlık temelde, taraflar arasında taşıma sözleşmesinin kurulup kurulmadığı noktasındadır.
Dava dışı ....... A.Ş. tarafından davacıya kablo satışına ilişkin olarak 03.11.2017 tarihinde 19.533,72 TL bedelli fatura kesilmiştir.
Taşımaya konu emtianın taşıma tarihinde davalı adına kayıtlı olan ..... plakalı araca yüklendiği ve 30.10.2017 tarihinde araçtan bir kısım emtianın çalındığı ihtilaf konusu değildir.
Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyasında, "sevkiyatta meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle uğranılan zararın tazmini" sebebine dayalı olarak 19.533,00 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 13.12.2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.
Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 856/2. Maddesinde, taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulacağı, eşyanın taşıyıcıya tesliminin, taşıma sözleşmesinin varlığına karine teşkil edeceği düzenlenmiştir. TTK'nın 850/1. maddesinde de, taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişi olarak tanımlanmıştır.
Davalının taşıma sırasında zayi olan eşyadan dolayı oluşan zarar nedeniyle sorumlu olaması için öncelikle taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulduğunun yani davalının taşıyıcı olduğunun ispatlanması gerekir.
Ancak, davacı tarafça taşıması üstlenilen işin yapılması için davalıyla anlaşıldığı iddia edilmektedir. Dava konusu emtianın davalının aracına yüklendiği de soruşturma dosyasından anlaşılmaktadır. Taşımaya konu eşya davalının aracına yüklendiğine göre, eşyanın taşıyıcıya tesliminin, taşıma sözleşmesinin varlığına karine teşkil edeceği şeklindeki düzenleme karşısında davalı tarafın bu karinenin aksini ispat etmesi gerekir.
Davalı adına kayıtlı olan ..... plakalı aracın 15.08.2014 tarihinden itibaren 1 yıl ve aksinin bildirilmemesi halinde 1 yıl uzatılmış sayılmak üzere dava dışı ......'ya kiralandığına ilişkin kira sözleşmesi vergi dairesi tarafından dosyaya gönderilmiştir.
Davalı tarafça, taşıma tarihini kapsar şekilde, ......'ya kesilen ve kapalı fatura olarak düzenlenen kira ücreti faturaları dosyaya sunulmuştur. Ayrıca bu faturaların vergi dairesine bildirildiği de anlaşılmaktadır. Davalının vergi dairesinden gönderilen muavin defterine göre kira faturaları kayıtlı olmakla birlikte bir ödeme bilgisine rastlanmamıştır. Tutulan kayıt her yıl sonunda "yansıtma işlemi" açıklamasıyla senelik kira tutarı miktarınca yapılan kayıt ile bakiye sonlandırılmıştır.
Dava konusu araç daha sonra davalı tarafından 13.12.2017 tarihinde satılarak devredilmiştir. Ayrıca ......'nın, davalının aracının satıp devrettiği tarihten kısa süre sonra 31.12.2017 tarihinde ticareti terk etmiştir.
Davalı tarafça dayanılan kira sözleşmesinin davalı yararına delil olabilmesi için, üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.
İstinaf ilamında belirtilen "Kira sözleşmesine ilişkin olarak sözleşme ve kira faturaları vergi Dairesine bildirilmiş olmakla birlikte kira bedelinin davalıya düzenli ödenip ödenmediğine ilişkin dosyada herhangi bir beyan ve belgeye rastlanmamıştır. Bunun yanı sıra davacının zararı tazmin ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir belge de yoktur. Hal böyle olunca mahkemece yapılan araştırma ve celbedilen belgeler tarafların husumetinin bulunup bulunmadığını tespit etmek için yeterli değildir. Bu halde, davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle davalının kira ücretini düzenli olarak tahsil edip etmediği sıfatının bulunup bulunmadığı tespit edilip, davacının oluşan zararı fatura karşılığında dava dışı ..... A.Ş.'ye ödediği iddia edildiğine göre buna dair ödeme belgesinin sunulması için süre verilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir." gerekçesine dayanarak gerekli araştırmalar yapılmış ve bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacı ticari defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda alınan bilirkişi raporunda; dava dışı .... Kablo AŞ'ne ait kabloların çalınması sebebiyle oluşan 19.533,72 TL'lik zararı davacı şirketin ödediği, davacı şirketin davalıdan bu miktarda alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Davalı ticari defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda alınan bilirkişi raporunda; davalının 21.06.2011 tarihinde ‘Kara Yolu ile Şehirlerarası Yük Taşımacılığı’ faaliyetinden işe başladığı ve halen devam ettiği, davalı firmasına ait 2017 takvim yılı yasal defterleri incelenmiş olup tasdiki zorunlu yasal defterlerin noter tasdiklerinin, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, ticari defterlerin kayıtlarının bilgisayarlı kayıt ortamında işlenmiş olup, muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı ilkelerine uygun tutulduğu, davalı ile ...... arasında 15.08.2014 tarihli .... plakalı .... 1999 Model Kamyon açıklaması ile Kira Sözleşmesi düzenlenip imzalandığı, davalının ..... plakalı ..... marka kamyon cinsi aracı 12.12.2017 tarihinde sattığı, ......'nın da Mustafakemal Paşa Vergi Dairesinde Kara Yolu ile Şehirlerarası Yük Taşımacılığı faaliyeti ile kayıtlı olduğu, 31.12.2017 tarihinde işi terk ettiği, davalı firmasının defterleri incelendiğinde, ...... ile Kira Sözleşmesine dayanan faturaların 602-Diğer Gelirler hesabı altında kayıt altına alındığı, kira gelirlerini 100-Kasa hesabı ile kapattığı, kiraların nakit olarak elden kapatıldığı, dosya ekinde tahsilatlara ilişkin makbuz bulunmadığı, 31.10.2017 tarihli dilekçesi ile ......'nın 602-Kira Gelirleri muhasebe kayıtlarında 31.10.2017 tarihli .... Nolu Mahsup fişinde Fatura .... nolu-...... 602-Diğer Gelirler (..... kira Geliri açıklaması ile) 1400,00 391-Hesaplanan Kdv 252,00 100-Kasa 1652,00TL tutarı ile fatura kaydının olduğu tespit edilmiştir.
Davacı şirket dava dilekçesinde belirttiği üzere dava dışı ..... Anonim Şirketine ait kabloların Çorlu'dan İstanbul'a taşınması konusunda anlaşmışlardır. Müvekkil üzerine aldığı nakliye işinin gerçekleşmesi içinde davalı borçlu ile anlaşmıştır.’ açıklaması yapılmış ise de dosya ekinde davacı tarafın davalı ile mi ..... ile mi sözleşme imzaladığının görülmediği, bu taşıma işiyle alakalı ödemenin kime yapıldığının tespit edilemediği belirtilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 856/2. Maddesinde, taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulacağı, eşyanın taşıyıcıya tesliminin, taşıma sözleşmesinin varlığına karine teşkil edeceği düzenlenmiştir. TTK'nın 850/1. maddesinde de, taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişi olarak tanımlanmıştır. Davalının taşıma sırasında zayi olan eşyadan dolayı oluşan zarar nedeniyle sorumlu olaması için öncelikle taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulduğunun yani davalının taşıyıcı olduğunun ispatlanması gerekir. Ancak, davacı tarafça taşıması üstlenilen işin yapılması için davalıyla anlaşıldığı iddia edilmektedir. Dava konusu emtianın davalının aracına yüklendiği de soruşturma dosyasından anlaşılmaktadır. Taşımaya konu eşya davalının aracına yüklendiğine göre, eşyanın taşıyıcıya tesliminin, taşıma sözleşmesinin varlığına karine teşkil edeceği şeklindeki düzenleme karşısında davalı tarafın bu karinenin aksini ispat etmesi gerekir.
Somut olayda, taşıma işinin kiralayan .... ile yapıldığını, karinenin aksinin davalı tarafça ispatı gerektiği, kira bedellerinin de elden ödendiğinin belirtildiği, 3. kişilere karşı bağlayıcı nitelikte ve güçte olmadığı, davacı tarafça dava dışı ..... Kablo AŞ'ne 19.533,00 TL ödeme yapıldığının sabit olduğu, karinenin aksinin davalı tarafça ispatlanamaması nedeniyle istinaf ilamı ve alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 19.533,00-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 3.906,60TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.334,29TL ilam harcından peşin alınan 235,91TL harcın mahsubu ile bakiye 1.098,38TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesine göre alınan 1.560,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 1.200,00TL bilirkişi ücreti, 235,35TL posta masrafı, 35,90TL başvuru harcı, 235,91TL peşin harç olmak üzere toplam 1.707,16TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır