T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/404 Esas
KARAR NO: 2022/1036
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 01/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 03/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ şirket yetkilisi ... yaşının ilerlemesi sebebiyle şirketi ...'i büyük oğlu ...'ın hakimiyetine bıraktığı, bu durumu fırsat bilen ...'ın yeğeni ..., ...'a yakınlaşarak birlikte ticaret yapmak istediğini böylece işleri büyütebileceğini ifade ederek ...'ın iradesini etkilediği, müvekkilinin oğlu ...'ın ise ...'ın akrabası olması ve muhasebe alanında uzman olması sebebiyle iradesi yanılarak birlikte ticaret yapmayı kabul ettiği, bu süreçte ... daha önce muhasebecilik yaptığını, bu konuda uzman olduğunu beyan ederek müvekkil şirket ... ile müvekkilin oğlu ...'a ait ...San. Ltd. Şti. ve diğer oğlu ...'a ait ... Limited Şirketi'nin muhasebesinin de ... tarafından tutuduğu, ..., davacı şirket ... ile ...'ın oğulları ... ve ...'ın şirketlerini tamamen kontrolü altına almadan önce; dış muhasebe işleri mali müşavir ... tarafından tutulmuş olup defter ve belgeler mali müşavirin zilyetliği altında özenle tutulmakta ve müvekkil ile ailesinin kontrolü altında bulunmaktayken anılan dönemde ...; müvekkil ve ailesinin güvenini kötüye kullanarak ve iradelerini sakata uğratarak muhasebeyi gerçeğe aykırı olarak tutmuş ve kendisi ile suç ortakları lehine hayali faturalar oluşturarak müvekkil ve ailesine ait şirketleri kendisine borçlu hale getirdiği, daha sonra ise sözde borçların ödenmediğinden bahisle müvekkil şirket yetkilisi ... ve oğulları ... ile ...'a karşı canlarına, mallarına ve hürriyetlerine ilişkin uygulamış olduğu tehditler ile müvekkilin yeğeni ... şirketlerin iç muhasebesini tutmakta iken ayrıca şirketlerin yönetimini de ele geçirerek şirket yönetimiyle birlikte şirketlerin çalıştığı mali müşavirliği de değiştirmiş, dolayısıyla şirketleri bütünüyle kontrolü altına aldığı, bu doğrultuda mali müşavir ...'tan ticari defter ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiş, ... da söz konusu ticari defter ve evrakları müvekkil şirket ... ticari işletmesinin ilgili süreçteki ticaret merkezi olan ... Mah. .... Sok. No:... Bağcılar/İstanbul adresine gönderdiği, şirketleri tamamen kontrolünde tutan ..., tüm muhasebe işlerini kendi kontrolü altında tutarak ayrıca müvekkil şirket yetkilisini tehdit altında tutarak tehditlerin etkisi ile tüm talimatlarının yerine getirilmesini sağlayarak adeta şirket kendisine aitmiş gibi yöneterek kendi ve suç ortakları lehine gelir elde ettiği, ...; hayali faturalar ile müvekkil ve ailesini kendisine karşı borçlu olarak göstermesini tehdit aracı olarak kullanarak müvekkil ve ailesinden tüm çek koçanlarına, cebir ile imzalatmış olduğu boş senetlere, kredi kartları ve banka hesaplarına el koymuş olup bununla yetinmeyerek müvekkili ve ailesinin tüm malvarlıklarını yağmalamak istediği, bu hususlarla ilgili olarak dilekçede adı geçen ... hakkında Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile senedin yağması, Bakırköy .... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile malvarlıklarının cebir ve tehdit ile ele geçirilmesinden dolayı yağma suçundan kamu davası açılmış olmakla birlikte ayrıca, Örgütlü Suçlar ve Terör Suçları Soruşturma Bürosu nezdinde incelenmekte olan şu aşamada gizlilik kararı alınmış Bakırköy CBS ... Sor. numaralı dosya ile yine ... ile ilgili ve müvekkil şirketin yetkilisi ve ailesi ile birlikte ayrıca pek çok kişinin mağdur olduğu ve pek çok şüphelinin bulunduğu dosya kapsamında soruşturma yürütüldüğü, işbu silahlı tehditlerin etkisi altında müvekkil tüm özen ve itinayı göstermiş olmasına karşın canlarına ve hürriyetlerine gelecek zararın korkusu etkisi altında ticari defter ve belgelerin ... Mah. .... Sok. No:... Bağcılar/İstanbul adreste olduğunu sandıklarından ve başlarına gelen vahim olaylardan sonra ticari defterlerinin çalındığını/yağmalandığını düşünmedikleri, ... Mah. .... Sok. No:... Bağcılar/İstanbul adresinde yapılan evrak ve belge taramalarında anılan döneme ait ticari defterlerin bulunamadığı anlaşılmış, müvekkil şirketin yetkilisi ile ailesinin yaşadığı olaylardan sonra şirket defterlerinin delil olarak kullanılamaması için olduğu düşünülmekle birlikte, ilgili döneme ait ticari defterlerin akrabaları ... tarafından çalındığı/yağmalandığı düşünüldüğü, bu nedenle müvekkili şirkete ait 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon ve sair belgelerinin ziya uğraması sebebiyle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı, davacı şirkete ait ticari defterlerin muhasebecilerinde bulunduğunu, malvarlıklarının cebir ve tehdit ile ele geçirilmesinden dolayı yağma suçundan savcılığa müracaat ettikleri anlaşılmıştır.
Talimat yoluyla dinlenen tanık ... talimatla dinlenmiş olup ifadesinde " ben davacıyı tanırım. ... firmasının ticari defterlerini firmanın kurulduğu 2005 yılından 2018 yılına kadar abim ... tutmuştur, ben bu tarihlerde abimin yanında çalıştım, ayrıca 2018 yılında 2020 yılının ortasına kadar da eşim ... mali müşavir olarak ticari defterleri tutmuştur, ben yine bu tarihler arasında eşimin yanında çalıştım. Bu firma ... tarafından babası adına açılmış bir firma idi. Bütün işlemleri ... takip ederdi. Biz ... ile irtibat halindeydik, ve defterler firmanın kurulduğu 2005 senesinden beri bizim yanımızda idi. Hatırladığım kadarıyla sene sonunda kapanışı yapılan defterleri firma merkezine göndermiyorduk ve bizde kalıyordu. 2020 yılının 6. Ayında ... ...'ın telefonundan bizi aramış ve bize bütün ticari defterleri kendisinin tutacağını bu sebeple ticari defterleri kendisine göndermemizi söylemiştir. ... bey ...'ın yeğenidir, ...'ın da dolayısıyla kuzenidir. ... bey bizi aradığında elimizde 2020 yılının açık 3 büyük defteri ile geçmiş yılların kapanış onayları yaptırılmış 3 büyük defterleri vardı, tamamının kolileyerek firmanın ... merkezdeki adresine kargo alıcısı ... olacak şekilde kargoladık ve gönderdik. Bizi daha sonra kargonun teslim alındığına dair kimse aramamıştır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
TTK 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.
Davacı basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Davacı taraf şirket merkezindeki tüm malvarlıklarının ... tarafından yağmalandığını, senet ve kredi varlıkları üzerine el konulduğunu belirterek Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına beyanda bulunmuştur. Ticari defter ve belgelerin şirket merkezinde bulunmadığını soruşturma sonrası (soruşturmanın 2021 yılında başlatıldığı) öğrendiğini belirtmişse de şirket merkezindeki tüm malvarlıklarının ... tarafından yağmalandığı beyanı karşısında ticari defter ve belgelerin yerinde bulunup bulunmadığına yönelik araştırmanın beklenmeksizin yapılması gerekmektedir. Davacının basiretli tacir gibi hareket etmediği ve ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli önlemleri almadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyaya yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iade edilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır