T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/46
KARAR NO: 2022/829
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2017
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 29/01/2015 tarihli sözleşme gereği 26-31 Ocak 2016 tarihindeki ..... Fuarı'na katılma konusunda anlaştıklarını, müvekkili sözleşmeye göre katılmayı istediği fuara ilişkin bedele karşılık senetleri davalıya sözleşme tarihinde verdiğini, senet tarihleri ve tutarları da yine sözleşmede belirtildiği, müvekkilinin kar yağışından dolayı uğradığı zarardan kaynaklı ticari işletmesini tasfiye etmeye mecbur kaldığını, bu durumu 23/06/2015 tarihinde davalıya bildirerek bu beklenmedik hal sebebiyle sözleşmeyi feshettiğini ve sözleşmeye göre kararlaştırılan hizmeti alamayacağını belirterek henüz vadesi gelmemiş senetleri iade etmesini talep etmiş; müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitini, sözleşme gereği verilen senetlerin iptalini, davalı tarafından alacağı olmadığı halde yaptığı;Bakırköy ..... İcra Müdrülüğü'nde ..... nolu,Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nde ..... nolu ve Bakırköy ..... İcra Müdrülüğü'nde .... nolu dosyalara ilişkin takiplerin durdurulması için İhtiyati Tedbir Kararı verilmesini, davalının %40 haksın takip nedeniyle tazminatla cezalandırılmasını, haksız yapılan icra takiplerine ait masraf ve yargılama giderleri dahil tüm masraf ve yargı giderlerinin ve avukatlık ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu 22/05/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının borcundan kurtulabilmesi için objektif imkansızlık söz konusu olması gerektiğini, ancak dava konusu olayda objektif imkansızlık değil subjektif imkansız söz konusu olduğunu, objektif imkansızlığın söz konusu olabilmesi için dava konusu olayda davacının hiçbir kusurunun olmadığını, hangi hal ve şart altında olursa olsun olaydaki mevcut imkansızlığın aynı şekilde gerçekleşeceğini davacı tarafın ispat etmek zorunda olduğunu, davacının fabrikafının çatı ve duvarının kar sebebiyle çökmüş olması başlı başına objektif için yeterli olmadığını, bu durumun hukuken kabul edilemeyeceğini belirterek davacının hukuk dayanaktan yoksun olan davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ..... esas, ..... karar sayılı dosyasında yargılama yapılmış mahkememizin " Dava yapılan icra takiplerinden dolayı verilen bonoların iptalleri ve borç olunmadığnın tespitine yönelik olup, taraflar arasındaki Fuar Katılım Sözleşmesinin incelenmesinde .... Fuarında 26-31 Ocak 2016 tarihleri arasında yapılacak fuara davacı şirketin ....... Koltuk olarak ...... Fuarcılık A.ş. ile katılım sözleşmesi imzaladığı Haziran Temmuz Ağustos ve Eylül 2015 tarihlerinde 6.429,37TL ödeme belirlendiği ve ödemenin çek ile yapılacağının kararlaştırıldığı ancak söz konusu firmanın 19/02/2015 tarihinde işyerinde yoğun kar nedeniyle çatısının çökmesi ile 3500 m2 lik panel çatı altında koltuklar koltuk yapım malzemeleri makinelerin zarar gördüğü bu hususta ...... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İftaiye Daire Başkanlığınca 22/02/2015 tarihinde tespit raporu düzenlendiği, bu hususun ...... Fuarcılık A.ş. ye senetlerin ve sözleşmenin iptalini içerir şekilde ihtar edildiği mücbir sebebin ileri sürüldüğü görülmüştür. Mahkememizce yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları getirtilmiş tahkukatta sözleşmeden dönme ve senetlerin bedelsizliği yönünde dosya incelenmiştir. Zararın oluş şekli, tarihi, meydana gelen zararın büyüklüğü, firmanın içinde bulunduğu katlanılamaz hal birlikte değerlendirildiği, ...... ilinde belirtilen tarihle yoğun kar yağışının olduğu, davacı tarafın panel çatısının çöktüğü ve büyük bir alanda zarar meydana getirdiği ve bu halin davacı firma açısından mücbir hal oluşturduğu, fuar tarihlerinin zarardan sonra bir seneye yakın bir zamanda gerçekleştirileceği saptanmış ise de davacı firmanın oluşan zarar nedeniyle fuar alanında sergileyecek mallarının bulunmayacağı ve ticarette yavaşladığı hatta ticareti terkettiği yönündeki davacı tarafın ifadeleri de samimi bulunmuş hizmetin alınmadığı, mücbir halin borcu sona erdiren olay olduğu ve verilen senetlerin de bedelsiz kaldığı mahkemece saptandığından dava kabul edilerek, borcun olmadığı ve bonoların iptali yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuş, borcun sona erdiği yargılama ile saptandığından kötü niyet taminat talepleri de reddedilmiş," şeklindeki gerekçesine göre davanın kabulüne karar verilmiş, iş bu karar istinaf edilmekle ...... Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi ...... Esas, ....... sayılı ilamıyla "davaya konu takibe dayanak yapılan senetlerin sözleşme kapsamında verildiği, ...... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'nın 22/02/2015 tarihli yangın raporuna göre davacının zemin üzeri 2 katlı iş merkezinin teras katında koltuk imalathanesi olarak faaliyet gösteren iş yerinin çatısında biriken yoğun kar ağırlığından dolayı yaklaşık 3500 m2 sandviç panel çatının kısmen çöktüğü, çöken çatı altında koltuklar, koltuk yapımında kullanılan muhtelif malzemeler ve makinelerin zarar gördüğü anlaşılmıştır. Ancak mahkemece, davacı firmanın oluşan zarar nedeniyle fuar alanında sergileyecek mallarının bulunmadığı ve ticarette yavaşladığı, hatta ticareti terkettiği yönündeki davacı tarafın beyanları esas alınarak mücbir sebebin gerçekleştiğine karar verilmiş ise de bu hususta bir bilirkişi incelemesi yapılmadan, davacının iddiaları ispatlanmadan karar verilmiştir. Nitekim davacının iş yerinin çatısının, 26-31 Ocak 2016 tarihleri arasında yapılacak olan fuardan yaklaşık 1 yıl önce çökmüş olup, bu süre içerisinde davacının ticari faaliyetine devam edip etmediği yahut meydana gelen olayın TBK 138. maddesi kapsamında davacı yönünden aşırı ifa güçlülüğüne sebep olup olmadığı konusunda davacının ticari defter ve vergi kayıtları incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğunu" belirterek mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla dosya bilirkişi SMM ....... 'a tevdii edilmiş, bilirkişi düzenlemiş olduğu tarihli raporunda "davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, istinaf ilamı doğrultusunda davacının iş yerinin çatısının çökme tarihi göz önüne alınarak, çökme ve fuar tarihi içerisinde davacının ticari faaliyetine devam edip etmediği, meydana gelen olayın TBK 138.maddesi kapsamında davacı yönünden aşırı ifa güçlüğüne sebep olup olmadığı konularında ve uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi...” görevi kapsamında yukarıda ayrıntısı açıklandığı Üzere, davacı ... KOLTUK - ..... firmasının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; 19/02/2015 tarihinde işyerinin çatı ve duvarının çökmesi olayı olduğu, 31/12/2015 tarihinde işyerinin faaliyetinin ve mükellefiyetinin sonlandırıldığı, ticari defler kayıtları içeriğinde yapılan incelemede, çatı ve duvarın çökme tarihi 19/02/2015'ten mükellefiyetin terk tarihi 31/12/2015 tarihine kadar geçen sürede ticari faaliyeti olmadığı gibi, fuar tarihi 26-31 Ocak 2016 tarihine kadar geçen sürede de ticari faaliyetinin olmadığı tespit edildiğini" teknik kanaati olarak belirtmiştir.
Dava menfi tespit davasıdır.
Mahememizce İstinaf kararı doğrultusunda; davacının iş yerinin çatısının çökme tarihi göz önüne alınarak, çökme ve fuar tarihi içerisinde davacının ticari faaliyetine devam edip etmediği, konularında rapor aldırılmış, davacının ticari defterleri incelenmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; davacının ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacının 31/12/2015 tarihinde işyerinin faaliyetinin ve mükellefiyetinin sonlandırıldığı, ticari defler kayıtları içeriğinde yapılan incelemede, çatı ve duvarın çökme tarihi 19/02/2015'ten mükellefiyetin terk tarihi 31/12/2015 tarihine kadar geçen sürede ticari faaliyeti olmadığı gibi, fuar tarihi 26-31 Ocak 2016 tarihine kadar geçen sürede de ticari faaliyetinin olmadığı tespit edilmiş olup, meydana gelen olayın davacının TBK 138. Maddesi kapsamında aşırı ifa güçlüğüne sebep olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
a)-Bakırköy .... İcra Dairesinin ....... esas sayılı dosyasında davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti ile 29/01/2015 tanzim 30/09/2015 vade tarihli, 6.429,37TL bononun İPTALİNE,
b)-Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti ile 29/01/2015 tanzim, 30/06/2015 vade tarihli, 6.429,37TL tutarındaki bononun İPTALİNE,
c)-Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti ile 29/01/2015 tanzim, 31/07/2015 vade tarihli, 6.429,37TL tutarındaki bononun İPTALİNE,
d)-Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyasında davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti ile 29/01/2015 tanzim, 31/08/2015 vade tarihli, 6.429,37TL tutarındaki bononun İPTALİNE,
e)-Kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 1.756,76TL ilam harcından peşin alınan 439,20TL harcın mahsubu ile bakiye 1.317,56TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen 900,00TL bilirkişi ücreti, 200,00TL posta masrafı, 31,40TL başvuru harcı, 439,20TL peşin harç olmak üzere toplam 1.570,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde ...... Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.