T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/623 Esas
KARAR NO : 2025/111
DAVA : Tazminat (Ticari Mümessillik Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 04/07/2022
KARAR TARİHİ : 30/01/2025
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/02/2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı şirketin gazete dergi dağıtım üzerine .... Bayii olarak hizmet vermek amacıyla davalı şirket ile anlaşmış ve buna ilişkin olarak adına kayıtlı Balıkesir .... İlçesi .... Mh. .... Mevkii ... Ada, 80 Parsel de kayıtlı bodrum 3 nolu dükkan üzerinde davalı lehine ipotek tescili sağlandığını, bayilik işlemleri yürütülmekte iken Büyükçekmece .... Noterliği 03.03.2011 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname davalı tarafından müvekkiline keşide edilerek ticari ilişkinin sona erdirildiğinin bildirilmesi suretiyle müvekkilinden haksız taleplerde bulunulduğunu, davalı tarafından haksız ve mesnetsiz bir biçimde müvekkili adına kayıtlı gayrimenkul yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi talep edildiğini, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilamı ile itirazın iptali davasının reddedildiğini ve Yargıtay ... HD. ... E. ... K. Sayılı ilamı ile kararın onandığını ve kararın 22.01.2015 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili adına davalıdan olan cari alacaklarına ilişkin olarak Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilamı ile toplam 28.601,32-TL cari alacağı olduğunun tespit edildiğini ve Yargıtay .... HD. ... E. ... K. Sayılı ilamı ile söz konusu kararın da onandığını, ayrıca Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilamı ile davalının, müvekkilinin elinde bulunan ve iade almadığı ürünleri depoda tutmak ve kira ödemek zorunda kalması nedeniyle 7.560,00-TL ödemesine karar verildiğini, tüm bu belirtilmiş olan haksız işlem ve eylemler nedeniyle zarara uğrayan müvekkilininin haklılığının ayrı ayrı birden fazla mahkemece tespit edilmesine karşın davalı tarafından müvekkilinin ipotekli taşınmazı üzerindeki ipoteği kaldırmaya bir türlü yanaşmadığını, müvekkilinin ticaret ile uğraştığını, davalının haksız bir biçimde bayiliğini iptal etmesi ile iş yapamaz duruma geldiğini, başka işleri yapmak için arayış içerisinde girdiğinde teminat olarak bahsedilen gayrimenkulü göstermek istediğinden davalı şirketin ipoteğinin bulunması nedeniyle ticari işlemlerine devam edemediğini, nihayetinde Ayvalık .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilamı ile ipoteğin fekkine karar verilmiş ancak davalının bu karara da itiraz etmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... E. ... K. Sayılı ilamı ile 12.12.2018 tarihinde karar verdiğini ve bu karar sonrasında 10.01.2019 tarihinde söz konusu kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiğini ve bundan sonra ipoteğin mahkeme kararı ile kaldırılabildiğini, müvekkillinin bu süre içerisinde ipoteğin kaldırılmasını beklediğini, ticari işyerini, çalışanları ve araçlarını uzun yıllar tutmak ve para ödemek zorunda kaldığını, davalı şirketin, müvekkili ile ticari bir sözleşme akdederek müvekkilinin mülkün üzerine ipotek koyduğunu, ancak sözleşmeyi feshinin haksızlığı birden fazla kez ortaya çıkmasına karşın mahkeme kararının tesciline kadar ipoteği fek etmeye kötüniyetli bir biçimde yanaşmadığını ve kasten bundan kaçındığını, müvekkilinin yaptığı ticaret dolayısıyla söz konusu gayrimenkulü davalıya gösterdiği gibi bir başka ana dağıtım veya başka firmalara teminat olarak gösteremediğini ve başka bir imkanı olmaması nedeniyle ciddi zararlara uğradığını belirterek şimdilik 5.000-TL nin davalıdan alınarak davacıya 26.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Huzurda ikame edilen davanın sebepsiz zenginleşme saikiyle açılmış olup davanın reddi gerektiğini, davacının, ileri sürmüş olduğu tazminat talebinin hukuki dayanağını belirtmediğini, HMK 31. maddesi hükmü gereğince taleplerinin açıklattırılması gerektiğini, davacının, her ne kadar ipoteğe ilişkin itirazın iptali davası neticesinde verilen ilam uyarınca ipoteğin fek edilmediğini iddia etmişse de; ipotek takibine ilişkin itirazın iptali davasında verilen hüküm kesinleşmediği müddetçe müvekkilinin icra dosyasından harçsız şekilde feragat etmesinin mümkün olmadığını, keza mezkur hüküm muhteviyatı yalnızca itirazın iptaline ilişkin olup, ipotek fekkine ilişkin hüküm tesis edilmediğinden tapu kayıtlarında İİK 150/C şerhi bulunması nedeniyle tarafların dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırmasının da mümkün olmadığını, bununla birlikte davacı tarafından Ayvalık .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasıyla açılan ipoteğin fekki davasında yapılan yargılama neticesine 19.04.2017 tarihinde hüküm tesis edilmekle, sürecin daha fazla uzamaması adına müvekkili tarafından mezkur hükme karşı kanun yoluna başvurulmadığını ancak davacı tarafça mezkur hükme karşı vekalet ücreti ve harçların hatalı olarak hesaplanmak suretiyle hüküm altına alındığı ileri sürülerek istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, bu hali ile ipoteğin fekkine ilişkin davanın da davacının istinaf yoluna başvurması neticesinde süreç yeniden uzamış olduğunu, davacı ... mezkur hükme karşı taraflarınca istinaf başvurusunda bulunulduğuna ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı ..., dava dilekçesinde müvekkillinin ipoteği kaldırmaması nedeniyle başkaca işler yapmak üzere arayışa girdiğinde davaya konu taşınması teminat olarak gösteremediğinden bahisle ticari işlemlerine devam edemediğini ve başka bir imkanı olmadığını iddia etmekteyse de; uğramış olduğunu iddia ettiği zararı hiçbir surette somutlaştıramadığını ve hiçbir delil ibraz edemediğini belirterek davanın reddine, zaman aşımına uğramış taleplerin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişisi 'tan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 16/04/2024 tarihli raporunda özetle; " Dava dosyası ve tarafıma sunulan 2010 ve 2011 yılı Yasal T,cari defterlerlerin incelenmesinde; davalı ... Danş. Sat.Paz. Matb. A.Ş.'nin Davacı .... ile olan bayilik sözleşmesini Büyükçekmece .... Noterliği 03.03.2011 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile ticari ilişkinin sona erdirildiği şayet bayilik sözleşmesi devam etseydi Davacı ...; Takdir ve değerlendirme Mahkemenize ait olmak üzere 22/01/2015 ile 10/01/2019 tarihleri arasında; 1.513.022,74 TL Uğranılan Kar Kaybı, 1.058.784,29 TL Yasal Faiz, 2.571.807,03 TL Uğranılan Zarar olarak hesap edilmiştir.'' şeklinde belirtmiştir.
Mahkememiz dosyasına Reklam ve Matbaa Sektör Uzmanı bilirkişisi ....'den rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 19/12/2024 tarihli raporunda özetle; ''2010 - 2.571.694.304 2011 - 2.265.538.153 2012 - 2.308.507.847 2013 - 2.461.783.909 2014 - 2.274.530.479 2015 - 2.132.242.338 2016 - 1.705.225.264 2017 - 1.661.102.580 2018 - 1.368.287.463 2019 - 1.259.068.089 2020 - 996.516.020 2021 - 925.056.017 Bu yıllar arasında dijital medyanın etkisiyle basılı yayınların tirajlarında genel bir azalma yaşanmaktadır. Sayın Mahkemenin takdiri halinde davalı ... vekilince bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen gazete ve dergilerin tirajlarını hesaplama yapılabilmesi adına yıllara yaygın olarak arz ederim.'' şeklinde belirtmişlerdir.
Dava; ipoteğin kaldırılmaması sebebiyle uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafından davacının Balıkesir ... İlçesi ... Mah. ... Mevkii ... ada 80 parselde kayıtlı dükkan üzerindeki ipoteği kaldırmaması sebebiyle davacının zararının olup olmadığı, davalıdan talep edip edemeyeceği, davalının ipoteği kaldırmamasında haksız olup olmadığı, davacının bayilik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği konularında olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davacı aleyhine itirazın iptali davasının açıldığı, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 29.05.2014 tarihli ... esas, ... karar tarihli ilamı ile hükmün onanmasına karar verildiği, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 22/01/2015 tarihli ... esas, ... karar sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalı aleyhine ipoteğin kaldırılması davasının açıldığı, Ayvalık ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği ve kararın 10/01/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İş bu davamızda davacı taraf davalı tarafından ipoteğin kaldırılmaması ve bu sebeple bayilik alamaması sebebiyle 10/01/2019 tarihine kadar uğramış olduğu zararı talep etmektedir.
İpotek alacakla bağlı borç olduğundan ipotekli alacağın geçerli olması gerekmektedir. Alacak sonu erdiği takdirde ipotek de sona erecektir. Borcunu ifa etmiş olan taraf ipotek hakkı sahibinden ipoteğin kaldırılmasını talep etmelidir. İpotek kaldırılmadığı takdirde dava yoluna başvurulmalıdır. Mahkeme iş bu davada ipotek konulan bedel kadar borcun ödenip ödenmediğini araştırıp gerekirse bu hususta bilirkişi raporu aldırabilir.
Mevcut olayımızda da davalı tarafından itirazın iptali davasının açıldığı, davacının açtığı ipoteğin kaldırılması davasında da iş bu davanın dikkate alındığı, davalının alacağının olmadığının tespit edilmesi üzerine ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği, davacı tarafça ipoteğin kaldırılması davasının kesinleşme tarihi olan 10/01/2019 tarihine kadar uğramış olduğu zararın talep edildiği, sonuç itibariyle davacının bu noktada hukuki yararının olmadığı, kaldı ki dosya kapsamı itibariyle davacı tarafından uğranılan zararlara yönelik ve talebe yönelik somutlaştırma yapılamadığı ve bilirkişi incelemesinin bu doğrultuda yapılamadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Somut olayda davacının davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesi imkansız değil ise kendisinden beklenemez. Zira talep edilen tazminatın miktarı dosyaya tarafların sunacağı deliller sonrasında mahkemece yaptırılması muhtemel bir bilirkişi incelemesi sonucunda teknik bir hesaplama sonrası ortaya çıkabilecektir. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olduğu, böyle bir durumda tazminat miktarı belirlenmeden dava dilekçesinde gösterilen miktar yönünden davanın reddine karar verildiğinde başlangıçta gösterilen miktar baz alınarak istinaf dilekçesi kararın kesin olduğu gerekçesiyle reddedilmemelidir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 28.09.2017 tarih 2017/909 Esas 2017/1358 Karar sayılı ilamı bu yöndedir. ) Bu nedenle istinaf kanun yolu açık olmak üzere hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40 TL ilam harcından peşin alınan 85,39 TL harçtan mahsubu ile bakiye 530,01 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/01/2025
Katip ...
e imzalıdır
Hakim ...
e imzalıdır