T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/826 Esas
KARAR NO: 2022/1127
DAVA: Sözleşmenin Uyarlanması
DAVA TARİHİ: 26/05/2022
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı şirket ile davalı idare arasında 27.01.2022 tarihinde Atık Taşıma Hizmet Alımı Sözleşmesi ("SÖZLEŞME") akdedildiğini, davacının yüklenici konumunda olduğunu, davacı şirketin 09.03.2022 tarihinde davalı idareye başvurarak sözleşmenin imza tarihinde akaryakıtın litresinin 14,27 TL olduğunu, 09.03.2022 tarihi itibariyle litre fiyatının 22,87 TL'ye ulaşarak verilen fiyatın %100 oranına artmış olduğunu, bu durumun böyle devam etmesi halinde firmanın büyük zarar ederek işi sürdüremeyeceğinin öngörüldüğünü, işbu sebeplerle sözleşmenin 10. maddesinde yer alan mücbir sebepler doğrultusunda yakıt fiyat farkının kendisine verilmesini talep ettiğini, davalı idarenin ise davacı şirkete mail yoluyla tebliğ edilen 13.04.2022 tarihli fiyat farkı konulu cevabi yazısında bahse konu durumun mücbir sebep olmadığı ve taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca davacı şirketin fiyat farkı başvurusunun uygun görülmediği belirtildiğini, ülkemizde meydana gelen akaryakıt litre fiyat artışlarından dolayı davalı idarenin bağlı bulunduğu ..... Kararı ile Okul Servis Taşıtları, Minibüsler, İETT, Deniz Taşımacılığı,Taksi ücret tarifelerini güncellediğini ve %40 oranında zam uygulanması kararlaştırıldığını, davalı idare bir taraftan tarafımızca talep edilen fiyat farkını mücbir sebep olmadığı gerekçesi ile reddederken kendisinin akaryakıt litre fiyat artışından dolayı zam kararları aldığını, somut olayda taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum olduğunun sabit olduğunu, davacı şirket açısından sefer başı toplam maliyetinin %54,60'ını motorin oluşturduğunu, 18.04.2022 itibariyle toplam maliyetler vergi ve araçların yıpranma payları hariç 5.386 TL olup vergiler de eklenince maliyetler 8.000 TL'den aşağı olmadığını, davacının sefer başına aldığı ücretin ise 7.375 TL olduğunu, 18.04.2022 tarihinde arabuluculuk müessesine başvurulduğunu ancak tarafların anlaşamaması nedeniyle 27.04.2022 tarihli anlaşmama tutanağı tanzim edildiğini belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; taraflar arasında imzalanan 27.01.2022 tarihli Atık Taşıma Hizmet Alımı Sözleşmesinin edim imkansızlığı ve akaryakıt litre fiyatlarında gerçekleşen artış sebebiyle yeni koşullara uyarlanmasını, mahkeme aksi kanaatte ise 27.01.2022 tarihli Atık Taşıma Hizmet Alımı Sözleşmesinin tazminatsız olarak fesih edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı yan, davasını her ne kadar Bakırköy mahkemelerinde ikame etmiş ise de, huzurdaki uyuşmazlığın çözümünde yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olarak belirlendiğini, hal böyle iken, bir dava şartı mahiyetinde olan yetki şartı yokluğu sebebi ile huzurdaki davanın esasa dahi girilmeksizin usulden reddedilmesi gereği bulunduğunu, nitekim taraflar arasında akdedilen Atık Taşıma Hizmet Alımı Sözleşmesi'nin Madde-22 İhtilafların Çözümü ve Uygulanacak Hukuk başlıklı maddesi uyarınca;"İşbu Sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda Türk Hukuku uygulanacak olup, Sözleşmenin uygulanması yorumu, muamele, veya feshi ile ilgili olarak taraflar arasında ortaya çıkabilecek her türlü ihtilaf yalnızca İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri çözüme kavuşturulacaktır." hükmü bulunduğunu HMK 17. madde hükmü uyarınca; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü bulunduğunu, nitekim, huzurdaki uyuşmazlığın konusunu ihtiva eden söz konusu sözleşmeye istinaden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde her ikisi de basiretli tacir olan taraflarca HMK madde 17 hükmüne uygun şekilde özel bir yetki şartı kararlaştırılmış olup, işbu sözleşmeden doğabilecek olan uyuşmazlıkların çözümünde yalnızca İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığını ve davanın bu sebeple reddi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflar arasında atık taşıma hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, tarafların sözleşmeye yönelik itirazının bulunmadığı, sözleşmenin 22. maddesinde; işbu sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda Türk Hukuku uygulanacak olup, Sözleşmenin uygulanması yorumu, muamele, veya feshi ile ilgili olarak taraflar arasında ortaya çıkabilecek her türlü ihtilaf yalnızca İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri çözüme kavuşturulacaktır." hükmü bulunduğu, davalı vekilince yetki ilk itirazında bulunulduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik itirazını süresinde sunduğu, taraflar arasında itiraza konu olmayan sözleşmede İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığına dair yetki şartının belirlendiği dolayısıyla taraflar arasında bağlayıcı yazılı yetki sözleşmesi olduğu görülmekle, HMK 17. Maddesi gereğince tacirler veya kamu tüzel kişilere aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmede belirlenen mahkemede açılır, hükmünü getirmiş olup tarafların tacir olması nedeniyle yetkili mahkemenin sözleşmeyle belirlenmiş olması karşısında taraflar için kesin yetki kuralının mevcut olduğu buna göre davanın sözleşmeyle belirlenen yetkili İstanbul Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerekeceği kanaatine varılmış ve mahkememizce bu nedenle HMK 17, 114 ve 115 maddeleri gereğince yetkisizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin yetki ilk itirazının KABULÜ ile mahkememizin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun belirlenmesine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK. 20 madde gereği süresi içerisinde kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ve taraflardan birinin kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesine, aksi halde mahkemece davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına
4-Yargılama, harç ve giderleri konusunda HMK. 331/2 madde gereğince görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra görevli mahkemeye aktarılmasına,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır