T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/932 Esas
KARAR NO : 2024/604
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/10/2022
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ :12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkil şirket aleyhine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası kapsamında genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, 09/09/2022 tarihli ödeme emri müvekkil şirkete tebliğ edilmiş; ancak, yasal süreler içerisinde takibe itiraz edilemediği, (EK 1- Ödeme Emri) müvekkil şirketin malları ve banka hesapları üzerine haciz konulması üzerine dosya hesabı yaptırılmış ve 165.595,43-TL müvekkil şirket tarafından İcra Müdürlüğüne "istirdat taleplidir" kaydı düşülerek ödendiğini, müvekkili şirket ile dava dışı sigortalı .... Nakliyat A.Ş. arasında akdedilmiş olan sözleşme gereği ..... Nakliyat A.Ş.'nin depolama ve depolama dahili operasyonları müvekkil şirketin depolama tesisinde yapıldığını, dava dışı sigortalı şirket yine dava dışı Çek Cumhuriyeti menşeli ..... şirketine gönderilmek üzere sevk edeceği ..... marka beyaz eşyaları müvekkili şirketin depolama tesisine göndermiş ve kendilerine ait bir araçtan diğerine yüklenmesini talep ettiğini, müvekkili şirket tarafından bu işlem sigortalı şirketin talimatları doğrultusunda yapılmış ve nihayetinde ürünler sigortalı taşımacı şirket tarafından Çek Cumhuriyeti'ndeki alıcıya teslim edildiğini, ancak, alıcı şirket işbu ürünlerin tamamının paletsiz, bir kısmının ise ters yüklenmiş olduğunu ve bu sebeple ürünlerin hasara uğradığı ileri sürmüş ve uğramış olduğu zararları sigortalı şirketten talep ettiğini, sigortalı şirket ise hasarın müvekkili şirketin ters yükleme yapmış olması sebebiyle gerçekleştiğini ileri sürerek öncelikle zararı doğrudan müvekkili şirketten talep etmiş; daha sonra ise nezdinde CMR Sigorta Poliçesinin bulunduğu davalı ...... Sigorta A.Ş.'ye başvurduğunu, davalı sigortacı tarafından sigortalı adına alıcı şirkete 28/07/2022 tarihinde 7.161,44-EUR ödeme yapılmış ve müvekkili şirket hakkında işbu ödemenin rücuen tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, boşaltma ve yükleme işlemleri, müvekkil şirket görevlilerince dava dışı sigortalı şirketin talimatları doğrultusunda yapıldığını, CMR Konvansiyonu madde 17 gereğince taşıma esnasında meydana gelen hasarlardan karine olarak taşımacı sorumlu olduğundan huzurdaki davada sigortalının sorumlu olmadığına ilişkin ispat yükünün davalıda olduğunu, davalı tarafın zararı rücuen müvekkil şirketten talep edebilmesi için müvekkil şirket çalışanları tarafından hatalı yükleme yapıldığını ve gerçekleşen hasara bu hatalı yüklemenin sebebiyet verdiğini ispat etmesi gerektiğini, davalı sigortacı ile dava dışı sigortalı arasındaki temliğin geçerli olup olmadığının araştırılmasını talep ettiğini, somut olayda yükleme, CMR konvansiyonu madde 17/4, c bendinde yer alan kişilerce yapılmamış olduğundan taşımacının (sigortalının) sorumluluğunun devam ettiği hususunda şüpheye yer olmadığını, ancak, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumlu olduğunun kabulü halinde, sigortalı şirketin nezaret yükümlülüğün bulunduğu ve bu nedenle müterafik kusurlu olduğunun göz önünde bulundurulması gerektiği, davalı aleyhine asıl alacağın %40'ı oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıya haksız olarak ödenen 165.595,43-TL'nin istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı ..... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle;Türkiye'de bulunan üretici ...... A.Ş.'nin İspanya'da bulunan ..... isimli şirkete 174 adet Teka markası bulaşık makinesi sattığını, bu emtiaların Türkiye'den Çek Cumhuriyeti'ne kadar olan nakliyesinin gerçekleştirilmesi için anlaşma yapılan üst nakliyeci ...... şirketi tarafından dava dışı sigortalı ...... Nak. A.Ş.'yi görevlendirildiğini, organize edilen taşıma işi kapsamında 174 adet bulaşık makinesi emtiası, dava dışı sigortalı CMO'ya ait ..... plakalı nakliye aracına 21.12.2021 tarihinde ..... Depo'da yüklendiğini, emtia 21.12.2021 tarihinde teslim adresi olan Visnova/Çek Cumhuriyeti'de bulunan ...... Home tesislerine tam ve eksiksiz olarak herhangi bir kaza geçirmeden ulaştığını, burada yetkililerce aracın tahliyesi sırasında bulaşık makinelerinin yüklenmiş olduğu ve bu nedenle hasarlandığı tespit edilmiş, CMR üzerine hasar şerhi düşüldüğünü, hasar müvekkil şirkete bildirilmiş ve ...... numara ile hasar dosyası açtırıldığını, derhal eksper görevlendirilmiş ve eksper Visnova Çek Cumhuriyeti'ne giderek yerinde ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, sigortalı ..... Nak. A.Ş ile davacı ..... Depolama ve Loj. Hizm. Tic. Ltd. Şti arasında 13.09.2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiş depolama sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereğince yükleme, istifleme, paketleme, indirme, bindirme işlemlerinin tamamının sorumluluğu davacı şirkete ait olduğunu, 20.05.2022 tarihli ekspertiz raporunda da 174 adet bulaşık makinesi emtiasının dava dışı sigortalı CMO şirketine ait ...... plakalı aracına 21.12.2021 tarihinde ..... Depo'da İstanbul'dan yüklendiği tespiti yapıldığını, bu tespit doğru olup davacının dava dilekçesinde de emtianın ...... depolama tarafından araçlara yüklendiği beyan edildiğini, davacı yan dilekçesinde emtiaların tekrar yüklendiğinden bahsetmiş ise de şoför beyanında (Ek 9 Şoför beyanı) açıkça görüleceği üzere emtialar bir kere iç taşımayı yapan araçtan ........ Depo'da yurtdışı taşımaya yapacak tıra yüklendiğini, bu yükleme ambalaj ve istifin ücret karşılığı yapılması için ...... Depolama ile sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye göre istif ve ambalajın düzgün yapılması gerekli olduğu, eksper raporunun 11. Sf. da ambalaj tanımı yapıldığını, "Bulaşık makineleri, kenarlarda ve üstte oluklu bir karton tabaka ile, alt kısımda güçlü şeffaf büzülme folyo ile sabitlenmiş, alt kısımda ahşap bir çubukla güçlendirilmiş bir polistiren bloklara ayrı ayrı paketlendiğini, eksper raporunun 10. sf. da "Sigortalı yetkilisine hasar talebinde yer alan 85 adet ürünün kaçının ters yüklemeden kaynaklı, kaçının ıslaklıktan kaynaklı olduğu, 15.904 EUR’ luk talebin açılımı sorulduğunda ; toplam 85 adet ürünün ters yüklemeden kaynaklı; makine su haznesi veya boruların içerisinde kalan suların akarak, elektronik parçalara zarar vermiş olduğu ve bu ürünlerin kullanılamaz halde olduğu ve depoda beklemekte olduğu, ürünlerin onarımının yapılmamış olduğu, 15.904 EURO’ luk talepte ürünlerin değerine ek olarak nakliye ve gümrük masraflarının eklenmiş olduğu belirtildiği, dava konusu istirdat talebi konusu alacak, rücuen tazminat talebine ilişkin olup, davacı borçlu her ne kadar bu parayı cebri icra tehditi altında ödemiş ise de öncelikle süresi içerisinde itiraz hakkı bulunmasına rağmen itiraz etmediğini, ikinci olarak da hukuken borçlu olduğu bir parayı ödemek zorunda kaldığını, dava konusu hasar dosyası ve deliller incelendiğinde davacı yanın hukuken bu hasardan sorumlu olduğu görüleceği, bu nedenle haksız ve mesnetsiz kötü niyet tazminatı taleplerinin reddi gerektiği, aslında kendileri kötü niyetli olarak bu davayı açtıkları için davacı yan aleyhine %40 dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, istirdat istemine ilişkindir.
Davacı ile dava dışı sigortalı arasındaki depolama sözleşmesi kapsamında Çek Cumhuriyeti menşeli ..... firmasına gönderilecek olan beyaz eşyaların taşıma öncesinde davacı şirket tarafından başka bir araca yüklenmesinde kusur durumu ile halefiyet gereği davalı sigorta şirketinin icra takibi başlatmasında haklı olup olmadığı, davacının istirdat talebinde bulunup bulunamayacağı, bulunması halinde miktarı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
09/05/2023 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda; davaya konu taşıma işinde tüm yükleme, istifleme ve araç içi sabitlemeden davacı ..... Depolama Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. şirketinin sorumlu olmasından dolayı meydana gelen hasardan davacı ...... Depolama Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. şirketinin sorumlu olduğu, davaya konu taşıma işinde araç yüklemesi, istiflemesi ve araç içi sabitlemeyi yapan davacı ..... Depolama Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. ile bu işlemlerin yapılmasını denetleyen, hatalı işlemlerde yükleyeni uyarma görevi bulunan dava dışı sigortalı/nakliyeci ..... ..... NAK. A.Ş. firmasının da sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, CMR 17/5. madde gereği Davacı ..... Depolama Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. ile dava dışı sigortalı/nakliyeci .... NAK. A.Ş. firmasının müterafik kusurlarının %50’şer olduğu kanaatinin hasıl olduğu, davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak hasara sebebiyet veren firmalar için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği, CMR m.25 atfı ile m.23/3 gereği toplam hasarlı emtia brüt kg başına 8,33 SDR üzerinden hesaplanan tazminat tutarının (564.953,23 TL), davalı tarafından talep edilen tazminat tutarından (165.595,43 TL) daha yüksek çıkması sebebiyle somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığının tespit edildiği, davaya konu 03.12.2021 tarihinde meydana gelen hasarın davalı ..... Sigorta tarafından tanzim edilen ...... poliçe numaralı 06.01.2021-06.01.2022 vadeli Nakliye Aracılığı Sorumluluk (FFL) Sigorta Poliçesi vadesi ve teminat kapsamında meydana geldiği, davacı ..... firmasının ödediği 165.595,43 TL tazminatın %50 kusur oranına isabet eden 82.797,71 TL tutarı talep edebileceği belirtilmiştir. Alınan ek raporda da kanaat değişmemiştir.
Bunun üzerine mahkememizce tarafların itirazları kapsamında yeni bir heyetten rapor alınmıştır.
06/05/2024 tarihinde alınan bilirkişi raporunda taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının; davacı ..... şirketi tarafından, sigortalı filli taşıyıcı ..... şirketinin sorumluluk sigortacısı davalı şirkete cebri icra baskısı ile ödenen meblağın istirdadının mümkün olup olmadığı veya ne kadarının mümkün olduğu hususlarında toplandığının anlaşıldığı; dava konusu hasarın tahliye, aktarma ve yeniden yükleme aşamalarındaki yükleme hatalarından ve araç üzerine istifleme hatalarından (ters istifleme) kaynaklandığı, dosya verilerine göre en azından eksper tarafından kabul edilen hasar bedeli bakımından bu hususun açık olduğu; bu türden emtia (çamaşır ve bulaşık makineleri) bakımından ters döndürülmeden lojistik aşamaları tamamlamasının önemli olduğu ve aynı zamanda emtianın sıkışık yüklenmesinin de söz konusu olabileceği, ancak eksper raporunda sadece ıslak veya ıslaklık izi olan emtiaların hasarlı kabul edilmesinden dolayı bunun dava ve talep bakımından bir önemi bulunmadığının değerlendirildiği; sözleşmeye göre yükleme, tahliye, araç üzerine istifleme ve sabitleme gibi işlemlerin davacı ..... Şirketi üzerinde olduğu; müşteriden talimat alınması halinde paletleme ve paketleme gibi sevkiyata hazırlık işlemlerinin davacı üzerinde olduğu; aksi halde müşterinin personeli ile yapılacağı, ancak yükleme ve sevkiyata hazırlama kimin tarafından yapılırsa yapılsın sözleşmenin karşı tarafının son kontrolü yaparak aracın çıkışına izin vereceğinin (nitekim somut olayda yükleme davacı ..... şirketi tarafından yapılmış ve çıkışa sigortalı ..... şirketi onay vermiştir) değerlendirildiği; hasarın tamamının ters yükleme kaynaklı olmasına ve ters yüklemenin de hem sözleşmeye hem de TBK (m.470 vd) ve TTK (m.18/2; 863) hükümlerine göre basiretli bir tacir özenine uygun olmadığı, ağır ihmal oluşturduğu, bu nedenle davacı ...... şirketinin dava konusu hasarın oluşumunda birinci dereden kusurlu olduğu; taşıyıcının ise CMR m.8/1-b gereği nezaret görevini ve sözleşme gereği son kontrol görevini gereği gibi yapmadığından dolayı tali yönden kusurlu olduğu; tali yönden kusur oranının Sayın Mahkemenin takdirine göre %20-40 arasında değişebileceği ve aşağıdaki hesaplamanın örnekleme nevinden %25 yapılmasının yerinde olduğunun değerlendirildiği; örnekleme nevinden %25 oranında nezaret kusuru atfı ile davacının ...... şirketinin davalı şirketten talep edebileceği istidat miktarının (165.595,44 x 25) / 100 =41.398,86.-TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
06/05/2024 tarihli raporun dosya kapsamı itibariyle hükme ve denetime elverişli olduğu, taşıyıcının tali kusurlu olduğu ve %25 kusur oranının mahkememizce de uygun olduğu, bu kapsamda yeni rapor alınmasına gerek görülmediği, 41.389,86 TL bedelin istirdadı talebinin haklı olduğu değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası kapsamında, davalıya ödenen 41.389,86TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 80,70TL Başvuru Harcı, 2.827,96TL Peşin Harç olmak üzere toplam 2.908,66TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 5.000,00TL bilirkişi ücreti, 176,00TL posta masrafı, olmak üzere toplam 5.176,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 1.293,71TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 19.872,89TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili, davalı vekili ile ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ......