T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/996
KARAR NO : 2024/1238
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/11/2022
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/01/02025
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müteveffa ...... davacı müvekkili ..... 'nın babaları olduğunu, olay günü olan 19.05.2021 tarihinde saat 13:30 sıralarında müteveffa ...... , kendi sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile Diyarbakır İli ..... Mahallesi'nde tali yoldan Diyarbakır-Silvan karayoluna çıktığı esnada Diyarbakır-Silvan Karayolu'nda Diyarbakır istikametinde seyreden davalı ..... sevk ve idaresinde olan ve diğer davalı ...... 'e ait ..... plakalı araç müteveffanın aracına sol ön taraftan çarpmış ve müteveffanın olay yerinde ölümüne sebebiyet vermiştir. Söz konusu kaza nedeniyle tanzim edilen trafik kaza tespit tutanağı ile kaza nedeniyle başlatılan Bismil Cumhuriyet Başsavcılığının ..... sayılı soruşturma dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda davalı sürücü ...... 'in kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı, bu hareketi nedeniyle 2908 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesinde düzenlenen "Araçların hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak" kuralını ihlal ettiği tespit edilmiş olduğunu, Tahkikat evraklarında ve bilirkişi raporunda davalı sürücünün tali kusurlu olduğunun kabul edilmiş olduğunu, söz konusu kazada müteveffanın ölümüne sebebiyet veren ..... plaka sayılı araç davalı ..... Sigorta tarafından kaza tarihi itibariyle güvence altına alınmış olup davacı müvekkili ......'nın destekten yoksun kalma tazminatında bu davalının sorumlu olduğu kuşkusuz olduğunu, müvekkili ...... epilepsi ve depresyon hastası olduğunu, bu hastalıkları nedeniyle vesayet altına alınmış olup fiil ehliyeti kısıtlanmış olduğunu, müvekkilinin bipolar duygulanım bozukluğu, psikotik belirtili ağır depresif nöbet ve epilepsi hastalıklarına ilişkin doktor raporlarını ve vesayet altına alınmasına karar verilen Bakırköy ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...... E. ...... K. Sayılı ilamını sunduklarını, tüm bu nedenlerle; 19.05.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda vefat eden babasının desteğinden yoksun kalan davacı .......'nın yoksun kaldığı desteğin hesaplanarak HMK m. 107 uyarınca daha sonra belirlenmek üzere şimdilik 1.000 TL'sinin temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsili ile davacı ......'ya ödenmesine, Her bir davacı müvekkil için ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ...... ve ......'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillere ayrı ayrı ödenmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talap ve dava etmişlerdir.
Davalı ...... Sigorta A.Ş. vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talepleri haksız ve hukuki dayanaktan yoksun talepler olup reddinin gerekmekte olduğunu, Müvekkili şirketin ticaret sicil adresi " İçerenköy Mah. ..... Sok. ..... Sitesi No: ..... İç Kapı No. 33 Ataşehir/ İstanbul" olup, diğer davalıların adresleri de Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yetki çevresinde olmamakla, huzurda görülmekte olan davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu, yetkili Mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olup, yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmesini, davacı tarafın taleplerini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı taleplerine konu ..... plakalı araç, 28.08.2020-28.08.2021 Vadeli ...... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik) Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigortalanmış olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kişi balına 410.000-TL. İle sınırlıdır. Belirtilen sebeplerle, kusur incelemesinin Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince belirlenmesini talep ettiklerini, öncelikle davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi taktirde, esasa ilişkin cevaplarımız uyarınca davanın esastan reddine, karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu dava ticari dava niteliği taşımakta olup Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk şartı taşımaktadır. Her bir talep için ayrı ayrı zorunlu arabuluculuk süresi geçirilmelidir. Mevcut davada müvekkilim açısında zorunlu arabuluculuk süreci tüketilmemiştir. Bu sebeple davanın öncelik olarak usulen reddini talep ettiklerini, müvekkilinin de bir tacir olması, bu sebeple dava şartı gereği arabuluculuk sürecine başvurulması gerekmekte olduğunu, müveekili açısından davanın genel hükümlere göre davalının yerleşim yeri olan Şanlıurfa mahkemelerinde görülmesi gerekirken yetkisiz yerde açılmış olup yetkiye itirazlarını sunduklarını, yine müvekkilinin vergi kaydı olan resmi bir galerici olduğu da açık olduğunu, bu haliyle usul ve esas gereği müvekkiline haksızca yöneltilen davanın reddini talep etme davacı yanın haksız ve hukuka aykırı açmış olduğu davanın reddine, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Öncelik olarak Söz konusu davanın ticari dava niteliği taşıması sebebi ile tarafınca zorunlu arabuluculuk sürecine dahil edilmemiş olduğunu, bunun yanında olay mahalli olan Diyarbakır Bismil'de dava açılması gerekirken Bakırköy'de dava açılmış olduğunu, yapılan usuli hatalar ve eksiklikler sebebi ile davanın öncelik olarak usulden reddini talep ettiklerini, Davacıların ve mütevefanın mirasçılarının açıkça kötü niyetli olduğunu, her birisinin ayrı mahkemelerde gerçeğe aykırı beyan vererek dava açmış olduklarını, misal mütevefanın eşi olan ...... 'nın Diyarbakır ...... Asliye Hukuk Mahkemesinde ...... Esas dosyasında tazminat davası açmış olup kendisini tek mirasçı olarak göstermiş olduğunu, müvekkilinin ise asker olması sebebi ile dava sürecinde Yurtdışında savaş bölgesinde çatışmadayken davayı takip edememiş olduğunu, bu sebeple tek mirasçı olmasından bahisle mahkeme 07.1.12022 tarih ..... K. Numaralı ilam ile Eşe 30.000 TL üzerinden manevi tazminat hükmetmiş olduğunu, tüm bu nedenlerle; davacı yanın haksız ve hukuka aykırı açmış olduğu davanın reddine, Her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi ...... 'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 04.06.2023 tarihli raporunda özetle; "Mevcut tespitlere göre; 1- Bu kazanın oluşumunda; tali yoldan ana yola çıkacak araç sürücüleri ana yola çıkmadan önce ilk geçiş hakkını ana yoldan gelen araca vermesi gerekir. -...... plakalı araç sürücüsü ......."nın kontrolsüz kavşağa geldiğinde Ana yola çıkmadan önce ilk geçiş hakkını ana yoldan gelen araca vermeyerek kazaya sebebiyet verdiğinden; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen sürücülere ait diğer kusurlardan S571/1-b-5 Tali yoldan ana yola çıkan sürücülerin ana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermemesi ) maddesini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda 475 kusurlu olduğu olduğu, 2- Bu kazanın oluşumunda; ..... Plakalı araç Sürücüsü ......'in kaza mahalline 150 mt. uzaklıktaki 50 Km. hız ve Yaya geçi yaklaşım levhasına uymayarak hızının düşürmeden kontrolsüz bir şekilde kavşağa girerek kazaya sebebiyet verdiğinden; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen sürücülere ait diğer kusurlardan ( 52/1-a Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere aklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak,) maddesini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda 25 kusurlu olduğunu" belirtmiştir.
30/11/2023 tarihli celsede dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdine karar verilmiş, bilirkişi ......'den rapor aldırılmış, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 12/06/2024 tarihli raporunda özetle; "19.05.2021 tarihinde davalı sürücünün 9625 kusuru ile meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybeden müteveffa ........'nın kızı davacı ...... için; *Yargıtay kararları doğrutusunda babası müteveffa ......'dan 22 yaşına kadar destek göreceğinin kabulü halinde 4.165,21 TL, *Davacının ağır depresyın ve epilepsi hastası olduğu, bu sebeple babası müteveffa ........'nın bakiye ömrünün sonuna kadar destek göreceğinin kabulü halinde 252.879,13 TL destek tazminatı hesaplanmıştır. *Davalı sigorta şirketinin kaza tarihinde geçerli poliçe limiti olan 430.000 TLden müteveffanın eşi ve annesi için yapılan ödemelerin mahsubundan sonra bakiye 248.345,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu" belirtmiştir.
Dava, Trafik Kazası Sebebiyle Açılan Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Manevi Tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 19/05/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıların murisi ........'nın vefat etmesi sebebiyle davacıların destekten yoksun kalıp kalmadığı, manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Yargıtay ......HD 14/06/2012 tarih, ...... esas ...... Karar nolu ilamında " Destekten yoksun kalma tazminatı, B.K'nun 45/II. maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir." şeklinde hükme bağlanmıştır. Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nun 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Borçlar Kanunu’nun 45.maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir" denmektedir.
Yine Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.03.1978 tarih ve 1/3 sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten Yoksun Kalma Tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmıştır. Önemle vurgulanmalıdır ki, Borçlar Kanunu’nun 45/III. maddesine göre destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin mirasçısı olarak geride bıraktığı kişilere değil, desteğinden yoksun kalanlarına aittir.
Bakırköy ...... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...... E. ..... K. Sayılı dosyasında davacının Antiepileptik, Dıazem, Serex, risperdal, Topamax , Akıneton ve karazepın ilaçlarını kullandığı, yine annesinin beyanında kısıtlı adayının sürekli madde kullanımında bulunduğu tespit edildiğinden davacının ağır depresyon ve epilepsi hastası olduğu, bu sebeple babası müteveffa ........'nın bakiye ömrünün sonuna kadar destek göreceğinin kabul edilerek ve sigorta ödemesi düşülerek yapılan hesaplama dikkate alınarak maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HGK'nun 23/06/2004 tarih 13/291-370 sayılı ilamındaki" Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır." şeklindeki gerekçeye göre olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanarak, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, olay tarihine göre paranın alım gücü, davacı ve davalının kazadaki kusur durumları gözönünde tutularak manevi tazminat yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Maddi tazminat talebi yönünden; davanın KISMEN KABULÜ ile, 248.345,00-TL'nin davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, diğer davalılar ...... ve ...... yönünden kaza tarihi olan 19/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ......'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 20.038,39-TL ilam harcından peşin alınan 157,12-TL harcın 4.302,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 15.579,27-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
b)Davacı tarafından sarf edilen 80,70-TL Başvuru Harcı, 157,12-TL Peşin Harç, 4.302,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 4.539,82-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
c)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.575,64-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
d)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 24,35-TL'nin davacılardan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
e)Davacı tarafından sarf edilen 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 919,75-TL posta masrafı olmak üzere toplam 5.919,75-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 5.829,64-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın iş bu davacılar üzerine bırakılmasına,
f)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 39.735,20-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine,
G)Davalılar ..... ve ..... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.534,13-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar ...... ve ...... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
h)HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine
2- Manevi tazminat talebi yönünden; davanın KABULÜ ile, davacı ...... için 15.000,00-TL, davacı ..... için 15.000,00-TL davacı ..... için 15.000,00-TL olmak üzere toplam 45.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 19/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..... ve ......'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
a)Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000-TL vekalet ücretinin davalılar ...... ve ......'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı Sigorta vekilinin ve davalı ...... vekilinin yüzüne karşı diğer davalı ...... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/12/2024
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır