T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/387 Esas
KARAR NO: 2023/973
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2019
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2023
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYA
DAVA TARİHİ: 07/09/2020
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından boyalı kumaş satarak teslim ettiğini, ancak davalının fatura bedellerini ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, ticari defter kayıtları incelendiğinde müvekkilinin alacaklı olduğunun tespit edileceğini belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ağırlıklı olarak ... grubu için imalat yaparak ürünlerin tamamını ihraç ettiğini, bu amaçla davacıdan yüklü miktarda kumaş aldığını, davalıdan satın alınan kumaşların kesilip dikilerek imalat yapıldıktan sonra ... prosedürü gereği denetimden geçirilerek yanmazlık testi uygulandığını, ürünlerin olması gerekenden daha erken sürede tutuşarak testi geçemediğini, bu nedenle ürünlerin ihracının mümkün olmadığını, yıkama sonrasında da ceket kollarının kısaldığının tespit edildiğini, davacı şirketten defalarca talep edilmiş olmasına rağmen ayıplı ürünlerin değiştirilmesine yanaşmadıklarını, ayıplı kumaşlar nedeniyle müvekkilinin yeniden kumaş tedariki, bunların kesim ve dikimi gibi ilave masraf yaptığını, müvekkilinin uğradığı zararın tespiti için Bakırköy ... ATM'nin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmasının talep edildiğini, söz konusu dosyada alınan bilirkişi raporunda kumaşların gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin zararının davacının talep ettiği alacağın çok üstünde olduğunu, ayıplı ürünler nedeniyle dava açmak üzere arabulucuya başvurulduğunu, anlaşma olmaması halinde açılacak davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin tekstil ürünleri imalatı yaptığını, davalının ise örgü kumaş imalatı ve kumaş boyama işleri ile iştigal ettiğini, müvekkilinin ağırlıklı olarak merkezi İspanya'da olan ... grubu için imalat yaparak ürünlerinin tamamını ihraç ettiğini, ... grubunun müvekkili şirket gibi faaliyet gösteren tüm imalatçıların ürünlerinde kullanılacak olan kumaş ve diğer malzemeleri tedarik edebilecekleri tedarikçileri denetleyip ve listelediğini, davalının da ... onaylı üreticilerden bir tanesi olduğunu, bu nedenle müvekkilinin davalıdan yüklü miktarda örme kumaş satın aldığını, davalıdan satın alınan kumaşların ... 'in siparişi şeklinde imal edildiğini, söz konusu ürünlerin yurt dışına sevkiyatı öncesinde denetimden geçtiğini, yanmazlık testinin uygulandığını, ürünlerin ortalama 4.5-5 saniye içerisinde tutuşması gerekiyorken davalı şirketten tedarik edilen ürünlerin 1.1 saniyede tutuştuğunun tespit edildiği, bu nedenle ürünlerin ihracatının mümkün olmadığını, bu konunun davalı şirket yetkilileri ile paylaşıldığını ve sorunun çözülmesinin istenildiğini, bu arada ürünler üzerinde kalan boya veya kimyasallar nedeniyle kolay tutuşmuş olabileceği düşüncesiyle yıkamaya gönderildiği yıkama sonrasında ise üretilen ceket kollarının ortalama 13 cm kısaldığının tespit edildiği, davalı şirket ürünlerinin her açıdan ayıplı olduğunun anlaşıldığı, davalı şirketin defalaca talep edilmesine rağmen ayıplı ürünleri değiştirmeye müvekkili şirketin zararını gidermeye yanaşmadığını, müvekkili şirketin zararının kumaş faturalarından ibaret olmadığını, müşterinin siparişinin yeniden hazırlanması, yeniden kumaş tedarik edilmesi, tedarik edilen kumaşların kesimi, dikimi, ütü, paket işlemlerinin yinelenmesi, söz konusu kumaşlar üzerinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, bu dosyadan alınan bilirkişi raporunda kumaşlarda gizli ayıp bulunduğu, toplam tamir giderinin 207.604,00 TL olduğu, ayıplı kumaş bedelinin ise 25.760 Euro+KDV olduğunun tespit edildiği bu nedenlerle davanın kabulü ile davalıdan satın alınan kumaşların gizli ayıp olması neticesinde müvekkili şirketin doğrudan ve dolaylı olarak uğramış olduğu zararların tespiti ve tazminat tutarının tespit tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının iddialarını kabul etmemekle beraber davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği ürünlerin ayıp ihbarını süresi içerisinde yapmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranarak gereken incelemeyi ve gerekli bildirimleri süresi içinde yapması gerektiğinin açık olduğunu, süresinden sonra yapılan ayıp ihbarının taraflarınca dikkate alınmadığını, müvekkili şirket tarafından cari hesap nedeni ile açılan Bakırköy ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibine davacının yaptığı itirazın iptali için açılan davanın kabulüne karar verildiğini, delil tespitine ilişkin olarak alınmış bilirkişi raporunun hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, raporda yalnızca SGS şirketinin incelemeleri esas alınarak değerlendirilmede bulunulduğunu, bilirkişinin hangi doğrultuda ürünlerin ayıplı olduğu sonucuna vardığı belli olmadığını ayrıca müvekkili şirket tarafından sipariş edilen ürünlere boyama işlemi yapılmadan önce numune ürün yapıldığını, yapılan ürün müşteri tarafından onaylandıktan sonra üretime geçildiğini, davacı tarafa müvekkil şirket tarafından yapılan tüm ürünler için numune üretimi yapıldığını, yapılan numunelerin davacı tarafından onaylandığını ve akabinde üretim yapılarak ürünlerin davacıya teslim edildiğini, boyanan tüm kumaşlar davacının onaylamış olduğu numuneye göre boyandığı için huzurdaki açılmış olan davada davacının hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, ticari satım nedeniyle faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ilişkindir. Birleşen dava, gizli ayıp nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.
Asıl dava yönünden mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporunda davacının 193.519,48 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari defterlerinin birbirleriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu rapor doğrultusunda mahkememizce davanın kabulüne dair verilen karar İBAM ... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla "...davalı tarafça satışa konu kumaşların ayıplı olduğu, ayıp nedeniyle müvekkilinin uğradığı zarar sonucunda müvekkilinin davacıya borçlu olmayıp alacaklı olduğu ileri sürülmüştür. Bu doğrultuda davalı tarafça ayıp nedeniyle uğranılan zararın tespiti için Bakırköy .... ATM'nin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti talep edilmiş, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda da satışa konu kumaşların gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça bu kez ayıplı kumaşlar nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemiyle Bakırköy ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasında davacı aleyhine dava açılmış olup, söz konusu dosyanın UYAP üzerinden incelenmesinde, davanın derdest olduğu görülmüştür. Bu durumda işbu davada uyuşmazlığın çözümü için salt satışa konu kumaşlara ilişkin fatura bedellerinin talep edilip edilemeyeceği değil, alacağa dayanak oluşturan kumaşların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıbın ortaya çıktığı tarihe göre ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, sonuçta ayıp nedeniyle davalının bir zarara uğrayıp uğramadığı tespit edilmelidir. Bu doğrultuda ilk derece mahkemesince Bakırköy ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması ve yukarıda belirtilen hususların tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken..." gerekçesiyle kaldırılmıştır.
Bunun üzerine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce birleşen dosya yönünden de değerlendirme yapmak üzere bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda; davalı tarafından davacıya 27.02.2019-29.03.2019 tarihleri arasında kırmızı veya ekru renkte 146.456,10 TL tutarında toplam 3.874,5 kg 3 iplik penye şardonlu kumaş satıldığı, davalı tarafından davacıya satılan kumaşların güç tutuşur olmaması nedeniyle ayıplı olduğu, kumaşın güç tutuşur olmaması ayıbının test yapılarak anlaşılabilecek bir ayıp olduğu, işin olağan akışına göre davacının kumaşları kesmeden önce güç tutuşurluk testi yaptırması gerekirken, kumaşlara güç tutuşurluk testi yaptırmadan kesip dikerek ceket haline getirdikten sonra yaptırılan test sonucunda ayıbın farkına vardığı ve davalıya e-maille ayıp ihbarında bulunduğunu, davacının ceketlerden sökülen ayıplı kumaşlar nedeniyle 138.087,18 TL zararının ve ayıplı kumaşlar nedeniyle katlandığı kumaş söküm, kumaş kesim, dikim ve ütü paket işçilik maliyeti nedeniyle 273.915,16 TL zararının oluştuğu, davacının 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (23.11.2020) itibariyle davacının davalıya 193.519,48 TL borçlu olduğu, davalının 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (23.11.2020) itibariyle davalının davacıdan 193.519,48 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterlerinin takip tarihi itibariyle davacının davalıya 193.519,48 TL borçlu olduğu hususunda uyumlu olduğu, takip tarihi itibariyle teknik değerlendirme sonucu davacının toplamda 412.002,34 TL zararının oluştuğu, bununla birliktte davacının cari hesaptan dolayı 193.519,48 TL borcu olduğu tespit edilmiştir. Davacının hesaplanan zararının cari hesap borcundan mahsubunun gerektiği kanaatine varılması halinde, davacının davalıdan 218.482,86 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
TTK nın 23. Maddesi gereğince satılanda ayıp bulunması halinde alıncının, satılanı gözden geçirerek 2 gün içerisinde satıcıya ihbarı, aybın olağan bir gözden geçirme ile fark edilmeyecek ayıplardan olması halinde ise 8 gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucu malın ayıplı oludğunu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğu, diğer durumlarda ise TBK nın 223. Maddesinin 2. Fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir. TBK'nın 223.maddesinin son fıkrasında alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal etmesi halinde satılanın mevcut şekilde kabul etmiş sayılacağı, ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkaramayacak bir ayıp bulunmaması halinde bu hükmün uygulanamayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılması halinde satıcıya bildirileceği düzenlenmiştir. Somut olayda kumaşlar ceket haline getirildikten sonra yaptırılan test sonucunda ayıplı olduğunun fark edildiği ve ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşılmakla birleşen dosya yönünden ayıp ihbarının süresinde olduğu değerlendirilmiştir. Asıl dosya yönünden ayıp ihbarı ispatlanamadığından hüküm buna göre düzenlenmiştir.
Birleşen dosya yönünden değerlendirilmesi gereken bir nokta da ayıbın açık ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu yönündedir. Bilirkişi raporunda her ne kadar kumaşları kesmeden yanmazlık testinin uygulanması gerektiği belirtilmişse de sipariş üzerine gelen tüm kumaşların bu şekilde teste tabi tutulmak zorunda bırakılması hakkaniyete uygun olmadığı gibi görünüş itibariyle test yapılmaksızın açık ayıp tespit edilemediğinden ayıbın gizli olduğu değerlendirilmiştir. Ancak, birleşen dosyada davacı taraf ürünler ceket haline getirildikten sonra bunun farkına varmış olduğundan TBK'nun 52. Maddesine göre zararın artmasında etkili olmuş ve tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmıştır. Bu nedenle TBK'nun 52. Maddesi de dikkate alınarak %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmıştır.
Asıl davaya, cari hesap alacağına ilişkin olarak devam edilmiş olup cari hesap alacağı nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş olup birleşen dava yönünden de tespit edilen alacak yönünden her iki davanın birbirinden bağımsız olması nedeniyle mahsup işlemi uygulanmaksızın %20 müterafik kusur indirimi uygulanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-Asıl davanın KABULÜ ile, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibine itirazın İPTALİ ile takibin devamına,
2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 38.703,89TL icra inkar tazminatının davalı ... San ve Dış Tic A.Ş'den alınarak davacı ... Kumaş San ve Tic A.Ş'ne ödenmesine,
B-) Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davanın KISMEN KABULÜ ile 160.000,00TL maddi tazminatın dava tarihi olan 07/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... San Ve Tic A.Ş'den alınarak davacı ... ve Dış Tic A.Ş'ne verilmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 13.219,31TL ilam harcından peşin alınan 2.337,23TL harcın mahsubu ile bakiye 10.882,08TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 541,65TL posta masrafı, 44,40TL başvuru harcı, 2.337,23TL peşin harç olmak üzere toplam 5.923,28TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.963,11TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
Birleşen dava yönünden;
7-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 10.929,60TL ilam harcından peşin alınan 3.415,50TL harcın mahsubu ile bakiye 7.514,10TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Davacı tarafından sarf edilen 54,40TL Başvuru Harcı, 3.415,50TL Peşin Harç olmak üzere toplam 3.469,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
10-Davacı tarafından sarf edilen 2.357,20TL bilirkişi ücreti, 390,40TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.747,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.600,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
12-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır