T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/398
KARAR NO : 2024/447
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 24/04/2023
KARAR TARİHİ : 25/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının, faaliyet gösterdiği iş yerindeki .... merkezi sistem Klima cihazının dış ünitesinde bulunan kompresörünün değişimi konusunda 09.06.2022 tarihinde davalı taraf ile anlaşma akdettiğini. İşbu kompresör değişiminin davalı tarafından yapıldığını ve klimaya .... seri numaralı cihaz montajı yapıldığını, sözleşmede cihazın 6 ay süre ile garantili olduğunun belirtildiğini ve sözleşme gereği bakımların aynı firma tarafından yapıldığını. Klima sisteminin verimli çalışamaması üzerine davalı şirkete bilgi verildiğini ve 15.08.2022-16.08.2022-22.08.2022-25.08.2022 tarihlerinde kontroller yapıldığını ancak her defasında farklı nedenlerle klimanın verimsiz çalıştığı bilgisi verildiğini. Bu kontrollerin hiçbirinde değişimi sağlanan kompresör ve dış ünitenin kontrol edilmediğini, arızanın devam
etmesi üzerine davalıya mail gönderildiğini ancak hiçbir cevap alınamadığını, bunun üzerine .... Klima Sistemleri genel merkezi ile görüşüldüğünü ve “başka bir yetkili servisten kontrol isteyin” cevabı alındığını. Bunun üzerine yetkili servis olan ..... tarafından 23.09.2022 tarihinde ve .... İklimlendirme tarafından 11.11.2022 tarihinde hiç müdahalede bulunulmadan sadece durum tespiti yapıldığını ve kompresörün arızalı olduğunun tespit edildiğini. Bunun üzerine davalı aleyhine Bakırköy .... Noterliği 05.10.2022 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek ayıbın devam ettiği ve cihazın değiştirilmesinin ihtar edildiğini. İhtarnamenin tebliğinden sonra davalının 10.10.2022 tekrar servis elemanlarının gelerek kontrol yaptığını ve klima sistemi çalışmadığı halde çalıştığına dair tutanak tutarak davacıya imzalatmak istediğini, davacı yetkilisinin imzalamaması üzerine elemanların işyerinden ayrıldığını ve 10.10.2022 tarih ..... yevmiye numaralı Büyükçekmece .... Noterliği ihtarnamesini keşide ederek sistemin çalıştığı ve garanti süresinin başka servis müdahalesini kapsamadığı nedeni ile sona erdiğinin belirtildiğini. Bu beyanların gerçek dışı olduğunu, sadece durum tespiti yaptırılmak üzere yetkili servis çağrıldığını yani sisteme hiçbir müdahale yaptırılmadığını beyan etmiştir. Netice ve talep olarak; davacı tarafından arızalı ve ayıplı kompresör için ödenen 38.560,04-TL bedelin fatura tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi Makine Mühendisi .... 'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 27/08/2023 tarihli raporunda özetle; "Davacı ile Davalı arasındaki sözleşme gereği, davalı ‘’Tedarikci’’ 09.06.2022 tarihindeki sözleşme gereği Davacının bulunduğu adreste arızalı bulunan .... tipi kompresör 14.06.2022 tarihinde yenisi ile değiştirdiğini, Arızanın giderildiğini ve cihazın çalışır halde teslim edildiğine dair taraflar adına görevli elemanlar, imzaladıklarını ancak sistem tesisatı temizlenmemiş, eski kirlilik, komresörde daha önce kullanılan asit ve yağlardan temizlenmesi gerektiğini, temizlik yapılmamasında seperetöründe görev yapmaması ile, kompresörün açılmaması yanı 40 – 50 HZ ye çıkmaması, 10 HZ de kalması, sistemde kirlilik olacağı gibi çıkış tesisat borusunda ezilme olabileceği, ihtimal dahilinde olduğunu, davacı tarafından, Davalıya arızanın bildirildiğini, bildirim sonrası 15.08.2022, 16.08.2022, 22.08.2022 ile 25.08.2022 tarihlerinde kontrol yapıldığını, farklı olarak verimsiz olduğunu belirttiklerini, arızalı cihaz ikinci kez garanti kapsamında değiştirilmediğini, cihazın randumanlı olmadığını ve arızayı başka sebeplere bağladıklarını, asıl arızanın ne olduğunu ve kompresörün arızalı olmadığının tespiti yapılmadığını detaylı bir inceleme yapmadıklarını, arıza üretim hatasından kaynaklımı, yoksa hizmettin kailtesinden mi, kompresör değişiminden sistem yıkanmamasından mı oluşan arza olup olmadığı hususları davalı tespit etmemiş ve yeterince ilgilenmemesi durumu dikkate alındığında; hizmetinde ayıplı olduğunun kanaatinin oluştuğunu, işin veya görevin sorumluluğunu tam yerine getirmediği anlaşıldığını, akabinde farklı bir servis çağırılmış yapılan kontrollerde kompresörün ağır arızalı olduğunu, rapor ettiklerini, bu işlemler garanti kapsamında tespit edildiğini, tarafınca yapılan tespitte .... tipi 1 nolu dış ünite komprsörü ısınıyor,kısa sürede 10 Hz ‘nin üstüne çıkmadığını, arıza devam ediyor. davalı tarafından mevcut arıza giderilmemiş, teknik açıdan kompresörün ayıplı ürün olarak satıldığını, davalı yeni ürünle, arızalı kompresörü değiştirip sorunsuz bir şekilde (sözleşme gereği) sorumluluğunu yerine getirmesi gerekirken; bunu yapmamış, yeni takdığı kompresörün ayıplı ürün olduğu için; ücreti faizi ile birlikte davacıya iade edilmesi gerektiğini" tespit etmiştir.
Mahkememiz dosyasına bilirkişi SMM ..... 'ten rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 07/01/2024 tarihli raporunda özetle; "Usul yönünden incelenen davacı .... tarafından ibraz edilen 2022 dönemi defter-i kebir ve yevmiye defterinin beratlarının zamanında ve usulüne uygun oluşturulduğunu, fiziki tutulan envanter defteri noter onayının, zamanında ve usulüne uygun yaptırıldığını, davalının, mahkemenizce belirlenmiş inceleme gününde incelemeye gelmediği ve yasal defterini incelemeye sunmamış olduğunu, davacı yasal defterlerinde, davalıya herhangi bir borç veya alacak bulunmadığı (0,00) davalının, davacıya düzenlemiş olduğu tüm faturaların, e-belge kapsamında olduğunu, dolayısıyla, bu belgelerle ilgili, tarafların BA-BS bildirim yükümlülüğü bulunmadığını, sistem üzerinden vergi dairesi kayıtlarına otomatik olarak intikal ettiğini, davaya konu kompresörün 09.06.2022 tarih ..... no.lu KDV Dahil 38.560,04.TL (KDV Hariç:32.678,00.TL) tutarındaki e-arşiv fatura ile satın alındığı ve bedelinin tamamının 09.06.2022 tarihinde davalıya ödenmiş olduğunu, dava konusu cihazın ayıplı olduğunun teknik bilirkişi tarafından tespit edildiği ve davacının, davalıya ayıp ihbarında bulunduğunu, mahkememizce davacının haklı olduğuna karar verilmesi halinde, ayıplı kompresöre ilişkin, davacı tarafından davalıya ödenen KDV Hariç 32.678,00.TL ‘nin (09.06.2022) dava tarihine (24.04.2023) kadar olan avans faizinin, 3.987,84.TL tutarında olabileceğine ilişkin kanaatini" belirtmiştir.
Mahkememiz dosyasında bilirkişi SMM .... ve Makine Mühendisi ....'dan heyet halinde ek rapor aldırılmış, bilirkişilerin sunmuş olduğu 03/04/2024 tarihli ek raporunda özetle;" Davacı ile Davalı arasına devam etmekte olan .... Esas sayılı dosyanın konusunu teşkil eden, Davacının iş yerinde kurulu bulunan ... merkezi sistem klima cihazının dış ünitesinde bulunan Kompresörün değişimi ile ilgili davalı ".... Klima ve Mühendislik Tic.Ltd.Şti." tarafından arızalı klima Kompresör 09.06.2022 tarihli sözleşme gereği, 14.06.2022 günü arızalı Kompresör yenisi ile değiştirildiğini, Kompresör KDV’siz 32.678,00 TL,KDV ilavesiyle 38.560,04 TL satın alındığını, eski cihaz yerinden alınarak, yerine satın alınan kompresör iki ay problemsiz çalıştığını, değiştirme sırasında sistem yıkanmamış, Asit ve yağlardan arındırılmadığı için iki ay sonra arıza tekrarlandığını, bu konuda müdahale edilen firmaları düzenlendiğini, kompresörün ortalama ekonomik ömrü 96 ay olduğunu ve iki ay verimli kullanıldığı ve kompresör KDV hariç
32.678,00TL olduğuna göre 32.678,00: 96 ay : 340,395TL dir.
İki ayın tutarı ( kullanım Süresi ) = 340,395 x 2 : 680,79TL dir.
Davacını talep edeceği ( 32.678,00 – 680,79 TL ) : 31.997,21TL dir.
Davalı 31.997,21 TL’yi yasal fazileri ile birlikte davacıya ödemesi gerektiğini,
Dolar bazında düşünüldüğünde;
09.06.2022 günü TCMB 1 dolar : 17,198TL
32.678: 17,198 : 1.900,10USD dir.
27 Mart 2024 günü 1 dolar : 32,194TL dir.
1.900,10 x 32,194 : 61.171,81TL dir.( KDV ‘siz dir. )
61.171,81 : 96 ay = 637,206 TL dir.2 ay x 637,206 : 1.274,41TL dir.
- Cihazın kullanma bedeli : 1.274,41TL dir.
Geriye kalan ( 61.171,81 – 1.274,41 ) : 59.897,40TL dir.
Sonuç olarak yapılacak indirim : 680,79TL dir.
27.03.2024 tarihinde ise yapılacak indirim "Dolar bazında hesaplama:"2 1.274,41TL olarak kanaatini" belirtmiştir.
Dava; ayıplı ürün sebebiyle tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının davalıdan aldığı kompresörün ayıplı olup olmadığı, kompresör için ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği konularında anlaşamadıkları tespit edilmiştir.
TTK nın 23. Maddesi gereğince satılanda ayıp bulunması halinde alıncının, satılanı gözden geçirerek 2 gün içerisinde satıcıya ihbarı, aybın olağan bir gözden geçirme ile fark edilmeyecek ayıplardan olması halinde ise 8 gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucu malın ayıplı oludğunu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğu, diğer durumlarda ise TBK nın 223. Maddesinin 2. Fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir. TBK'nın 223.maddesinin son fıkrasında alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal etmesi halinde satılanın mevcut şekilde kabul etmiş sayılacağı, ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkaramayacak bir ayıp bulunmaması halinde bu hükmün uygulanamayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılması halinde satıcıya bildirileceği düzenlenmiştir.
Hükme esas alınan SMM bilirkişi raporuna göre davacı tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulduğu tespit edilmiştir.
Yine hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda ;davalının hizmetinde ayıplı olduğunun kanaatinin oluştuğunu, işin veya görevin sorumluluğunu tam yerine getirmediğinin anlaşıldığını, davalı tarafından mevcut arıza giderilmediğini, teknik açıdan kompresörün ayıplı ürün olarak satıldığını, davalı yeni ürünle, arızalı kompresörü değiştirip sorunsuz bir şekilde (sözleşme gereği) sorumluluğunu yerine getirmesi gerekirken; bunu yapmamış, yeni takdığı kompresörün ayıplı ürün olduğu için; ücreti faizi ile birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği kanaatini belirtmiştir.
TBK'ın 227.maddesinde alıcının seçimli hakları düzenlenmiş olup, öncelikle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alı koyup ayıp oranında satış bedelinde indiirm isteme, aşlı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafların satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme hakları kanunca alıcıya tanınmıştır.
Alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verilebilir, düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda satılanın ayıbının ortaya çıkmasından sonra süresinde ihbarda bulunulduğu ve dosyada bulunan servis raporları ve arızanın tekrar ettiği göz önüne alınarak , makinenin ekonomik amacına uygun olarak kullanılamayacağı kanaatine varıldığından davacının sözleşmeden dönme ve bedel iadesi uygun görülerek davaya konu makinenin davalıya iade edilerek ,birlikte ifa kapsamında, bilirkişi raporunda ekonomik kullanım kapsamında indirim yapılan miktar olan dava konusu makinenin davalıya iadesi ile 31.997,21TL'nin 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile dava konusu makinenin davalıya iadesi ile 31.997,21TL'nin 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.185,72TL ilam harcından peşin alınan 658,51TL harcın mahsubu ile bakiye 1.527,21TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 179,90TL Başvuru Harcı, 658,51TL Peşin Harç olmak üzere toplam 838,41TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 2.588,98TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 531,01TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 5.000,00TL bilirkişi ücreti, 731,00TL posta masrafı toplam 5.731,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 4.755,59TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.