T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/438
KARAR NO : 2024/476
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/05/2023
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ..... Köprüsü ve ...... işletmesinin, Müvekkili tarafından yürütüldüğünü, Davalı- Borçlu şirkete ait ...... plakalı araç ile 28.10.2016-08.03.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, Dava konusu ihlalli geçiş ücretlerinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine müvekkil şirketin borçlu aleyhine İstanbul ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... E. sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, Davalı borçlu yetki itirazında bulunarak takibi durdurduğunu, yetki itirazı üzerine Bakırköy İcra Müdürlüklerinde almış olunan yeni esası Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü’nün ...... E. Sayılı dosyadan yeniden ödeme emri çıkarıldığını, Davalı-Borçlu Şirkete ödeme emri 14.03.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, Ancak Davalı-Borçlu-Şirket, “Tüm Borca, Faiz ve Faiz Oranına, Tüm Alacak Kalemlerine” 14.03.2019 tarihinde itiraz ettiğini, İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalı borçlunun itirazı üzerine arabuluculuk başvurusu da yapıldığını, Bakırköy Arabuluculuk Bürosu ...... Büro, ...... Arabuluculuk numaralı başvuru ile görüşmeler gerçekleştirildiğini, arabuluculuk son tutanağı görüşme sonunda anlaşmama olarak tanzim edildiğini, neticeten; Müvekkil şirket tarafından işletilen otoyollar davalı tarafından kullanılmış, ihlalli geçiş bedeli müvekkile ödenmemiş ve zarara uğratıldığını, davalının icra dosyasına vaki haksız ve kötü niyetli itirazı ile de müvekkilinin alacağını tahsil hakkı engellendiğini, Davalarının kabulünü, Bununla birlikte asıl alacağa dava tarihi itibariyle işleyecek olan avans faizi ile bağlı KDV’sinin davalıdan tahsilini, muhakeme giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı yanca müvekkili hakkında başlatılan icra takibine 14/03/2019 tarihinde itiraz edilmesi üzerinde davacı yanca başlatılan arabuluculuk süreci 27/11/2020 tarihinde sonlandığını, Huzurdaki dava incelendiğinde davacının yasa ile belirlenen 1 yıllık süreye uymadan dava açtığı aşikar olduğunu, davacının hak düşürücü süre içerisinde açılmaması nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, Her ne kadar davacı, müvekkilin araçlarının ihlalli geçiş veya geçiş ücretini ödemeden geçtiğini iddia etmiş ise de, işbu iddialar tamamen asılsız olduğunu, Müvekkilin araçları davacı idaresinde ücretli yolları kullanması karşılığında geçiş ücretlerini ödeyerek geçtiğini, Müvekkilinin ücretli yolların kullanılması sırasında kullandığı ve halen geçerli olan ödeme yöntemleri olan HGS/OGS sistemlerini kullanmakta olduğunu, davacının da geçiş ücreti tahsilatı için kullandığı bu yöntem müvekkili tarafından aktif halde olduğunu, ihlalli geçiş iddia edilen tarih ve saatte müvekkilinin kullandığı HGS/OGS hesabında parası bulunmakta olup ödemelerin tamamı banka hesaplarına bağlı Otomatik ödeme veya eksildikçe nakit yatırmak sureti ile bakiye bulundurmakta olduğunu, müvekkilinin kullanığı HGS/OGS sisteminde yeterli bakiyesi olmasına rağmen tahsilatı yapılmayan geçiş ücretlerini daha sonra ihlalli geçiş olarak tahsil etmesi yani fazla para çekmesi nedeni ile müvekkilinin hesabını eksiye düşmesine neden olarak daha sonra yapılan geçişleri bakiye olmaması nedeni ihlalli geçiş saydığını, aynı güzergahı kullanmasına rağmen tahsilatlar arasında farklar mevcut olduğunu, davacının sunacağı hesap dökümü incelendiğin de dahi anlaşılacağı üzere aynı güzergah için farklı ve resmi tarifenin üzerinde fiyat uygulandığını, davacı geçiş ihlalleri ve bakiye sorgulaması gecikmeli veya hiç verilemediğinden birçok geçiş ihlale düştüğünü, müvekkilinin davacı ile irtibatı yeterince sağlanamamış, tüm sorunlar için davacının internet sitesi çözüm olarak gösterildiğini, müvekkilinin geçiş ihlallerini kontrol ve düzeltme isteklerine ya hiç dönülmemiş yada yapılmadığını, Müvekkil hesabında bakiye bulunmaması halinde dahi yasa gereği 15 gün içerisinde ödeme yapılması halinde ceza uygulanamayacağı hükmü yer aldığını, Müvekkil, geçiş sırasında tahsil edilmeyen geçiş ücretini, geçişlerden sonra hesabına yatırarak ödediğini, Ancak davacı sonra yatırılan ücretleri tahsil etmeyerek gecikmeli olarak tahsil etmiş ve ücret hesabının eksiye düşmesine neden olarak sonraki geçişlerin de cezalı olmasına neden olduğunu, Ödeme hesabında hatalı tahsilatlar silsile yolu ile cezanın artmasına neden olduğunu, Müvekkilinin çok sayıda aracı bulunduğunu, Taşımacılık işinde olması nedeni ile davacının işlettiği ücretli yolu çok defa kullandığını, Davacı tarafından Müvekkilinin bütün araçlar ve bütün geçişlerin çıkartılması ve tüm geçişlerin inceletilmesini talep ettiklerini, sebeplerle haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddini, dava miktarının %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasına Emniyet Müdürü bilirkişi ......'ten rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 03/01/2024 tarihli raporunda özetle; "Hukuki değerlendirmesi Mahkememize ait olmak üzere; Davacı tarafından, delil olarak sunulan geçiş dokümanı HGS/OGS kayıtları ve davalının sunduğu deliller karşılaştırılarak yapılan tespitler sonucu davacının, davalıdan takip talep tarihine kadar talep edebileceği alacak miktarının, (Geçiş Ücreti+(Varsa 4 kat ceza) + faiz + faizin KDV’si dahil), 7.083,73TL olduğunu" belirtmiştir.
Mahkememiz dosyasına Emniyet Müdürü bilirkişi ......'ten rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 28/02/2024 tarihli ek raporunda özetle;
"Hukuki değerlendirmesi Mahkememize ait olmak üzere; Davacının, davalıdan dava tarihine kadar talep edebileceği alacak miktarının, (Geçiş Ücreti+(Varsa 4 kat ceza) + faiz + faizin KDV’si dahil), 11.996,55 TL olduğunu" belirtmiştir.
Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2018/1124 esas, 2021/347 karar sayılı ilamı)
Davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre de 11.996,55 TL alacağının olduğu anlaşılmış olup , mahkememizce yapılan değerlendirmede davalının temerrüde düşmediği ve kdv nin fatura üzerinden hesaplama yöntemi kabul edilerek davalıya ait araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 11.996,55TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 819,48TL ilam harcından peşin alınan 206,20TL harcın mahsubu ile bakiye 613,28TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 179,90TL Başvuru Harcı, 206,20TL Peşin Harç olmak üzere toplam 386,10TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.311,54TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.320,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 8,45TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 93,00TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.093,00TL den kabul red oranına göre hesaplanan 3.073,19TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 11.996,55TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 77,32TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
9-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda; alacak miktarı Kesinlik sınırının altında kaldığından HMK 362. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/05/2024
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.