T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/81 Esas
KARAR NO: 2023/520
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 20/09/2021
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... şubesinden tanzim edilen 15/05/2020 keşide tarihli 145.570TL bedelli ... çek nolu, 31/07/2019 keşide tarihli 250.000TL bedelli ... nolu çekler ile ilgili ... Bank A.Ş ile yazılı protokol ile ödeme sözleşmesi yaptığını, davacı söz konusu 15/05/2020 keşide tarihli 145.570TL bedelli ... çek nolu çeki 11/08/2020 tarihinde ... Şubesi ... hesabından ödediğini, diğer çeki ... Tic. Ltd Şti nin ... şubesinden ödediğini, ödemelere rağmen davalı bankanın çekleri iade etmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu çeklerin istirdadı ile davacı şirkete iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın bir yıllık yasal hak düşürücü süre içinde açılmadığından süre yönünden davanın reddine, davacı tarafın yetkili hamil olmaması nedeniyle dava açma ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan reddine, davaya konu çeklerden 31.07.2019 keşide tarihli, 250.000,00 TL (İkiyüzellibintürklirası)tutarlı, ... çek seri numaralı çekin keşidecisi davacı taraf olmadığından, davacının dava açma ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan reddine, mahkemece işin esasına girilmesi halinde ise ispat yükü davacıya ait olup, dava dilekçesi ekinde sunulan belge dışında başkaca delil sunulmadığından ispatlanamayan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.
Dava konusu keşidecisi ... Tic L.td. Şti. olan, ... çek numaralı ve 15.05.2020 tarihli ve 147.500,00-TL bedelli çek yönünden feragat dilekçesi sunulmuştur.
HMK'nın 307. maddesinde; feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak belirtilmiştir.
HMK'nın "Feragat ve kabulün şekli" başlıklı 309. maddesi hükmüne göre de; feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Davacı vekilinin vekaletinde feragat özel yetkisinin bulunduğu, feragat karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan, kesin hükmün sonuçlarını doğuran taraf işlemi olması nedeni ile bu çek yönünden davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Keşidecisi ... olan ... Çek Numaralı ve 31.07.2019 tarihli ve 250.000-TLbedelli çek yönünden yapılan değerlendirmede davacının bu çek yönünden yetkili hamil olmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.
TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
Keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve 31.07.2019 tarihli ve 250.000-TLbedelli çek yönünden davacının yetkili hamil olmaması nedeniyle bu çek yönünden aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Keşidecisi ... Tic L.t.d. Şti. olan, ... Çek Numaralı ve 15.05.2020 tarihli ve 147.500,00-TL bedelli çek yönünden feragat nedeniyle davanın REDDİNE,
2-Keşidecisi ... olan ... Çek Numaralı ve 31.07.2019 tarihli ve 250.000-TLbedelli çek yönünden aktif husumet yokluğundan davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 179,90TL ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın 4.450,00TL tamamlama harcı toplamı olan 4.509,30TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.329,40TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 31.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır