T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/867
KARAR NO : 2025/57
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/11/2021
KARAR TARİHİ : 16/01/2025
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...... Makinaları Teks. ve İnşaat. San. Tic. LTD. ŞTİ. nin ..... Bankası Anonim Şirketi ...... Şubesi şubesindeki hesabı gereğince kendisine verilmiş olan ...... nolu çek müvekkili şirket yetkilisinin bilgi ve rızası olmaksızın, başkaları tarafından elde edilmiş ve müvekkil şirket yetkilisinin imzası taklit edilerek doldurduğu ve imzalandığı, çek doldurulduktan sonra bilgileri; ...... seri numaralı, 12.07.2018 tarihli, 100.000,00 TL bedelli olduğu, dava konusu çekten başkaca çekler de müvekkilinin bilgisi dışında imzası taklit edilerek doldurulmuş ve imzalanmış olduğu, çekler müvekkilinin banka şubesinden sorulunca müvekkili durumdan haberdar olduğu, davalı şirket adına keşide edilmiş görünen çekte bulunan yazıların ve imzaların kendisine ait olmadığını fark ettiği, bunun üzerine müvekkili, vekili aracılığı ile derhal, grafoloji ve belge inceleme uzmanı olan bilirkişiye imza incelemesi yaptırmış, 18.05.2018 tarihli bilimsel mütalaa beyanı ile yapılan bilimsel inceleme neticesinde söz konusu çekteki imzaların, imza başlangıçlarında ve gövdelerinde gramaların başlama yerleri ve ebatları, imza gövdelerinde oluşturulan buklelerin derinliği ve istifenişleri, kalem yürütme ihtiyadı, işleklik, seyir, sürat ve diğer gibi itiyadi sınırlı grafolojik yanı unsuru itibarı ile farklılıklar bulunduğu müşahede edilmiş ve dava konusu çekte yer alan imzanın müvekkilimiz şirket yetkilisi ...... 'un elinden çıkmadığı kanaatine varıldığı, dava konusu çekteki yazı ve imzaların müvekkiline ait olmadığı müvekkilinin bu çek nedeniyle borçlu olmadığını beyan ederek, davanın kabulüne karar verilmesi ile yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesi ...... Esas ..... karar 18/11/2021 tarihli kararı ile; Bakırköy Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile dosya Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmiştir.
Bakırköy ...... Tüketici Mahkemesi ...... Esas ..... karar 27/01/2022 tarihli kararı ile; Asliye Ticaret Mahkeme'nin görevli olması gerekçesi ile dosya mahkememize tevzi edilerek mahkememizin ..... esasına kaydedilmiştir.
Davalı ......'e tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.
Mahkememizin 04/04/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince ara kararlar yerine getirildikten sonra dosyanın Grafolog bilirkişisine tevdi ile uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesinin istenilmesine, ücretin davacı delil avansından kullanılmasına karar verilmiş ve mahkememizin 03/10/2024 tarihli celsesinde de davacı vekili tarafından bilirkişi ücretinin yatırılmadığı, talep dilekçesi ile ücretin davalı tarafından yatırılmasını talep ettiği tespit edilmiş ve yine mahkememizin 16/01/2025 tarihli celsesinde davalı tarafa bilirkişi ücretinin yatırılması için ihtarlı tebligatın 28/10/2024 tarihinde tebliğ olduğu, eksik masrafın yatırılmadığının tespit edildiği görülmüştür.
Dava, Ticari Satımdan Kaynaklanan Menfi Tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davaya konu ...... numaralı, 12/07/2018 tarihli 100.000,00TL bedelli çek üzerindeki yazı ve imzaların davacıya ait olup olmadığı iddiasına karşılık davacının davalıya borcu olup olmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.
Borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer. Senetteki imza inkar edildiğinde ise ispat yükü tekrar davalı alacaklıya geçer. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir. Mevcut olayımızda davacı taraf çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek, davalıya borçlu olmadığını iddia etmektedir.
Davacı taraf davaya konu çek yönünden, çek üzerindeki imzaların kendisine ait olmadığını ileri sürmektedir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ispat yükü davalı taraftadır.
Mevcut olayımızda davacı tarafın davaya konu çekler yönünden imza inkarında bulunduğu, imza incelemesinin teknik bir konu olması sebebiyle ancak bilirkişi mağrifetiyle yapılabileceği, mahkememizce bu yönde ara karar kurulduğu, davacı vekilince bilirkişi ücretin yatırılmak istenmemesi üzerine davalı tarafa HMK/324/2 maddesi uyarınca ihtaratlı tebligatın yapıldığı, usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafça süresi içinde delil avansının yatırılmaması sebebiyle bilirkişi incelemesi yapılamadığı, dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davalının, çek üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunu ispat edemediği bu sebeple davacının menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmiştir, imzaların davacı eli ürünü olmadığı tespit edilemediğinden şartları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, ...... Bankası, ...... Şubesi'ne ait, ...... nolu, 12/07/2018 tarihli, 100.000,00-TL bedelli çek nedeni ile davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 6.831,00-TL ilam harcından peşin alınan 170,78-TL harcın 1.536,97-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 5.123,25-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen 823,85-TL posta masrafı, 59,30-TL başvuru harcı, 170,78-TL peşin harç, 1.536,97-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.650,05-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim ......
¸e-imzalıdır