T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/975 Esas
KARAR NO : 2024/999
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/10/2023
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, mimarı dekorasyon ve restore işlemleri yaptığını, bu kapsamda davalı şirket ile müvekkili arasında bir çok ticari ilişki gerçekleştiğini, son olarak taraflarca mutabık kalınan bedel üzerinden davalı şirket tarafından ölçü, ebat ve nitelikleri belirlenmiş belenco quartz bar tezgahı üretilerek teslimi gerçekleştirildiğini, anlaşma uyarınca ürünler 2023 yılı Şubat ayında teslim edilerek bu ürünlere ilişkin 01.03.2023 tarihli .... numaralı faturanın 7. bendinde de belirtildiği üzere; .... tezgaha olarak 87.248,00-TL kesildiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında sonra da ticari ilişki devam etmiş başkaca siparişler alınmaya devam edildiğini, müvekkili şirket tarafından teslim edilen ürünler gerek sayı gerekse de nitelik bakımından tam ve eksiksiz olup ürünler davalı tarafından kabul edildiğini, davalı taraf, 2023 yılı Şubat ayında kendisine yapılan teslimden yaklaşık 3,5 ay sonra ürünleri yurt dışına ihraç ettiğini ve fakat dava dışı firmanın ürünleri kabul etmediğini, ürünler üzerindeki deliklerin imalat sırasında yanlış açıldığını, deliklerin kapatılması teklifinin dava dışı alıcı .... firması tarafından kabul edilmediğini içerir Beyoğlu ..... Noterliği'nin 26.05.2023 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesini müvekkili şirkete göndermiş ve hatalı ürün bedelinin ödenmesini talep ettiğini, davalının ihtarnamesine Beyoğlu .... Noterliği'nden 02.06.2023 tarih ve ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile cevap verilmiş, ürünlerde kullanım amacının dışında bir eksiklik olmadığı, kaldı ki bahsi geçen ayıp iddiasının açık ayıp niteliğinde olduğunu, Yasa gereği teslim edilen ürünlerin mümkün olan en kısa sürede muayene yükümlülüğünün kendilerinde olduğu, 2023 Şubat ayında teslim edilen ürünlere karşı 3,5 ay sonra ayıp ihbarında bulunulamayacağı zira ayıp ihbarının hak düşürücü süreye tabii olduğu ve yasada belirtilen hak düşürücü sürenin de geçmiş olması nedeni ile davalı tarafın ürünü kabul etmiş sayıldığı ve artık ayıba dayalı olarak herhangi bir hak ve iddiada bulunamayacağı bildirildiğini, müvekkili şirket ürünlerin tam ve eksiksiz teslimiyle birlikte yükümlülükten kurtulduğunu, müvekkili şirketin dava dışı firma ile herhangi anlaşması bulunmadığı gibi yapılan sözleşmenin tarafı da olmadığını, dava dışı firma tarafından süresinde davalıya bildirim yapılıp yapılmadığı da kaldı ki bildirim yapılsa dahi müvekkili şirketi bağlayıcı olmayacağı da açık olmakla neticeten; davalı firmanın aldığı ticari karar nedeniyle ürün bedelini dava dışı firmadan tahsil etmemesi kendi şirketini bağlar bir ticari karar niteliğinde olduğu, kaldı ki davalı taraf, ürünleri müvekkilinden TL cinsinden satın alırken, dava dışı firmaya yabancı para cinsinden pazarlamakta ve menfaati gereği dilediği şekilde hareket ettiğini, bunun yanı sıra ürünlerin davalı şirket tarafından iade alınarak başkaca siparişlerde kullanılma ihtimali de bulunmadığını, ancak aldığı ticari karar nedeniyle ödemesi almamış ise; ödemeden müvekkili şirketi sorumlu tutması hukuka aykırı olup yarar sağlama amacında olduğu, izah edilen nedenlerle davalının likit olan asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi, müvekkili şirket alacağının tahsili amacıyla başlatılmış olan takibe vaki itirazın iptali ile işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, alacağın likit olması ve itirazın uzatmaya matuf kötü niyetli olarak yapılmış olması nedeni ile davalının, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, izah nedenlere Silivri İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazların iptali ile takibin devamına; davalı şirketin alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, alacağın işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalı borçludan tahsiline ve tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;dış mekan mobilyalarının imalat ve satışını yapan müvekkil şirket Stockholm/İsveç'te kurulu .... firmasından almış olduğu işlerin guartz mermer aksamından oluşan kısmını davacı şirketten temin yoluna gittiğini, müvekkili şirket tarafından bu kapsamda muhatap şirkete 330.692,64TL tutarında ölçü ebat ve nitelikleri belirlenmiş masa tablası, sehpa tablası, bar tezgahı gibi ürünlerin siparişi verildiğini, bahsi geçen ürünlerin imalatı davacı şirket tarafından yapılmış ve müvekkili şirket tarafından yurt dışı alıcı firmaya gönderildiğini, ürünlerin montajı safhasında “..... tezgâhı” nın üzerinde bulunan montaj deliklerinin davacı şirket tarafından gerçekleştirilen imalat esnasında yanlış yerden açıldığı tespit edildiğini, davacı şirket tarafından imalat sırasında yanlış açılan deliklerin dolgu yoluyla kapatılarak giderilmesi yönündeki teklifimiz söz konusu ürünü alan yabancı firma tarafından kabul edilmemiş ve ürünün yenisiyle değiştirilmesi istendiğini, bu safhada konu davacı şirkete iletilmiş ve kendisine verilen onaylı siparişe uygun yeni imalat yapılması talep edilmişse de haklı talebimiz davacı şirket tarafından hukuka aykırı şekilde kabul edilmediği, ayıplı ürünün görselleri aşağıdaki gibi olup bu görsellerden davacı tarafından yanlış açılan deliklerin çapı ve genişliği açıkça görüldüğü, davacı tarafından yanlış açılan deliklerin çapı ve genişliği göz önünde bulundurulduğunda müşteriden ayıplı ürünü kabul etmesini beklemek hukuken mümkün olmadığını, dava konusu "...." üzerinde açılan deliklerdeki hata tartışmasız bir şekilde davacı şirketten kaynaklandığını, müvekkili şirket, müşterisinin talebi üzerine davacıdan bar tezgahının değiştirilmesini istemişse de bu talep herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin davacı tarafça kabul edilmediğini, davacı şirket dava konusu bar tezgahı üzerinde açılan deliklerin kendileri tarafından yanlış açıldığını kabul etmekle birlikte kendi hatası neticesinde oluşan zarara katlanmaktan kaçınmaya çalıştığı, davacı şirketin bu yaklaşımı son derece kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket davacı şirketin açık hatası nedeniyle meydana gelen zarara katlanmak zorunda bırakıldığını, bu durum açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı şirket kendi hatasının neticelerine katlanmak zorunda olduğunu, izah edilen nedenlerle kötüniyetle açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemlerine ilişkindir.
Somut olayda, davalı tarafından verilen siparişler üzerine davacı tarafça üretimi yapılan bar tezgahının davalıya teslim edildiği, davalı tarafça ürünlerin yurt dışına ihraç edildiği, dava dışı firmanın ürünleri kabul etmemesi üzerine, davalının ayıp nedeniyle icra takibine itiraz ettiği, itirazın iptali için davacı tarafından bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Ayıp, eserde sözleşme ve eklerine, fen ve tekniği ile iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun bazı vasıfların bulunmaması ya da olmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. TBK'nın 474/1. maddesine göre açık ayıplarda iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz, geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. TBK'nın 477/3. maddesine göre gizli ayıplarda ise gizli ayıba vakıf olur olmaz (öğrenir öğrenmez) gecikmeksizin ayıp ihbarının yapılması gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları; sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın ücretsiz olarak giderilmesini (onarılmasını) talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi ya da eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir. Diğer taraftan ayıp ihbarı maddi vakıa olup, şekil koşuluna bağlı olmaksızın tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; davacı taraf kayıtlarına göre takip tarihi olan 05.06.2023 itibariyle davacının davalıdan 120.093,24 TL alacaklı olduğu , davacının bu alacağa 660,00TL faiz tahakkuk ettirdiği ancak tahakkuk eden bu faiz için düzenlenmiş bir faturaya rastlanmadığı, tahakkuk eden faiz ile birlikte toplam 103.612,57 TL’nin dava tarihi olan 12.10.2023 itibariyle 128-Şüpheli Alacaklar Hesabı’na aktarıldığı ve buradan da 129-Şüpheli alacaklar karşılığı hesabı ile karşılık ayrıldığı görülmüştür. Davalı taraf kayıtlarına göre düzenlenmiş 30.06.2023 tarihli mizana göre de davacıya ait bakiye “0” olarak görülmüştür. Tarafların kayıtları arasındaki fark davalı tarafından düzenlenen 30.05.2023 tarihli 102.952,64 TL. tutarındaki faturanın davacı tarafından kayda alınmamasından doğmaktadır. Ürün hakkında teknik inceleme yapan bilirkişi tarafından ürünü göremediği, imalat çizimi olmadığı, ürün nakliye öncesinde monte edilmediği için bar tezgahının ayıplı ürün olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.
Davalı taraf ayıp iddiasında bulunmuş olup .... yazışmalarında ayıp ihbarında bulunduğunu belirtmişse de yazışmaların içeriği itibariyle ayıp ihbarı yapıldığı yönünde bir kanaate varılmamıştır. Ayıp ihbarı süresinde yapıldığını kabul etsek bile ürünlerde ayıp olduğu ve bu ayıptan davacının sorumlu tutulması gerektiğine ilişkin herhangi bir delil ve belge de bulunmamaktadır.
HMK’nin ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; ayıp iddiasının davalı tarafça ispatı gerekmekle bu husus ispatlanamadığından, ayıba ilişkin yeterli delil sunulmadığından bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Alacağın likit olması nedeniyle de %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Silivri İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 102.952,57TL asıl alacak ve 660,00TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 103.612,57TL üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,
2-Hükmedilen alacağın %20'si olan 20.722,51TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 7.077,77TL ilam harcından peşin alınan 1.251,67TL harcın mahsubu ile bakiye 5.826,10 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 12.000,00TL bilirkişi ücreti, 56,75TL posta masrafı, 269,85TL başvuru harcı, 1.251,67TL peşin harç olmak üzere toplam 13.578,27TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır